تذکر علی نصیریان به مدیران/ مبادا خیابان بهشت تبدیل به لاله‌زار دومی گردد
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین و روابط عمومی تماشاخانه سنگلج، جشن شصتمین سالگرد عملکرد این تماشاخانه با جمع شدن هنرمندان و مسئولان تئاتر کشور، همانند سال‌های گذشته، برگزار شد. در این مراسم، استاد علی نصیریان به پاس چندین سال فعالیت و تداوم در کارگردانی آثار متعدد ایرانی، لوح تقدیر و نشان این تماشاخانه را به هادی مرزبان، هنرمند شناخته شده تئاتر اهدا کرد.
پریسا مقتدی، مدیر تماشاخانه سنگلج، در آغاز مراسم ضمن خوشامدگویی به مهمانان، پیام شصتمین سالگرد سنگلج را اینگونه قرائت کرد:
«شش دهه پرچم‌های افراشته و نورهای درخشان
شش دهه نوای کمانچه و سه‌تار و ساز
شش دهه صدای کلام اصیل فارسی.
امروز در شصت سالگی تماشاخانه سنگلج، که نه صرفاً یک بنا، بلکه میراث زنده‌ای از حضور بزرگان نمایش ایرانی است، صدای تشویق پرشور تماشاگران تجلی شش دهه عشق و بالندگی به شمار می‌رود.
امروز، ۱۸ مهر ۱۴۰۴، زادروز شصت سالگی تماشاخانه سنگلج را که همچنان قلب تپنده‌ی نمایش ایرانی محسوب می‌شود، گرامی می‌داریم.
تماشاخانه افتخارآفرین سنگلج»
سنگلج، بستر شکل‌گیری تئاتر ایران
محمدمهدی احمدی، سرپرست معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن ابراز تاسف در مورد درگذشت استاد تقوایی، فیلمساز نامدار و پیشکسوت کشور، اظهار داشت: «تماشاخانه سنگلج ویژگی خاصی دارد. اعتبار بسیاری از مکان‌های هنری با نام و حضور یک یا چند شخصیت خاص پیوند خورده و به همین واسطه حرمت و قداست یافته‌اند. همین قداست موجب می‌شود که آن مکان همچنان باقی بماند و نسل‌های آینده از آن فضا و اعتبار بهره‌مند شده و یاد و خاطره بزرگان خود را، چه آنها که زنده‌اند و چه آنها که دیگر در میان ما نیستند، گرامی بدارند.»
او تصریح کرد: «با نگاهی به تاریخچه تماشاخانه سنگلج با نام و چهره بزرگان بسیاری روبرو می‌شویم که از جمله آنها می‌توان به اساتیدی چون استاد علی نصیریان، بهرام بیضایی، عزت‌اله انتظامی، محمدعلی کشاورز و اکبر زنجانپور اشاره کرد. وجود این اساتید، به تماشاخانه سنگلج حرمت و قداست خاصی بخشیده است. برگزاری مراسم زادروز تماشاخانه سنگلج یک اقدام خیرخواهانه است تا به بهانه آن نام و یاد این بزرگان را زنده نگه داریم. پیشنهاد می‌کنم سال آینده از نسل جوان‌تر که در تماشاخانه سنگلج فعالیت کرده‌اند نیز برای حضور در مراسم دعوت شود تا علاوه بر تأثیرپذیری از دیدار با بزرگان، آشنایی بیشتری با تاریخچه این تالار پیدا کنند و بدانند که افتخار اجرا در سنگلج چقدر ارزشمند و بزرگ است.»
هویت و شناسنامه هر ملت در فرهنگ آن نهفته است
استاد علی نصیریان، سخنران اصلی این مراسم، با یادآوری از مهرجویی و ابراز تاسف در خصوص درگذشت ناصر تقوایی، بیان کرد: «ناصر تقوایی گوهری گرانبها بود که متأسفانه از دست رفت. فقدان او بسیار غم‌انگیز است. هرچند مهرجویی و تقوایی از میان ما رفته‌اند، اما جانشینان شایسته‌ای را تربیت کرده‌اند.»
