هوش مصنوعی وارد عرصه رقابت شد؛ کاهش ۱۰ درصدی ارزش سهام آلفابت

اگرچه جست‌وجوهای گوگل به طرز چشمگیری افزایش یافته است، اما درآمد این شرکت از بخش تبلیغات به چالش‌هایی اساسی بر خورده است؛ چالش‌هایی که از جمله آنها می‌توان به تأثیرات هوش مصنوعی اشاره کرد.

هوش مصنوعی که به عنوان ضامن پیشرفت موتور جست‌وجوی گوگل معرفی شده بود، اکنون به یکی از موانع بزرگ بر سر درآمدزایی این کمپانی تبدیل شده است. گزارشی که به تازگی از آلفابت منتشر شده، نشان می‌دهد به‌رغم افزایش استفاده کاربران از موتور جست‌وجوی گوگل، سرعت رشد درآمد تبلیغاتی این بخش کاهش یافته است. این وضعیت، به همراه نگرانی‌هایی درباره هزینه‌های کلان توسعه هوش مصنوعی، منجر به افت نزدیک به ۱۰ درصدی سهام آلفابت در معاملات پس از بسته شدن بازار گردیده است.

طبق گزارش مالی سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ آلفابت، درآمد بخش جست‌وجو و خدمات مرتبط با گوگل به ۶۳٫۳۵ میلیارد دلار رسیده که نمایانگر رشدی سالانه ۱۲ درصدی است. با این حال، این میزان به وضوح نشانگر کاهش سرعت رشد نسبت به سه‌ماهه‌های گذشته است؛ در حالی که این بخش در سه‌ماهه اول و دوم سال جاری به ترتیب رشد ۱۹ و ۱۷ درصدی را تجربه کرده بود.

نکته جالب این است که این کاهش در رشد درآمد در حالی رخ می‌دهد که تعداد جست‌وجوهای کاربران به شدت در حال افزایش است. ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، تایید کرده که نرخ رشد سالانه تعداد جست‌وجوها به اوج خود در پنج سال گذشته رسیده است.

به عبارتی، کاربران به طور فزاینده‌ای از گوگل بهره‌برداری می‌کنند، اما این افزایش استفاده به طور متناسبی منجر به افزایش درآمد نمی‌شود.

مدل درآمدی گوگل به‌طور عمده بر پایه تبلیغات مبتنی بر کلیک شکل گرفته است. برندها برای کاربرد تبلیغات خود در نتایج جست‌وجو با یکدیگر رقابت می‌کنند و گوگل با کلیک‌های افراد بر روی این تبلیغات، درآمدزایی انجام می‌دهد.

با این حال، هوش مصنوعی در حال دگرگون کردن نحوه جست‌وجوی کاربران است. قابلیت AI Mode به کاربران اجازه می‌دهد که به‌جای مرور فهرست لینک‌ها، سوالات خود را به زبان طبیعی مطرح کنند، پاسخ‌های مستقیم دریافت کنند و با طرح سوالات اضافی، اطلاعات جامع‌تری به دست آورند.

این گونه تجربه‌ها ممکن است نیاز کاربران به کلیک روی لینک‌های نتایج جست‌وجو را کاهش دهد و طراحی اصلی درآمدزایی گوگل از تبلیغات را با چالش‌های جدی مواجه کند.

فیلیپ شیندلر، مدیر ارشد کسب‌وکار گوگل، در یک جلسه بررسی نتایج مالی شرکت تأکید کرد که درآمدزایی کمتر AI Mode در مقایسه با مدل سنتی جست‌وجو یکی از عواملی است که بر رشد درآمد بخش جست‌وجو فشار وارد کرده است.

اما هوش مصنوعی تنها عامل در کُند شدن رشد درآمد نیست. به اعتقاد مدیران گوگل، نوسانات نرخ ارز و تغییر الگوی هزینه‌کرد تبلیغ‌دهندگان در صنایع خاص نیز در این روند تأثیرگذار بوده‌اند.

آمار سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نیز تصویر دقیقی از تحولات در حوزه تبلیغات گوگل ارائه می‌دهد. در این دوره، تعداد کلیک‌های پولی بر روی تبلیغات ۱۳ درصد افزایش یافت، در حالی که میانگین هزینه هر کلیک فقط ۳ درصد رشد داشته است. این ارقام به‌تنهایی تأثیر هوش مصنوعی را ثابت نمی‌کند، اما نشان‌دهنده این نکته است که افزایش تعامل کاربران به طور مستقیم به رشد درآمد متناسب منجر نمی‌شود.

برای جبران این فاصله، گوگل به تأسیس سیستم تبلیغات در قابلیت AI Mode پرداخته و در حال گسترش آن به بازارهای جدید است.

این شرکت به تازگی اعلام کرده که تبلیغات AI Mode را به ۱۰ کشور دیگر گسترش می‌دهد و در ایالات متحده نیز آزمایش‌هایی برای نمایش تبلیغات در چارچوب پرسش‌های اضافی کاربران آغاز کرده است.

منشأ هدف گوگل این است که تبلیغات را با زبان و ساختار مکالمه‌محور جست‌وجوی هوش مصنوعی همسو سازد؛ به گونه‌ای که کاربران بتوانند بدون خروج از تجربه جست‌وجو، با محصولات و خدمات مرتبط آشنا شوند.

با وجود این تلاش‌ها، همچنان مشخص نیست که گوگل چه زمانی قادر خواهد بود از هر تعامل کاربر با AI Mode به اندازه جست‌وجوهای سنتی درآمد کسب کند.

در عین حال، عملکرد کلی آلفابت همچنان قوی است. درآمد کل شرکت در سه‌ماهه سوم با رشد ۲۵ درصدی به ۱۲۷٫۶ میلیارد دلار رسید و درآمد گوگل کلاد نیز با افزایش ۱۰۳ درصدی از ۳۰ میلیارد دلار فراتر رفت. هرچند، نتایج نامطلوب‌تر از حد انتظار تبلیغات و افزایش هزینه‌های سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، نگرانی‌هایی را در میان سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است.

چالش اصلی آن است که گوگل باید بین دو هدف کلیدی تعادل برقرار کند: گسترش حضور هوش مصنوعی در موتور جست‌وجو و حفظ سودآوری کسب‌وکاری که تا سال‌ها یکی از منابع مهم درآمد این شرکت به شمار می‌رفته است.

گوگل باید راهی پیدا کند تا هوش مصنوعی نه تنها کاربران بیشتری را جذب کند بلکه درآمد مناسبی نیز از رفتار جدید آنها کسب کند؛ وگرنه، فناوری که قرار است آینده جست‌وجو را دگرگون کند، ممکن است بخش قابل توجهی از درآمد مدل سنتی خود را به خطر بیندازد.