تحلیل نگرانکننده سازمان محیط زیست از وضعیت و عوامل ایجاد آلودگی هوای تهران
سوزاندن مازوت و سوخت خودروها به عنوان دو عامل اصلی آلوده کننده هوای تهران شناخته میشوند.
طبق اطلاعیه روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، دفتر مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، یک گزارش جامع و تحلیلی از عوامل تأثیرگذار بر کیفیت هوای کلانشهر تهران و علل افزایش آلودگی هوا به همراه اطلاعات تخصصی منتشر گردید.
این گزارش به وضوح اشاره دارد که دوره آلودگی هوای کلانشهر تهران در فاصله ۱ تا ۶ آذر ۱۴۰۴ یکی از برجستهترین دورههای آلودگی در سالهای اخیر به شمار میآید. ثبت میانگین ۲۴ ساعته غلظت ذرات معلق ۲.۵ میکروگرم در مترمکعب در تاریخ سوم آذر به عدد ۱۰۷ رسیده که تقریباً ده برابر میزان توصیه شده توسط سازمان جهانی بهداشت (³m/µg ۱۰) است. بررسیهای سالانه نیز حاکی از آن است که غلظت PM2.5 در دورۀ زمانی از ابتدای سال تا ۵ آذر ۱۴۰۴ نسبت به زمان مشابه در سال گذشته نزدیک به ۱۳ درصد افزایش داشته است. مناطقی نظیر ۲۲، ۱۸، باقرشهر، آزادگان و شهرری، بیشترین میزان افزایش را نشان میدهند که همه آنها در مسیر نقاط آلوده و تحت تأثیر باد غالب قرار دارند. الگوهای محلی همچنین نشاندهنده تجمع آلودگی با غلظت بالا در غرب و جنوب غرب تهران است که به دلیل تأثیر باد غالب، به سمت مرکز و جنوب شهر گسترش پیدا میکند.
علاوه بر این، تصاویر ماهوارهای بلندمدت نیز وجود نقاط داغ پایدار آلودگی در زمینه خارج از مرزهای شهر تهران، بهویژه در ناحیه جنوب غرب، را تأیید میکند. این نقاط بیشتر به فعالیتهایی شامل صنایع کوچک، واحدهای بازیافت ضایعات، سوزاندن لاستیک و مدیریت پسماند مرتبط هستند. با توجه به نیروی باد غالب، آلودگی ناشی از این فعالیتها وارد تهران شده و در دورۀ اخیر بهشدت مؤثر بوده است.
نتایج آنالیز شیمیایی ذرات معلق ۲.۵ (بر مبنای اندازهگیری در ایستگاههای مختلف) نشاندهنده اهمیت قابل توجه کربن سیاه EC و کربن آلی OC است؛ موضوعی که نقش ناوگان دیزلی فرسوده، سوختن پسماند و فرآیندهای احتراق را به وضوح نمایان میسازد. در برخی مناطق، سهم نیترات به بیش از ۲۵ درصد رسیده که نشاندهنده انتشار بالای اکسیدهای نیتروژن و ایجاد ذرات ثانویه میباشد. همچنین دادههای گوگرد دیاکسید نشاندهنده استفاده از سوختهایی با محتوای بالای گوگرد در برخی واحدهای ثابت و نیروگاههای اطراف شهر است.