استاد نصیریان با مرور خاطرات نخستین نمایش‌های اجرا شده در تماشاخانه سنگلج و چگونگی تاسیس آن گفت: «این تماشاخانه از نظر صوت و تصویر، تئاتری بسیار خوب است. زمانی که ما شروع کردیم، بخاری‌های بسیار ابتدایی داشتیم اما اینجا شکل گرفت و رونق یافت. در آن دوران، وزارت فرهنگ و تئاتر وجود نداشت. ما کار خود را آغاز کردیم و به وسیله آثار خود بود که رئیس وقت فرهنگ و هنری تصمیم به تاسیس تماشاخانه «سنگلج» و اداره تئاتر گرفت. در بخش هنرهای زیبا تنها آقای ابوالحسن صبا ارکستر ملی را تأسیس کرده بود، اما بخش تئاتر واقعاً هنوز شکل نگرفته بود. تا اینکه شاهین سرکیسیان به واسطه یک وباطلی برای تئاتر کمک خواست و رئیس وقت فرهنگ و هنر نیز گفت که باید کارهای‌تان را ببینم. ما چند نمایشی از جمله «محلل»، «افعی طلایی» و «مرده‌خورها» را آماده کردیم و در سالن تمرین آقای صبا بازی کردیم و کار پسندیده شد و او پرسید چه چیزی نیاز دارید. در آن زمان برادر ارحام صدر، اسماعیل، در هنرهای زیبا دکوراتور بود و برای ما دکوری ساخت که هزینه‌اش هشتصد تومان شد. تازه سمعی و بصری هم تازه راه‌اندازی شده بود. جوانمرد در آنجا که تازه تأسیس شده بود مشغول به کار بود ولی من بیکار بودم و گفت که برای من هم شغل بگذارند. به عنوان کمک آموزگار استخدام شدم و به حسن شیرازی تعلق گرفتم که مجله نمایش را منتشر می‌کرد. جا نداشتیم و من در اتاق آقای گرمسیری حضور داشتم و در این اتاق افراد بسیاری را ملاقات کردم؛ سهراب سپهری و ابوالحسن صبا و… پس از آن بود که پهلبد دستور ساخت اداره هنرهای دراماتیک را صادر کرد.»
نصیریان در ادامه به دهه چهل شمسی اشاره کرد و گفت: «پهلبد به دکتر مهدی فروغ دستور داد که اداره هنرهای دراماتیک را تأسیس کند و ما را جمع کند. در آن زمان تالار رودکی در حال ساخت بود. زمین این مکان متعلق به شهرداری بود که آن را واگذار کرد. معمار آن نیز فردی ارمنی به نام بابایان بود که اینجا را بدون دریافت دستمزد بنا کرد. در واقع این تئاتر به طور رایگان ساخته شد. ما یتیم بودیم و تئاتر ما نیز با حمایت و کمک‌های بی‌دریغ ساخته شد.»
در ادامه سخنرانی، نصیریان به نکته‌ای خاص اشاره کرد: «شناسنامه و هویت هر ملت در فرهنگ آن نهفته است. هرچه که بگوییم، روزنامه منتشر کنیم و… هیچ‌کدام به اندازه فرهنگ، به عنوان یک بخش لطیف و زیبا که خود هنر است، تأثیرگذار نیست. بی‌توجهی به فرهنگ و هنر، و عدم توجه به آن، اشتباهی بزرگ به شمار می‌آید. هنرمندان ما از لحاظ کیفی در سطح بالایی قرار دارند و بازیگران ما هیچ کم و کسری از سایرین ندارند. این واقعیت ثابت شده است که نه تنها سینمای ما موفق بوده، بلکه تئاتر ما نیز در جشنواره‌های بین‌المللی جایگاه خوبی داشته است. هنرمندان تئاتر ایران، چه در گذشته و چه حال، موفق عمل کرده‌اند و نسل امروز در عرصه هنر بسیار فعال است.»
