محسن غرویان: باید تعیین کنیم که تا چه حد برای حفظ قدرت نظامی و هسته‌ای خود آماده به مواجهه با هزینه‌ها هستیم/ مسئله هسته‌ای هدف نهایی ما نمی‌باشد
علیرضا نجمی: روابط تهران و واشنگتن بار دیگر در وضعیتی پیچیده و ناپایدار قرار دارد؛ وضعیتی که در آن، تمایز میان تداوم تنش‌ها و بازگشت به مسیر دیپلماسی چندان مشخص نیست و هر تغییر جدید می‌تواند سبب دگرگونی‌های قابل توجهی در معادلات منطقه‌ای گردد.
در این میان، نقش اسرائیل و رویکرد بنیامین نتانیاهو به یکی از محورهای محوری تحلیل تحولات آینده تبدیل شده است. نزدیک شدن به انتخابات در اسرائیل و فشارهای داخلی به نتانیاهو، این پرسش را به وجود می‌آورد که آیا دولت او ممکن است با افزایش تنش‌های خارجی، فضای سیاسی داخلی را تغییر دهد؟
با این حال، نگرانی‌ها درباره روند مذاکرات همچنان پابرجاست و سوالات متعددی در این خصوص مطرح است؛ یکی از این سوالات این است که آیا باید در مذاکرات تمامی خواسته‌های آمریکا را بپذیریم یا اینکه مقاومت کنیم و احتمال وقوع جنگی دیگر را در نظر بگیریم.
به نظر می‌رسد احتمال وقوع جنگی وسیع‌تر قابل توجه است
در این راستا، خبرآنلاین با محسن غرویان، استاد دانشگاه و حوزه، به گفت‌وگو نشسته است؛ وی در خصوص احتمال گسترش درگیری‌ها در منطقه اظهار داشت: با اینکه من به عنوان یک کارشناس متخصص نمی‌توانم ادعای نظر قطعی داشته باشم، اما از آنچه که از اخبار و شرایط کنونی داخلی و خارجی می‌گذاریم، به نظر می‌رسد که احتمال وقوع جنگی وسیع‌تر وجود دارد.
او بر ضرورت اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از وقوع چنین جنگی تأکید کرده و افزود: شواهد و قرائن نشان می‌دهد که برخی تحلیلگران و افراد خبره احتمال گسترش درگیری‌ها را مطرح کرده‌اند. با این حال، ما خواهان بروز چنین جنگی نیستیم و باید تمام تلاش‌مان را برای ممانعت از شکل‌گیری آن به کار ببندیم.
غرویان ضمن اشاره به پیامدهای یک درگیری وسیع تأکید کرد: بروز چنین جنگی ممکن است به خسارت‌ها و تلفات سنگینی برای کشور منجر شود؛ بنابراین باید با توجه به شرایط موجود، تدابیر لازم را برای جلوگیری از تشدید درگیری‌ها مورد توجه قرار دهیم. در نهایت، باید آمادگی‌های لازم را داشته باشیم.
محسن غرویان در پاسخ به سوالی درباره نحوه رفتار در مذاکرات، این نکته را بیان کرد که آیا باید به وعده‌های آمریکا اعتماد کرد یا خیر؟ و در خصوص مسئله هسته‌ای باید همچون آنچه آمریکا می‌خواهد پیش برویم یا باید مقاومتی صورت دهیم؟ وی گفت: به نظر من، در مجموع باید مصالح کشور و مصلحت مردم را در صدر تصمیم‌گیری‌ها قرار دهیم.
باید به این پرسش پاسخ دهیم که برای حفظ توان نظامی و هسته‌ای خود تا چه حد حاضر به پرداخت هزینه هستیم
او در اشاره به موضوع هسته‌ای بیان کرد: هدف ما از دستیابی به فناوری هسته‌ای چیست؟ این امر به خودی خود یک هدف نهایی نیست، بلکه ابزاری برای دستیابی به هدف‌های دیگر می‌باشد. در سایر حوزه‌ها نیز باید با همین دیدگاه برخورد کرد.
