عراقچی: تسلط بر بمب اتم به معنای قدرت نه گفتن به کشورهای بزرگ است/ امکان مدیریت روابط ایران و آمریکا وجود دارد
«سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در یک مصاحبه آنلاین، اتحاد ملی ایرانیان در داخل و خارج کشور را در خلال جنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی بهعنوان «نقطه عطف تاریخی» توصیف کرد و بر ضرورت حفظ این سرمایه تأکید نمود.
عراقچی در خصوص تداوم انسجام ملی ایرانیان مقیم خارج در حمایت از کشور گفت: «تجربه بسیار مثبتی که رخ داده، همبستگی ملی در داخل و خارج از ایران بود.»
او به تجمعات چند هزار نفری ایرانیان در خارج از کشور اشاره کرد و افزود: «این تجمعات نشاندهنده عشق و تعلق خاطر ایرانیان به کشور و سرزمین خود است. در فرهنگ ما، با وجود اختلاف نظرهای گسترده، هرگاه بحث ایران و وطن مطرح شود، همه یکپارچه میشویم.»
عراقچی مظلومیت ایران را عاملی کلیدی خوانده و اضافه کرد: «همه افراد در داخل و خارج کشور، مظلومیت ایران و ایرانی را احساس کردند؛ رژیم صهیونیستی هیچ توجیهی برای این تهاجم نداشت و ما هیچ خطایی نکرده بودیم که کوچکترین دلیلی برای حمله به ما باشد. برنامه هستهای ما کاملاً صلحآمیز و راستین است؛ ما بهدرستی حق خود را اعمال کردهایم و هیچ انحرافی به سوی تولید سلاح نداشتهایم و گزارشی نیز در این زمینه وجود ندارد. سؤالاتی که مربوط به ۲۰ یا ۳۰ سال پیش بود، تماماً پاسخ داده شد و حل گردید. مردم این مظلومیت و حقانیت را درک کردند.»
مردم احساس کردند که دولت و نظام با عقلانیت و منطقی رفتار میکنند
او به مذاکرات ایران و آمریکا در آن زمان اشاره کرد و تصریح کرد: «ما در حال مذاکره درباره برنامه هستهای خود بودیم تا اعتمادسازی کنیم و اطمینان دهیم هیچ انحرافی وجود ندارد. پنج مرحله مذاکره انجام شده بود و دور ششم نیز برای ۱۵ ژوئن برنامهریزی شده بود که ناگهان دو شب قبل از آن، این حمله رخ داد.»
عراقچی نتیجهگیری کرد: «مردم احساس کردند که دولت و نظام بهصورت منطقی و معقول عمل میکند و اهل گفتوگو و تعامل است، و برای این اقدام هیچ توجیهی وجود نداشت. بنابراین، احساس عشق به ایران و عرق به وطن در خود مردم نمود بیشتری پیدا کرد و این احساس که مردم دیدند حاکمیت در مسیر صحیحی گام برمیدارد و برای دیپلماسی و راهحلهای صلحآمیز تلاش میکند، حمایت بیشتری را جلب کرد.»
وی جنگ را یک الگوآفرین نام برد و بیان کرد: «در این ۱۲ روز، مقاومتی را مشاهده کردیم که به نقطه عطف تاریخی تبدیل شد. اصل مهم برای ما این است که این جنگ نباید الگویی برای رفتار با ایران باشد؛ جهان باید متوجه شود که ایرانیان در مواجهه با زور و فشار و جنگ سکوت نمیکنند، بلکه به مقاومت بر میخیزند.»
وزیر خارجه ایران همچنین بیان کرد: «اگر این مقاومت صورت نمیگرفت، این الگو تبدیل به رویهای میشد که هرگاه خواستهای از ایران داشتند، تهدید و حمله میکردند. ایرانیان در این ۱۲ روز ثابت کردند که از حقوق خود کوتاه نمیآیند، از جنگ فرار نمیکنند و از آن نمیترسند، بلکه ایستادگی و مقاومت میکنند.»
باید سرمایه اجتماعی را حفظ کنیم
او ادامه داد: «این یک سرمایه برای کشور است و همه به این امر اذعان دارند که باید ایجاد وحدت را حفظ کرده و به خواستههای مردم توجه داشته باشیم. این همان مردمی هستند که معقتد به ایستادن در کنار کشور خود هستند.»
عراقچی تأکید کرد: «این تفکر وجود دارد. اگرچه برخی دوباره به حرفهای قبلی خود بازمیگردند، اما برایم مهم نیست. مقام معظم رهبری نیز بهطور علنی و در جلسات خصوصی به من گفتهاند که باید قدر این سرمایه را دانست و مدیون مردم هستیم؛ باید ارزش مردم را بدانیم.»
