نفوذ هوش مصنوعی به عرصه جراحی؛ یک سیستم هوشمند بر روی مغز یک موش زنده جراحی انجام داد
به نقل از ایتنا، گابریل اوکانا سانترو، مدیرعامل و یکی از بنیان‌گذاران این شرکت مستقر در سان‌فرانسیسکو، گروهی را رهبری کرده است که یک عامل هوش مصنوعی را به یک دستگاه جراحی رباتیک متصل کرد که شامل دوربین و ابزار تزریق نیز می‌شود. مقصد این آزمایش بررسی این موضوع بود که آیا می‌توان با استفاده از روش‌های ژن‌درمانی، تشنج را در یک موش مبتلا به صرع کاهش داد.
هوش مصنوعی تصمیم درمانی را اتخاذ و تزریق را انجام داد
در طول این آزمایش، عامل هوش مصنوعی از میان ۱۹ گزینه موجود، یک روش درمانی ژن‌درمانی را انتخاب کرد. آن گاه، ناحیه‌ای خاص در مغز و مختصات لازم برای تزریق را تعیین کرده و کنترل بازوی رباتیک، سوزن و تنظیمات مرتبط با تزریق را به عهده گرفت.
به‌هرحال این فرآیند بدون دخالت انسان انجام نشد. در مرحله اول، یک جراح دامپزشک جمجمه موش را باز کرد و همچنین انتخاب نهایی برای اقداماتی که برگشت‌پذیر نبودند و امکان قطع اضطراری دستگاه همچنان در دست انسان باقی‌ماند.
تیم پژوهشگر برای این آزمایش از مدل Claude Sonnet 5 شرکت Anthropic بهره‌برداری کرد.
جالب توجه اینکه پژوهشگران در ابتدا مدل قدرتمندتر Claude Opus 5.5 را آزمایش کرده بودند، اما این مدل از انجام هدایت سوزن در مغز حیوان خودداری کرد زیرا احتمال می‌داد که در میانه فرایند متوقف شده و خطری برای جان حیوان به‌وجود آورد.
نهایتاً، تیم تصمیم گرفت تا به سراغ Sonnet 5 بروند که آماده بود تا این اقدام را انجام دهد.
مشکلاتی که هوش مصنوعی در میانه جراحی مواجه شد
بر اساس گزارش وایرد، این آزمایش بدون چالش‌های فنی نبود. در حین اجرای کار، اختلالی در سیستم مختصات دستگاه پیش آمد و موقعیت محاسبه شده برای تزریق به طور دقیق با موقعیت واقعی مطابقت نداشت.
عامل هوش مصنوعی این اشتباه را شناسایی کرد، اما به دلیل محدودیت‌هایی که در دستورالعمل‌هایش تعریف شده بود، نتوانست کدهای زیرساخت دستگاه را برای اصلاح مشکل تغییر دهد. بدین ترتیب، تیم پژوهشگران ناچار به استفاده از یک عامل هوش مصنوعی دیگری برای اصلاح کد شد.
این واقعه پرسش‌های مهمی را در خصوص طراحی عوامل خودمختار مطرح می‌کند: چطور می‌توان سامانه‌هایی را طراحی کرد که هم به محدودیت‌های ایمنی پایبند باشند و هم در موقعیت‌های اضطراری قادر به پیدا کردن راه‌حل مناسب تحت نظارت انسان باشند؟
فرآیند تزریق مغزی که معمولاً حدود ۴۵ دقیقه زمان می‌برد، در این آزمایش بیش از یک ساعت طول کشید. سانترو اعلام کرد که موش پس از عمل در حال بهبودی است و پژوهشگران در انتظار بررسی تأثیر ژن‌درمانی بر میزان تشنج آن هستند.
آیا جراحی خودمختار با کمک هوش مصنوعی به واقعیت نزدیک شده است؟
اهمیت این آزمایش فقط به کنترل یک بازوی رباتیک محدود نمی‌شود. عامل هوش مصنوعی در این پروژه بخشی از فرایند تصمیم‌گیری علمی، انتخاب درمان و اجرای آزمایش را نیز بر عهده گرفته است.
این رویکرد در آینده می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا آزمایش‌های پیچیده‌تری را در زمان کوتاه‌تری انجام دهند و داده‌های حاصل از تعامل مستقیم با محیط واقعی را به فرآیند توسعه مدل‌ها وارد کنند.
با این وجود، نباید این آزمایش محدود را معادل آمادگی هوش مصنوعی برای انجام جراحی مستقل محسوب کرد. هنوز مشخص نیست که درمان انتخاب‌شده چه میزان در کاهش تشنج مؤثر خواهد بود و نتایج این آزمایش هنوز در قالب یک مقاله علمی مورد ارزیابی قرار نگرفته است.
شرکت Exin Therapeutics همچنین قصد دارد مدل‌های دیگر مانند Grok را در آزمایش‌های آینده مورد بررسی قرار دهد. با این حال، مدیرعامل شرکت بر لزوم نظارت انسانی، به ویژه در زمینه آزمایش‌هایی که با موجودات زنده انجام می‌شود، تأکید کرده و عنوان کرده است که هنوز زمان اعتماد به جراحی مغز انسان به عوامل هوش مصنوعی نرسیده است.
این تجربه نشان می‌دهد که نسل جدید هوش مصنوعی ممکن است به‌تدریج از نقش یک دستیار دیجیتال برای دانشمندان فراتر رود و به یکی از بازیگران کلیدی در آزمایشگاه‌ها تبدیل شود؛ تحولی که نیازمند چارچوب‌های دقیق‌تر برای ایمنی و مسئولیت‌پذیری خواهد بود.