غرویان با تأکید بر اهمیت تقویت توان دفاعی کشور تصریح نمود: من نیز معتقدم که باید قدرت نظامی خود را افزایش دهیم و به سطح بالایی از قدرت دفاعی و بازدارندگی دست پیدا کنیم، اما همزمان باید توجه داشته باشیم که این امکانات را برای چه هدفی می‌خواهیم. هدف اصلی ما حفظ امنیت مردم، تأمین آرامش و فراهم آوردن شرایط مناسب زندگی برای آنهاست. بدون تردید، در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با مذاکرات و مسائل کلان نیز باید منافع مردم و کشور را در اولویت قرار دهیم.
استاد دانشگاه و حوزه، ضرورت توجه به هزینه‌های انسانی ناشی از درگیری‌ها را نیز متذکر شد و گفت: من اعتقادی به این ندارم که برای حفظ قدرت نظامی کشور، نیروهای انسانی خود را در معرض خطر قرار دهیم. باید به این سوال پاسخ دهیم که برای حفظ توان نظامی و هسته‌ای خود تا چه حد حاضر به پرداخت هزینه هستیم. ما این قدرت‌ها را برای رفاه و تأمین امنیت مردم می‌خواهیم، نه اینکه در راه حفظ آنها، جان انسان‌ها را فدای کنیم.
او با اشاره به خسارت‌های ناشی از حملات نظامی افزود: موشک‌باران‌ها و بمباران‌ها به تلفات انسانی منجر می‌شوند و از دست رفتن جان انسان‌ها هزینه کمی نیست. شهادت دانش‌آموزان در میناب نمونه‌ای از همین خسارت‌های سنگین انسانی است که نمی‌توان به سادگی از آن گذشت.
غرویان با تأکید بر ضرورت بازنگری در محاسبات جنگ و مذاکره، تصریح کرد: باید به نوعی محاسبه هزینه و فایده بپردازیم و ببینیم در درگیری‌ها، مقاومت‌ها و مذاکرات، چه برآیندهایی بدست می‌آوریم و چه هزینه‌هایی را پرداخت می‌کنیم. لازم است این مسائل دقیقاً مورد بررسی قرار گیرند تا تصمیمات اتخاذ شده به حفظ جان مردم، تأمین امنیت کشور و بهبود شرایط زندگی آنان منجر شود.
محسن غرویان با یادآوری نیاز به توجه به شرایط کشور در تصمیمات سیاسی و دیپلماتیک گفت: در برخی موارد ممکن است برای حفظ جان مردم، حفظ کشور و دفاع از آب‌وخاک، ناچار باشیم برخی بندهای توافقات را بپذیریم. در رویکرد دینی نیز متناسب با موقعیت، گاهی تقیه و توریه ضرورت پیدا می‌کند، و گاه باید سکوت کرد و زمانی دیگر فریاد زد؛ از این رو نمی‌توان در همه شرایط، یک رویکرد ثابت اتخاذ کرد.
نمی‌توان در تمامی زمان‌ها با تمام دنیا درگیر بود/ زندگی مردم باید در اولویت قرار گیرد
او ادامه داد: نمی‌توان همواره با تمامی کشورها در جدال بود و انتظار داشت که مردم بدون تحمل فشارهای مداوم، زندگی کنند. سیاست‌ورزی به معنای اتخاذ تصمیماتی متناسب با زمان، مکان و شرایط هر دوره است و در نهایت، منافع مردم باید در مرکز توجه قرار گیرد.
غرویان بر ضرورت توجه به شرایط زندگی شهروندان تأکید کرد و گفت: به نظر من، اصل اول در تصمیم‌گیری‌ها باید مردم باشند؛ آسایش، آرامش و زندگی آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هر سیاستی، از جمله تصمیمات مربوط به مذاکرات و توافقات، باید با در نظر داشتن این هدف و شرایط واقعی کشور مورد ارزیابی قرار گیرد.
غرویان بر اهمیت کاهش فشارهای وارده بر کشور و مردم تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: باید به بررسی این موضوع بپردازیم که چه راهکارهایی می‌تواند ما را از این شرایط بحرانی و فشارها خارج کند. زندگی مردم باید در کانون توجه قرار گیرد و ممکن است در بعضی موارد، با رویکردی متفاوت برای دستیابی به این هدف، کوتاه بیاییم. آنچه اهمیت دارد، این است که تصمیم‌ها در نهایت به نفع مردم باشد و محیطی مناسب برای آسایش و بهبود شرایط زندگی آنها فراهم کند.
۳۱۲۲۱