وزیر خارجه ایران به رویکرد دولت نیز اشاره کرد و گفت: «رئیسجمهور محترم، هیئت وزیران و نیروهای مسلح؛ در هر جایی که میرویم، این سخن برقرار است. در دولت شاهد ابتکارات و تدبیرهایی هستم که رئیسجمهور و وزرای کابینه برای حفظ انسجام و توجه بیشتر به مسائل معیشتی مردم و حفظ آمادگی برای هر شرایطی مطرح میکنند.»
اگر برای جنگ آمادگی نداشته باشید، جنگی رخ میدهد
وزیر خارجه ایران نتیجهگیری کرد: «حفظ آمادگی به معنای قرار گرفتن در آستانه جنگ دوباره نیست؛ بلکه آماده بودن، مهمترین عامل جلوگیری از جنگ است. اگر برای جنگ آماده نباشید، جنگ آغاز میشود؛ اگر آماده جنگیدن باشید، کسی جرات حمله به شما را نخواهد داشت. آمادگی کنونی در نیروهای مسلح، مردم، دولت و جامعه بهحدی است که حتی بیشتر از قبل از جنگ ۱۲ روزه شده است. من اطمینان دارم که این تجربه تکرار نخواهد شد و اگر دشمن اشتباهی کند، با واکنشی مشابه مواجه خواهد شد.»
غنیسازی حق ماست
عراقچی در قسمت دیگری از این مصاحبه، برنامه هستهای ایران را کاملاً صلحآمیز و بر اساس حقوق قانونی توصیف کرد و افزود: «ما دارای فتوای شرعی هستیم و دکترین امنیتی ما به هیچ وجه شامل سلاح هستهای نیست، به دلایل متعدد. آنها میپرسیدند “چرا غنیسازی میخواهید و این همه هزینه میپردازید؟” من پاسخ میدادم که ما به آن نیاز داریم زیرا این حق ماست و دیگران نمیتوانند بگویند که نباید داشته باشیم. توانایی بهدست آوردن بمب اتمی، قدرت نه گفتن به دیگران است. چرا باید ایران از حق غنیسازی خود دست بکشد؟ آیا باید به دلیل نگرانی دیگران از حق خودم بگذرم؟ من تمایل دارم بهطور جدی مذاکره کنیم و اعتمادسازی کنم، نشان دهم که برنامه ما صلحآمیز است، توافقی هم بکنیم و طبق توافق عمل نماییم. این کارها را انجام دادیم. ما از برجام خارج نشدیم، بلکه آمریکا بود که این کار را کرد. ما تا آخرین لحظه به تعهدات خود پایبند بودیم.»
او تصریح کرد: «اینکه تو نگران هستی، پس من نباید نگرانی داشته باشم، قابل قبول نیست. اما برای اثبات حقانیت و صلحآمیز بودن برنامه هستهای، ما آمادهایم مذاکره کنیم و همراهی نماییم.»
وزیر خارجه ایران در ادامه خاطرنشان ساخت: «بمب اتمی برای ایران، توانایی نه گفتن به قدرتهای بزرگ است. این موضوع از زمان انقلاب آغاز شده و ادامه دارد. نباید این را دستکم گرفت. مردمی که حاضرهستند بهای سنگینی بپردازند تا عزت، شرافت و استقلال آنها خدشهدار نشود. شعار “استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی” از نخستین شعارهای انقلاب بوده است. ایران هرگز مستعمره نبوده و مردم همواره فریاد استقلال سر دادهاند، زیرا بر این عقیدهاند که استقلال حقیقی یعنی اتخاذ تصمیمهای مستقل، بدون تحمیل از سوی دیگران.
آمریکا برای مذاکره پیششرطهایی داشت
وزیر خارجه ایران افزود: «در مذاکرات اخیر در نیویورک، آمریکاییها اعلام میکردند اگر این (موضوع) را قبول داشته باشید، آنگاه وارد مذاکره خواهیم شد، در حالی که در دیگر نقاط دنیا، ابتدا مذاکره انجام میشود و بعد توافق حاصل میگردد. این شیوه، نوعی دیکته است و ما به آن تسلیم نمیشویم. این ویژگی ملت ایران است که همواره بر استقلال و عزت خود ایستادهاند.»
