بررسی دوباره درخواست پنهانی نتانیاهو از ترامپ برای حفظ موقعیت سیاسی

با نزدیک شدن به تاریخ ۵ آبان و برگزاری انتخابات کنست در سرزمینهای اشغالی، زمان چندانی باقی نمانده و نتایج نظرسنجیها نشاندهنده موقعیت نامناسب بنیامین نتانیاهو است. طبق بیشتر این نظرسنجیها، حزب لیکود تحت رهبری نتانیاهو در رقابت با حریفان خود کرسیهای کمتری کسب کرده و در صورت تکرار این روند در انتخابات، ممکن است او نخستوزیری را از دست بدهد و همچنین روند رسیدگی به پروندههای قضاییاش تسریع یابد، که این امر میتواند به حذف کامل او از عرصه سیاست اسرائیل منجر شود. در این شرایط، ترامپ که پیشتر با اشاره به بیاعتمادی به نتانیاهو، به نوعی از او فاصله گرفته بود، تصمیم به حمایت از وی گرفته است.
بنابر گزارش تسنیم، رخدادهای اخیر در رسانههای صهیونیستی و آمریکایی نشاندهنده پیچیدگیهای سیاسی است که انتخابات اسرائیل، پرونده فساد نتانیاهو و سیاستهای آمریکا در خاورمیانه را به هم مرتبط کردهاند. نتانیاهو که در نظرسنجیهای اخیر رقابت را به گادی آیزنکوت واگذار کرده، به دنبال راهی برای حفظ قدرت است. از سویی دیگر، ترامپ که به دنبالهروی از فردی قابل کنترل برای تحقق استراتژیهای خود در قبال ایران و عادیسازی روابط تلآویو با عربستان است، به سمت ماندن نتانیاهو در منصب نخستوزیری متمایل شده است. اما گادی آیزنکوت به عنوان رقیبی استراتژیک، گزینهای است که واشنگتن نمیتواند به سادگی نادیده بگیرد.
نظرسنجیها و زنگ خطر برای نتانیاهو
براساس نظرسنجیهای اخیر، حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، که ریاست پیشین ستاد کل ارتش را برعهده دارد، به طور قابل توجهی از حزب لیکود پیشی گرفته است. بررسیهای انجام شده توسط سایت «زمان اسرائیل»، در آستانه سالروز عملیات هفتم اکتبر، نشان میدهند که یاشار ۲۴ کرسی و لیکود ۲۰ کرسی را به دست خواهند آورد.
نکته حائز اهمیت برای نتانیاهو این است که هیچیک از دو بلوک طرفدار و مخالف او به تنهایی به اکثریت ۶۱ کرسی برای تشکیل کابینه نمیرسند. این وضعیت بیانگر آن است که احزاب کوچک و عربی قرار است در تعیین ترکیب کابینه آینده نقش کلیدی ایفا کنند و نتانیاهو نمیتواند به سادگی روی ائتلافهای معمول خود تکیه کند.
ترامپ در ماههای گذشته بارها از بیان حمایت علنی از نتانیاهو پرهیز کرده بود و پاسخ به سوالاتی درباره اعتماد به نخستوزیر اسرائیل را اینطور بیان کرده که «در دنیای سیاست به هیچکس اعتماد ندارم.» اما او در یکی از آخرین اظهاراتش به شکل علنی اقدام به اعلام حمایت از نتانیاهو کرده که این موضوع با انتقادات از سوی برخی اعضای کابینهاش مواجه شده است.
در همین حین، یک رسانه غربی گزارش داده که مایک هاکبی، سفیر آمریکا در سرزمینهای اشغالی، به تازگی دیداری محرمانه با گادی آیزنکوت داشته است. این گزارش به دنبال رقابتهای انتخاباتی منتشر شده و در شرایطی که هر نشانهای از دخالت آمریکا در انتخابات حساسیت برانگیز است، میتواند تبعات قابل توجهی به همراه داشته باشد.