نصیریان تأکید کرد: «نیازمند تقویت و حمایت از هنرهای نمایشی هستیم و به مسئولان این حوزه گوشزد می‌کنم که بهترین راه برای معرفی یک ملت، هنر است. باید گروه‌های هنری را به کشورهای دیگر بفرستیم تا نشان دهیم ملت ایران در چه غنای فرهنگی برخوردار است. چه امکانی بهتر از این؟ من که عمرم به پایان است و ذی‌نفعی ندارم، خواستار آن هستم که بستر کار برای جوانان امروز فراهم شود تا هم آنان به کار بپردازند و هم از طریق آثار هنری آنها، کشور خود را به دنیا معرفی کنیم.»
او به سرپرست معاونت هنری گفت: «این موارد را منتقل کنید و البته صالحی هنرشناس خوبی است. برای فعالیت جوانان لازم است تا زمینه‌سازی انجام شود تا جهان توانایی‌های هنری جوانان ما را مشاهده کند. ریشه تئاتر ما در این تماشاخانه نهفته است.»
در این مراسم، اتابک نادری مدیر پیشین تماشاخانه سنگلج به تلاش‌هایی که برای تصاحب ساختمان مجاور در مدت مدیریت خود انجام داده بود، اشاره کرد و گفت: «زمان بازسازی تماشاخانه به اسناد مربوط به خریداری ساختمان مجاور دست یافتم. با استاد انتظامی و استاد نصیریان گفتگو کردم. متوجه شدیم در دهه ۶۰ و در زمان مدیریت دکتر منتظری، اقداماتی حقوقی برای تصاحب این ساختمان صورت گرفته، اما رای دادگاه آن را نپذیرفته است زیرا به دلیل وقوع انقلاب، مبایعه‌نامه رسمی وجود نداشته و مالک ساختمان درگذشته و ورثه آن نیز این بنا را فروخته‌اند. آقای قالیباف، شهردار وقت، دستور داد که این ساختمان به سنگلج تعلق گیرد، اما بعد از رفتن ایشان این موضوع عملی نشد.»
او تصریح کرد: «نگاه مدیریت شهری این است که محدوده این خیابان از نظر فرهنگی تهی شود. این تماشاخانه تنها جایی است که می‌تواند بافت فرهنگی را به خیابان بهشت بازگرداند. ما به شهرداری گفتیم که ساختمان متعلق به شما باشد، اما اجازه دهید ما بهره‌بردار آن باشیم. می‌توانیم در این مکان چند سالن بلک باکس برای فعالیت جوانان ایجاد کنیم و اگر اینکار را به موقع انجام ندهیم، لاله‌زار دوم در خیابان بهشت در حال وقوع است یعنی سیستم شهری بافت فرهنگی را خفه می‌کند.»
اردشیر صالح‌پور نیز نسبت به بی‌توجهی مدیران شهری به فضاهای فرهنگی و هنری انتقاد کرد و هتجرت و خواسته اختصاص ساختمان مجاور به فعالیت‌های تئاتری از آموزش و اجرا تا موزه را یک خواسته جدی خانواده تئاتر دانست.
در بخش بعدی مراسم، پوستر شصتمین سالگرد تماشاخانه سنگلج به همراه معاون هنری وزیر، رضا مردانی مدیرکل هنرهای نمایشی و مدیر و معاون تماشاخانه سنگلج با حضور سعید امیرسلیمانی رونمایی شد.
شصتمین سالگرد تماشاخانه سنگلج با حضور علی نصیریان، اکبر زنجانپور، آتش تقی‌پور، عبدالرضا اکبری، سعید امیرسلیمانی، اکبر رحمتی، هادی مرزبان، فرزانه کابلی، فرهاد آییش، مائده طهماسبی، محمدرضا خاکی، اردشیر صالح‌پور، اتابک نادری، مهرداد بیات، کورش سلیمانی، وحید فخرموسوی، وحید لک، مهدی افشین‌نژاد، هادی عامل، سیروس همتی، علی برجی، حامد شیخی، آرمان امامبخش و… برگزار شد.
۲۴۲۲۴۲