عراقچی همچنین اشاره کرد: «مواضع ایران در سازمانهای بینالمللی و منطقهای در مورد فلسطین، رژیم صهیونیستی، آمریکا و سلطهگری جهانی، منعکسکننده خواستههای بسیاری از کشورهاست؛ کشورهایی که خود جرأت بیان این مطالب را ندارند، اما دیپلماتهای ایرانی با جسارت و صراحت آنها را مطرح میکنند. این برای ما افتخار است، حتى اگر استقلال هزینههایی داشته باشد.
دلیلی برای پرداخت هر هزینهای وجود ندارد
او در ادامه این گفتوگو در مورد روابط با آمریکا به خوی سلطهطلبی این کشور پرداخت و اظهار داشت: «تا زمانی که آمریکا به سلطهطلبی ادامه دهد و تا زمانی که جمهوری اسلامی بر سر اصول خود باقی مانده باشد، این مشکل بین ما و آمریکا حل نخواهد شد. اما من معتقدم بهراحتی میتوانیم این شرایط را مدیریت کنیم. هیچ دلیلی وجود ندارد که هر بهایی بپردازیم.»
وزیر خارجه ایران ادامه داد: «ما با آمریکا اختلاف نظر واقعی داریم. عمده این اختلاف به مسئله سلطه و سلطهگری آمریکا برمیگردد. اگر آمریکا سمت اجرای سلطه خود بر ایران برود، میتوانیم تعامل برقرار کنیم. همواره گفته شده ملت ایران به زبان زور، فشار و تحریم پاسخ نمیدهد؛ اما به زبان احترام، اگر با ملت ایران با کرامت سخن بگویید و با احترام رفتار کنید، پاسخ مشابهی دریافت خواهید کرد.
هیچ دلیلی برای اعتماد به آمریکا وجود ندارد
عراقچی در خصوص برجام صحبت کرد و گفت: «در مذاکرات برجام، این موضوع مورد آزمون قرار گرفت. آنها با این شیوه صحبت کردند، ما با حسن نیت کامل به مذاکره پرداخته و توافق کردیم. اما این تجربه تبدیل به یک تجربه تلخ شد؛ هنوز آمریکا از آن خارج نشده است. هیچ زمینهای برای اعتماد به آمریکا وجود ندارد. این را مجدداً تأکید میکنم تا کسی تصور نکند که در مقابل آن مقاومت میکنیم.»
او سه تجربه را بهعنوان شواهد بیان کرد و گفت: «یک بار با آمریکاییها مذاکره کردیم، توافق حاصل شد، ما بهطور صادقانه آن را اجرا کردیم، آنها خارج شدند و تحریمها بازگشت. بار دیگر در دولت شهید رئیسی مذاکره کردیم، توافقی شکل گرفت، گروگانها آزاد شدند و پولهای ما از کره آزاد شد، ولی در قطری بلااستفاده ماند. امسال مجدداً به مذاکرات پرداختهایم؛ در حین مذاکرات، به ما حمله شد و آمریکا از این اقدام حمایت کرده و سپس به آن پیوست. در نیویورک فرصتی برای مذاکره فراهم بود؛ اما آنها درخواستهایی غیرمنطقی و غیرقابل قبول داشتند، مثلاً پیشنهاد کردند همه مواد غنیشده ما را تسلیم کنیم و آنان ۶ ماه فقط اسنپ را تمدید نمایند. کدام عقل سلیم این را میپذیرد؟ این موضوع اصلاً به ایران ارتباط ندارد.
برای هر راهحل منطقی آمادگی داریم
وزیر خارجه تصریح کرد: «ما هیچ تجربه مثبتی با آمریکا نداشتهایم. متأسفانه هر بار با نیت صادقانه دست به جلو گذاشتیم، اما مشکلی برطرف نشد. اعتماد نداریم و نخواهیم داشت. اما بدون اعتماد نیز میتوان با احتیاط تعامل را ادامه داد. این را در گذشته امتحان کردهایم، اما پاسخ مثبت دریافت نکردیم. این خصلت آمریکاییهاست. در این شرایط، هیچ زمینه امیدبخشی برای تعامل مشاهده نمیشود.»
او در این زمینه بر تأکید کرد: «همواره گفتهام: اگر آمریکاییها از موضع برابری و با رویکردی صادقانه، آمادگی داشته باشند که توافقی با منفعت متقابل، نه یکطرفه، بر مبنای احترام متقابل، مذاکرات جدی و واقعی را به انجام برسانند، ما هرگز دیپلماسی را رها نکردهایم.»
در پایان، وزیر خارجه بیان داشت: «ما از حقوق مردم ایران کوتاه نخواهیم آمد و تحمل سلطه و زورگویی به مردم خود را نداریم؛ اما برای هر راهحل منطقی آمادگی داریم.»
۳۱۰۳۱۰
