آمریکا به دنبال دستیابی به توافق صلح اوکراین تا پایان ماه مارس و تسریع در روند آن است

بر اساس گزارشی از یک خبرگزاری انگلیسی، اطلاعاتی که به دست آمده نشان می‌دهد که مذاکرات بین نمایندگان آمریکا و اوکراین درباره یک طرح بلندپروازانه برای توافق صلح میان اوکراین و روسیه تا ماه مارس جاری در حال انجام است. این برنامه همچنین پیش‌بینی برگزاری همزمان یک همه‌پرسی به منظور تأیید نهایی این توافق و همچنین انتخاباتی سراسری در اوکراین را شامل می‌شود.

به نقل از «رویترز»، سه منبع مطلع در این زمینه به این خبرگزاری اعلام کردند که مذاکره‌کنندگان آمریکایی و اوکراینی در حال بررسی یک برنامه خاص به منظور دستیابی به توافق صلح بین اوکراین و روسیه در ماه مارس هستند. هرچند که تحقق این چارچوب زمانی به ویژه به دلیل اختلافات جدی در مورد حاکمیت سرزمینی بعید به نظر می‌رسد، اما هدف محوری طرفین همچنان همین ماه مارس تعریف شده است.

پنج منبع مستند دیگر نیز تأیید کردند که در این مذاکرات تاکید شده هر توافق نهایی در اوکراین بایستی به یک همه‌پرسی عمومی که متناسب با انتخابات ملی صورت می‌گیرد، واگذار شود.

سه تن از این منابع اذعان کردند که تیم مذاکره‌کنندگان آمریکایی به رهبری «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه دولت «دونالد ترامپ» و «جارد کوشنر»، داماد رئیس‌جمهور ایالات متحده، در دیدارهای اخیر خود با طرف اوکراینی در ابوظبی و میامی بر لزوم برگزاری فوری این رأی‌گیری تأکید کرده‌اند. دو منبع دیگر نیز متذکر شدند که مذاکره‌کنندگان آمریکایی هشدار داده‌اند که با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره ایالات متحده در ماه نوامبر، تمرکز ترامپ بیشتر به مسائل داخلی خواهد بود و به همین دلیل فرصت و سرمایه سیاسی کمتری برای رسیدن به یک توافق صلح باقی می‌ماند.

گزارش‌ها نشان می‌دهد دور دوم مذاکرات صلح اوکراین به عنوان بخشی از وساطت‌های آمریکا روز پنجشنبه در شهر ابوظبی برگزار شد و در این جلسه توافق بر سر آزادی ۳۱۴ اسیر جنگی و تعهد به ازسرگیری هر چه سریع‌تر مذاکرات حاصل شده است.

رئیس‌جمهور اوکراین، «ولودیمیر زلنسکی»، بیان کرد که احتمالاً مذاکرات سه‌جانبه بعدی به زودی در ایالات متحده برگزار خواهد شد.

اگرچه دو منبع از احتمال برگزاری انتخابات و همه‌پرسی در ماه مه صحبت کردند، اما چندین منبع دیگر این چارچوب زمانی تعیین‌شده توسط آمریکا را غیرمنطقی دانستند. مقامات انتخاباتی اوکراین تخمین زده‌اند که برای سازماندهی هر انتخابات در شرایط کنونی به حدود شش ماه زمان نیاز می‌باشد.

یکی از منابع آگاه با اشاره به اینکه «آمریکایی‌ها در تلاشند سریع‌تر عمل کنند»، گفت: «گرچه ممکن است رأی‌گیری در کمتر از شش ماه قابل سازمان‌دهی باشد، اما هنوز هم به زمان قابل توجهی نیاز است.» طبق گزارش رویترز، برگزاری انتخابات در اوکراین در شرایط کنونی مستلزم تغییر در قوانین است، زیرا بر اساس قوانین موجود، برگزاری انتخابات در زمان اجرای حکومت نظامی ممنوع می‌باشد و از سویی هزینه مالی بالایی را به همراه خواهد داشت.

