تفاوت بین «کلیر» شدن آسمان و «نوتام» چیست؟
به نقل از روزنامه همشهری: این روزها در دنیای مجازی، موضوع پاکسازی آسمان ایران و مناطق تحت کنترل و ادعای «کلیر» شدن، به یکی از مباحث داغ تبدیل شده است. هرگاه تنشها در منطقه افزایش مییابد و غروب خورشید فرا میرسد، این شایعات بهخصوص در پلتفرمهای تلگرامی قوت میگیرد. در میان این شایعات، چند پرسش مهم ذهن خیلیها را به خود مشغول کرده است: «نوتام» NOTAM چیست؟ آیا شبهای اخیر در کشور ما نوتام وضع شده یا خیر؟ و به چه方式 میتوانیم تعیین کنیم که آیا شایعه کلیر شدن آسمان و یا لغو نوتام واقعی است یا نادرست؟ در ادامه، نگاهی اجمالی به این موضوع خواهیم داشت.
مفهوم واژه NOTAM
«نوتام» NOTAM اختصاری است از عبارت Notice to Airmen یا به زبان رسمیتر «اعلامیهای به خلبانان»؛ یک پیام رسمی از سوی مقامات هوانوردی که اطلاعات حیاتی درباره شرایط خاص، خطرات یا تغییرات در مسیرهای هوایی و فرودگاهها را به خلبانان منتقل میکند. این اطلاعات میتواند شامل بسته بودن باند، عملکرد نادرست تجهیزات ناوبری، فعالیتهای نظامی و یا هر وضعیت غیرعادی دیگری باشد که ممکن است بر ایمنی پرواز تأثیر بگذارد. نوتامها معمولاً برای خلبانان و کارشناسان فضای هوایی طراحی شدهاند و بهعنوان پیامهای عمومی در نظر گرفته نمیشوند. صدور یک نوتام به معنای وقوع «جنگ یا بحران» نیست، بلکه صرفاً به اطلاع رسانی در رابطه با یک وضعیت خاص اشاره دارد.
آیا اخیراً نوتام داشتهایم؟
پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی دادههای رسمی هوانوردی است. مرجعهای معتبر برای پیگیری وضعیت نوتام در هر کشور شامل:
سایتهای رسمی هوانوردی کشورها یا سرویسهای اطلاعات پرواز از پایگاههای اطلاعات بینالمللی مانند ICAO/FAA که متن نوتامها و زمان آغاز و پایان آنها را منتشر میکنند.
وبسایتهایی مانند notaminfo.com که بهصورت نقشه و متن نوتامهای منتشر شده را ارائه میدهند.
آسمان کلیر؛ حقیقت یا شایعه؟
یکی از معمولترین گمانهزنىها در شبکههای اجتماعی، ادعای کلیر شدن آسمان و ارتباط آن با نوتام است. در این خصوص چند نکته مهم برای درک بهتر وجود دارد:
نوتام لزوماً به معنای «پرواز ممنوع» نیست. ممکن است یک نوتام بهخاطر محدودیتهای بسیار جزئی یا موقتی صادر گردد که هیچ ارتباطی با امنیت کلی وضعیت نداشته باشد.
تصاویر رنگی و گرافیکهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند نمیتوانند سند رسمی تلقی شوند.
بسیاری از تصاویر بدون منبع معتبر منتشر میشوند، که فقط نمایی گرافیکی از نوتام را نشان میدهند و نه پیامی رسمی که از طرف مقامات هوانوردی صادر شده است. «لغو نوتام» NOTAMC یکی از انواع پیامهای رسمی است که در بدنه نوتام قید میشود. به عبارت دیگر، در متن رسمی ذکر میشود که نوتام قبلی باطل شده است. این تنها از متن رسمی نوتام قابل تشخیص است، و نه از شنیدهها یا شایعات.
سایتهای ردیابی پرواز
بسیاری بر این باورند که سایتهایی نظیر flightradar24.com و planefinder.net تنها وظیفه ردیابی هواپیماها را بر عهده دارند و این بهطور کلی با نوتام متفاوت است. این سایتها با بهرهگیری از گیرندههای ADS-B که در اقصی نقاط دنیا نصب شدهاند، سیگنالهایی را که خود هواپیماها پخش میکنند، دریافت میکنند و نشان میدهند که هر هواپیما در چه موقعیتی قرار دارد، از کجا پرواز میکند، به کجا میرود، ارتفاع و سرعت آن چقدر است و شماره پرواز مربوطه چیست. بنابراین، فلایترادار و سایتهای مشابه هیچگونه اطلاعاتی درباره نوتام، محدودیتهای هوایی یا علل باز و بسته بودن آسمان ارائه نمیدهند.
