خبر خوب برای خریداران/ بهای سکه ۱۰ میلیون کاهش یافت

نوسانات اخیر در نرخ ارز و همچنین افزایش قیمت طلا و سکه، بانک مرکزی را مجدداً به سوی احیای طرح پیش‌فروش سوق داده است. این مرحله از طرح، که چهارمین مرحله به شمار می‌رود، از تاریخ ۱۷ شهریور با عرضه یک میلیون قطعه آغاز خواهد شد؛ قیمت تعیین‌شده برای سکه‌های تحویلی در آذرماه، ۸۳ میلیون تومان است که بیانگر حدود ۱۰ میلیون تومان پایین‌تر از میانگین نرخ ۹۳ میلیون تومانی در بازار آزاد در تاریخ ۱۵ شهریور می‌باشد.

خبرگزاری تسنیم گزارش داده است که این اختلاف قیمتی از سوی بانک مرکزی به عنوان برآوردی از قیمت سکه با دلار زیر ۱۰۰ هزار تومان و اونس جهانی ۳۵۵۰ دلار محاسبه شده و مقامات پولی این نهاد آن را «عاری از حباب و کمتر از ارزش ذاتی» ارزیابی کرده‌اند. به عقیده بسیاری از تحلیلگران، این نوع قیمت‌گذاری می‌تواند به منزله یک سیگنال واضح برای بازار باشد: نرخ‌های کنونی با واقعیت بنیادی فاصله دارند و در نظر سیاست‌گذاران، احتمال تثبیت آنها در ماه‌های آتی چندان بالا نخواهد بود.

منطق قیمتی و پیام نهفته

فرمول ارائه‌شده از سوی بانک مرکزی، عملاً طرح مرجع آن نهاد را به تصویر می‌کشد؛ طرحی که یا نشانه‌ای از کاهش نرخ ارز دارد و یا حداقل بر ثابت ماندن آن در سطوحی پایین‌تر از قیمت‌های کنونی دلالت می‌کند. به عبارت دیگر، انجام پیش‌فروش در این سطح، به غیر از تامین فیزیکی سکه‌ها، به عنوان یک پیش‌بینی رسمی نیز از سوی سیاست‌گذار تلقی می‌شود.

در سه مرحله قبلی، بیش از ۷۶۰ هزار قطعه سکه عرضه شده و طبق اعلام بانک مرکزی، تحویل‌ها به طور منظم انجام گردیده است؛ حتی در زمان جنگ ۱۲ روزه، مهلت تحویل‌ها تمدید و با تأخیر قابل‌توجهی مواجه نشد. اگرچه این سابقه در جلب اعتماد بخشی از خریداران مؤثر بوده، کارشناسان معتقدند که این سیاست‌ها عملاً فقط سبب توقف موقتی روند صعودی قیمت‌ها شده‌اند و بدون ابزار جانبی، توان تغییر دائمی جهت بازار را ندارند.

شرط حقیقی برای کاهش بازار

تحلیل تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد که سیگنال قیمت‌گذاری در پیش‌فروش، فقط زمانی به روند نزولی واقعی تبدیل می‌شود که همزمان با عرضه مداوم، اجرای کامل تعهدات و مدیریت مؤثر نرخ ارز همراه باشد. هر نوع وقفه در تحویل، کاهش ناگهانی حجم عرضه یا وقوع یک شوک ارزی، می‌تواند کل این پیام را بی‌اثر سازد و حتی برعکس، به تحریک انتظارات افزایشی بینجامد.

نقش روانی و دامنه تأثیر

در کوتاه‌مدت، اختلاف ۱۰ میلیونی نسبت به بازار، بخشی از تقاضای نقدی را به سمت حواله‌های پیش‌فروش سوق خواهد داد و این موضوع فشار بیشتری بر بازار آزاد ایجاد خواهد کرد. با این حال، حفظ و تداوم این تاثیر نیازمند ادامه عرضه و هماهنگی با سایر ابزارهای سیاستی است؛ در غیر این صورت، این مزیت قیمتی ممکن است به یک حرکت روانی گذرا تبدیل شود.

قیمت ۸۳ میلیون تومانی پیش‌فروش می‌تواند به‌عنوان «هدف نهایی» سیاست‌گذار در بازار سکه شناخته شود؛ حدی که در صورتی که متغیرهای کلان و ارزی به نفع آن پیش بروند، می‌تواند به یک سیگنال کاهشی قوی تبدیل شود. اما اگر تنها بر مبنای یک موج مقطعی عرضه شکل گیرد، بازار به سرعت آن را محک زده و کنار خواهد گذاشت.

۲۲۳۲۲۵