یکی از منابع اشاره شده در گزارش رویترز یادآور شد که کی‌یف خواستار برقراری آتش‌بس در طول فعالیت‌های تبلیغاتی انتخاباتی به منظور تضمین سلامت رأی‌گیری بوده، چرا که ادعا دارد کرملین سابقه عدم رعایت تعهداتش در این زمینه را دارد. این منبع گفت: «موضع کی‌یف این است که هیچ توافقی نمی‌تواند نهایی شود مگر اینکه تضمین‌های امنیتی از جانب ایالات متحده و شرکای آن ارائه شود.»

در حالی که اوکراین نمایندگان سیاسی بلندپایه‌ای از جمله رئیس دفتر زلنسکی و رئیس جناح پارلمانی او را به مذاکرات صلح فرستاده، اما تیم مذاکره‌کننده روسیه بیشتر متشکل از مقامات نظامی است و تحت هدایت دریادار «ایگور کوستیوکوف»، رئیس سازمان اطلاعات ارتش روسیه (GRU) فعالیت می‌کند.

ژنرال «ولادیمیر آلکسیف»، معاون کوستیوکوف، روز جمعه در مسکو به ضرب گلوله یک مهاجم ناشناس ترور شد. وزیر امور خارجه روسیه، «سرگئی لاوروف»، اوکراین را به انجام این ترور به منظور ایجاد اختلال در مذاکرات صلح متهم کرد.

مقامات اوکراینی بیان کردند که زلنسکی نسبت به برگزاری انتخابات در آینده نزدیک که از زمان به قدرت رسیدن ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ بارها مورد درخواست آمریکا قرار گرفته است، مشکلی ندارد.

این مقام تأکید کرد که محبوبیت زلنسکی که از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته، همچنان بالای ۵۰ درصد باقی مانده و او به پیروزی خود در انتخابات آینده اطمینان دارد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که یکی از بزرگترین موانع پیش روی صلح اوکراین در کوتاه‌مدت، ابهام در مورد وضعیت منطقه دونباس در شرق اوکراین است. روسیه تمامیت این منطقه را به عنوان بخشی از هر توافق صلح بالقوه‌ای مطالبه کرده است، در حالی که کی‌یف نیز همچنان بیش از ۵۱۸۰ کیلومتر مربع از این منطقه را در کنترل خود دارد. اوکراین با این خواسته این کشور مخالفت کرده، اگرچه مقامات کی‌یف اعلام کرده‌اند که آماده اقدام به راه‌حل‌های خلاقانه‌ای نظیر ایجاد منطقه غیرنظامی یا منطقه آزاد تجاری هستند.

یک منبع آگاه اعلام کرد: «هنوز هیچ پیشرفتی در مورد مسائل ارضی حاصل نشده است.» همچنین وضعیت نیروگاه برق اتمی زاپوریژیا که بزرگ‌ترین نیروگاه اتمی اروپا به حساب می‌آید و در سرزمین تحت کنترل روسیه واقع شده نیز به یک نقطه اختلاف دیگر تبدیل گشته است.

منبع مذکور بیان کرد که روسیه با پیشنهاد آمریکا مبنی بر انتقال کنترل نیروگاه به واشنگتن و توزیع برق آن بین روسیه و اوکراین مخالف است. این منبع گفت که مسکو خواستار نگه‌داشتن کنترل نیروگاه در دست خود و ارسال برق ارزان قیمت به اوکراین است، در حالی که کی‌یف با این خواسته نیز مخالفت کرده است.

بر اساس گزارش رویترز، حتی اگر این مسائل حل و فصل شود، ممکن است رأی‌دهندگان اوکراینی هر گونه امتیاز سرزمینی که برای رأی‌گیری ارائه گردد را رد کنند.