فعالیت بدنی تأثیرات مولکولی عمیقی بر روی بدن می‌گذارد

بر اساس گزارشی که در نشریه Nature Reviews Endocrinology منتشر شده است، دو محقق از دانشگاه ACU در استرالیا به نام‌های «جان هاولی» (John Hawley) و «نولان هافمن» (Nolan Hoffman)، طی بررسی دو دهه‌ای از تحقیقات انجام‌شده در زمینه متابولیسم ورزشی انسان، نشان داده‌اند که فعالیت فیزیکی، شبکه‌های مولکولی پیچیده‌ای را در بدن راه‌اندازی و بازسازی می‌کند. دستاوردهای آنها نمایی نوین از تأثیر ورزش بر روی سلول‌ها، بافت‌ها و سیستم‌های زیستی به تصویر می‌کشد و ممکن است آینده پزشکی پیشگیرانه را به طرز قابل توجهی متحول سازد.

به نقل از ایتنا و بر اساس گزارش سایتک‌دیلی، پروفسور هاولی، رئیس مؤسسه Mary MacKillop برای تحقیقات سلامت در ACU، تصریح کرده است که ورزش فقط یک ابزار برای دستیابی به تناسب‌اندام نیست، بلکه به‌عنوان یک مداخله بیولوژیکی، تأثیراتی عمیق بر روی سلامتی در سطح مولکولی دارد. او بیان می‌کند: «ورزش می‌تواند به اندازه دارو تأثیرگذار باشد و نقش مؤثری در پیشگیری و مدیریت بیماری‌های مختلف مانند دیابت نوع ۲، چاقی و بیماری‌های قلبی داشته باشد.»

در این مقاله، هاولی و هافمن به چگونگی پیشرفت در زیست‌فناوری و تکنولوژی‌های مرتبط با اُمیکس (omics) پرداخته و توضیح می‌دهند که این پیشرفت‌ها به درک بهتری از تاثیرات سلولی و مولکولی ناشی از ورزش منجر شده است. دو دهه قبل، پژوهشگران مشخص کرده بودند که ورزش بر سلامت متابولیک اثر مثبتی دارد، اما شناخت چندانی از مکانیزم‌های دقیق مولکولی که مسئول این تأثیرات هستند، نداشتند. تحقیقات تازه هزاران مولکول فعال‌شونده را در انواع مختلف تمرینات (استقامتی یا قدرتی) شناسایی کرده است که با یکدیگر در تعامل بوده و به بهبود عملکرد متابولیکی و ایمنی بدن کمک می‌کنند.

در سه مطالعه مهم که در این حوزه مورد بررسی قرار گرفته‌اند، نشان داده شده است که ورزش زنجیره‌ای از واکنش‌های ژنتیکی و پروتئینی را در عضلات ایجاد می‌کند، تنظیم کننده سیستم‌های متابولیک و ایمنی خون است و حتی «بسته‌های مولکولی» ویژه‌ای را به جریان خون وارد می‌سازد که اطلاعاتی به سلول‌ها و اندام‌های مختلف بدن ارسال می‌کنند. این یافته نشان‌دهنده این است که تأثیرات ورزش به مراتب بیشتر از انقباض عضلانی است.

 

حال پژوهشگران امیدوارند که از این داده‌ها به‌منظور توسعه «پزشکی ورزشی شخصی‌سازی‌شده» بهره‌برداری کنند؛ به‌گونه‌ای که بر اساس نشانگرهای زیستی و ویژگی‌های ژنتیکی فرد، برنامه‌های تمرینی خاصی برای پیشگیری یا درمان بیماری‌ها طراحی گردد.

در پردیس ملبورن ACU، این تحقیقات با استفاده از فناوری‌های مولکولی پیشرفته و اتاق متابولیک انسانی که تنها نمونه در نیمکره جنوبی محسوب می‌شود، در حال اجراست. این امکانات به پژوهشگران این امکان را می‌دهد که پاسخ‌های دقیق بدن به فعالیت جسمانی و مصرف انرژی را اندازه‌گیری کرده و بر درک علمی از متابولیسم انسانی بیفزایند.