تلاش همسایگان شرقی و غربی ایران برای بستن مرزها ناکام ماند/ خسارت‌های چشمگیر، آنها را مجبور به عقب‌نشینی کرد
روزنامه خراسان اشاره کرده است که نمونه‌ای مشهود از این حقیقت، بحران خودساخته اخیر در پاکستان به دنبال بسته شدن موقت گذرگاه‌های مرزی «گبد-ریمدان» و «تفتان» بود. این تصمیم که منجر به توقف واردات گاز مایع (LPG) از ایران –که یکی از تأمین‌کنندگان اصلی گاز مایع برای پاکستان به شمار می‌رود– شد، سبب افزایش بهای این سوخت حیاتی در این کشور به حدود دو برابر (و در برخی مناطق حتی بیشتر) گردید. این موضوع همچنین صدها کامیون حامل محصولات فسادپذیر صادراتی اسلام‌آباد را در مرز متوقف کرد؛ فشاری سنگینی که دولت پاکستان را وادار کرد فقط پس از یک هفته، گذرگاه‌های مرزی را دوباره باز کند.
در مقابل، هشدار روشن «علی فالح الزیدی» نخست‌وزیر عراق مبنی بر اینکه بستن مرزهای عراق و ایران به معنای «خودتحریمی اقتصادی» است، گواه دیگری بر این واقعیت به شمار می‌رود.
این تحولات به‌روشنی نشان می‌دهند که ایران در زمینه‌های متفاوت از جمله انرژی و مواد اولیه، یکی از شرکای کلیدی برای کشورهای همسایه به شمار می‌رود. این شبکه پیچیده از صادرات انرژی و کالاها وابستگی متقابل عمیقی را ایجاد کرده که تلاش برای قطع مسیرهای زمینی را با چالش‌های قابل توجهی روبه‌رو می‌سازد. بنابراین، تصمیماتی که به‌خاطر فشار سیاسی برای چند روز یا چند ماه اتخاذ می‌شود، ممکن است به از دست دادن بازارهایی که سال‌ها برای توسعه آنها تلاش شده، منجر گردد.
علاوه بر ضرر ناشی از توقف فروش، هزینه واقعی شامل اعتبار و شبکه توزیع نیز می‌شود که برای احیای آنها زمان لازم است. زیان دیگری که به‌وجود می‌آید، افزایش وابستگی به شرکای باقی‌مانده است. هر بار که یک مسیر تجاری بسته می‌شود، ارزش مسیرهای باقی‌مانده افزایش می‌یابد. واسطه‌ها و دولت‌هایی که همچنان با ایران ارتباط دارند، قدرت چانه‌زنی بیشتری پیدا کرده و ممکن است هزینه خدمات، تخفیف‌های خرید یا امتیازات بیشتری را درخواست کنند.
لذا کاهش تعداد همکاران لزوماً موجب تقویت استقلال اقتصادی نخواهد شد؛ بلکه در برخی موارد می‌تواند وابستگی را متمرکزتر کند. تنوع در شرکای تجاری، خود نوعی قدرت محسوب می‌شود. کشوری با چند بازار، چند گذرگاه و چند سیستم پرداخت، در برابر فشارهای خارجی مقاوم‌تر از کشوری است که مجبور است بخش قابل توجهی از تجارت خود را از یک مسیر عبور دهد.
با این حال، همسایگان نیز تحت تأثیر قطع همکاری متضرر می‌شوند. بازار ایران یکی از منابع درآمد برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و شرکت‌های خدماتی خارجی است. حذف این بازار، ظرفیت فروش را کاهش می‌دهد و در برخی از فعالیت‌ها ممکن است به کاهش اشتغال منتهی گردد.
17302
