دلایل قاچاق داروی ایرانی چیست و رقم واقعی آن چه اندازه است؟

روزنامه همشهری گزارش کرده است: علل متعددی به این وضعیت دامن می‌زنند که بررسی هر یک می‌تواند به جلوگیری از هدررفت منابع کشور کمک کند. دکتر مجتبی بوربور، نایب‌رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو، در گفتگو با همشهری بیان کرده است که پایین بودن قیمت داروی ایرانی، اصلی‌ترین دلیل قاچاق آن به شمار می‌رود.

علت قاچاق داروی ایرانی چیست؟
چند عامل در بروز این شرایط دخیل است؛ نخستین مورد این است که هنوز هم قیمت داروی ایرانی به خاطر انواع سوبسیدها، چه علنی و چه پنهان، کمتر از داروهای موجود در بسیاری کشورهاست.
سوبسیدهای علنی به این خاطر است که برخی محصولات ما با ارز 28500 تومانی به کشور وارد می‌شوند؛ از جمله مواد اولیه. سوبسید دیگری مرتبط با سوخت و نیروی کار ارزان است. ما همچنین بر قیمت داروها محدودیت و کنترل‌های شدیدی اعمال می‌کنیم. تمامی این موارد موجب می‌شود که قیمت داروی ایرانی نسبت به کشورهای همسایه پایین‌تر باشد و شرایط را برای قاچاق فراهم کند.
دومین مسئله، عدم وجود پتنت (ثبت اختراع) است؛ به این معنا که برخی داروها را با قیمت پایین تولید می‌کنیم در حالی که در سطح جهانی تحت پوشش پتنت قرار دارند و بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده ژنریک قادر به عرضه آن‌ها با قیمت‌های کمتری نیستند. این دسته از داروها به کشورهای دیگر منتقل می‌شوند.
سومین دلیل، شامل مسائل سیاسی و منطقه‌ای می‌شود؛ به‌طور مثال، کشوری نظیر افغانستان که در حال حاضر روابط خود را با پاکستان در وضعیت بحرانی قرار داده، برای تأمین داروهایش به کشورهایی مانند ایران روی می‌آورد و تلاش می‌کند تا از مسیرهای رسمی و غیررسمی این کالاها را تأمین کند.

میزان واقعی قاچاق چقدر است؟
مقدار دقیق آن مشخص نیست، اما نمی‌تواند به حدی باشد که اختلال جدی در سیستم درمانی ما ایجاد کند. در گذشته، به‌خاطر اختلاف نرخ ارز حمایتی (ارز ۴۲۰۰ تومانی)، تمایل به قاچاق افزایش یافته بود. با حذف ارز دولتی، همان ارز ترجیحی (ارز ۲۸۵۰۰ تومانی) نیز اختلاف زیادی با نرخ بازار آزاد دارد که به افزایش انگیزه قاچاق منجر می‌شود.

17302