هاکبی به شدت این گزارش را رد کرد و در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این ادعا کاملاً نادرست است. دولت آمریکا قصد ندارد در انتخابات اسرائیل مداخله کند و به نخستوزیر اسرائیل نمیگوید که چه کاری انجام دهد. پایان.» این رد قاطع نشاندهنده حساسیت بالای موضوع است. حتی اگر دیداری هم در آن میان صورت گرفته باشد، آمریکا نمیتواند آن را تأیید کند زیرا انجام این کار به معنای مداخله علنی در انتخابات یک همپیمان نزدیک خواهد بود.
طرح «کابینه وحدت» از سوی ترامپ و شرایط آیزنکوت
در این بین، روزنامه “اسرائیل هیوم” در گزارشی جنجالی اعلام کرده که ترامپ در پی ایجاد یک کابینه ائتلافی میان حزب لیکود به رهبری نتانیاهو و حزب یاشار به رهبری آیزنکوت است و به دنبال حذف افرادی نظیر بن گویر است. بر اساس این طرح، نتانیاهو به مدت حداکثر دو سال برای نخستوزیری ادامه خواهد داد و پس از دوران خدمت خود، قدرت به آیزنکوت منتقل خواهد شد.
حزب آیزنکوت در ازای این پیشنهاد از ترامپ خواسته که بازنشستگی نتانیاهو، لغو اصلاحات قضایی و تشکیل کمیتهای برای تحقیق درباره حوادث ۷ اکتبر را تضمین کند. این خواستهها دقیقاً همان مواردی هستند که نتانیاهو در سالهای گذشته به شدت از آنها اجتناب کرده، چرا که پذیرفتن هرگونه مسئولیتی در این زمینه را به معنای متهم شدن در پرونده ۷ اکتبر میداند. در این مدت، کابینه جدید مسئولیت پایان درگیریها در جبهههای مختلف و پیشبرد عادیسازی روابط با عربستان سعودی را بر عهده خواهد داشت.
چرا نتانیاهو به این توافق نیاز دارد؟
به نقل از برخی منابع نزدیک به نخستوزیر اسرائیل، نتانیاهو به شدت احساس خطر میکند. مخالن او از احزاب مختلف به هر نحو ممکن به دنبال سرنگونیاش هستند و علیرغم برخی اختلافات در دیدگاهها، همچنان از ائتلافی میان خود اخبار متعددی به گوش میرسد. به نظر نمیرسد دور از ذهن باشد که نتانیاهو از ترامپ درخواست کند تا به عنوان واسطهگر آمریکا میان مخالفانش عمل کند و مهمترین رقیبش را برای تشکیل یک ائتلاف جدید به سمت خود جذب کند و به نوعی ماندن در قدرت را، هرچند به صورت موقت، میسر سازد. بدین ترتیب، او شاید بتواند با انجام اصلاحاتی از احتمال مجازات در پروندههای فساد خود نیز جلوگیری کند.
جمعبندی
نکتهای که به وضوح مشخص است، وجود تناقضی آشکار میان گزارشهای رسانهای و اظهارات رسمی مقامهای آمریکایی است. از یک سو، گزارشهای متعدد نشاندهنده طرحی آمریکایی برای تشکیل کابینه وحدت است و از سوی دیگر، سفیر آمریکا این اخبار را به شدت رد کرده است. این تناقض را نمیتوان تنها با عنوان «خبر جعلی» توضیح داد؛ واقعیت آن است که واشنگتن منافع ویژهای در شکلگیری کابینه آینده اسرائیل دارد و نمیتواند در برابر احتمال شکلگیری کابینهای که کمتر با سیاستهای خود همگرا باشد، بیتفاوت باقی بماند.
در شرایطی که رقابتهای انتخاباتی در سرزمینهای اشغالی به شدت فشرده و ترس نتانیاهو از شکست افزایش یافته، آنچه به وضوح قابل مشاهده است، تلاش یک نخستوزیر در آستانه سقوط برای چنگ زدن به هر فرصتی است که او را در قدرت نگه دارد — حتی اگر آن فرصت ناشی از شخصی باشد که قبلاً اعلام کرده بود به او اعتماد ندارد.



