سدهای تهران عمدتاً نیمه پر یا کمتر از آن هستند/ حبیبی: با افزایش ورودی آب به‌دلیل آل‌نینو، خروجی مخازن به‌طور متناسب تنظیم خواهد شد
پیش‌بینی‌ها حکایت از بارش‌های بیشتر از حد معمول در فصل پاییز و زمستان امسال دارند؛ این در شرایطی است که ذخایر آب سدهای تأمین‌کننده استان تهران هنوز هم به طور معناداری از میانگین بلندمدت خود فاصله دارد. طبق آمار منتشر شده در تاریخ اول آبان ۱۴۰۵، مجموع ذخایر سدهای تحت نظارت شرکت آب منطقه‌ای تهران به ۳۵۹ میلیون مترمکعب رسیده که اگرچه نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش نشان می‌دهد، اما ۱۸۹ میلیون مترمکعب کمتر از میانگین بلندمدت است.
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران، راما حبیبی، در گفتگو با مهر به پیش‌بینی بارش‌های افزایش‌یافته در پاییز و زمستان به‌واسطه پدیده ال‌نینو اشاره کرد و گفت: بیشتر سدهای تهران در حال حاضر در وضعیت نیمی یا کمتر از نصف ظرفیت خود قرار دارند. در صورتی که ورودی آب به سدها افزایش یابد، خروجی آنها متناسب با آن تعدیل خواهد شد.
حبیبی همچنین تأکید کرد: بارش‌های فراتر از نرمال در فصل‌های مذکور می‌تواند فرصتی باشد برای بهبود وضعیت ذخایر سدهای تهران؛ اما عوامل تعیین‌کننده شامل میزان ورودی آب، ظرفیت موجود در مخازن و چگونگی مدیریت خروجی سدها در مواجهه با بارش‌های بیشتر خواهند بود.
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، چگونگی مدیریت ورودی و خروجی مخازن در صورت افزایش بارش‌ها اهمیت بالایی دارد؛ زیرا از یک طرف می‌توان آب را برای جبران کمبود منابع ذخیره کرد و از طرف دیگر، در صورت افزایش ورودی به مخازن، مدیریت خروجی سدهای آب باید با رعایت ملاحظات فنی و ایمنی انجام شود.
وضعیت سدهای تهران در صورت افزایش بارندگی‌ها
حبیبی در خصوص وضعیت سدهای استان در آستانه فصل بارش‌ها بیان داشت: در حال حاضر، بیشتر سدهای استان تهران میزان ذخیره‌ای در محدوده نیمی یا کمتر دارند و تنها سد کرج در وضعیت بهتری قرار دارد و آب آن کمی بیشتر از نصف ظرفیتش است.
وی در رابطه با وضعیت سد لار گفت: حجم مخزن این سد ۹۲۰ میلیون مترمکعب است و در زمان مصاحبه، حدود ۴ تا ۵ درصد از این حجم، پر از آب بود.
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران با اشاره به ظرفیت بالای ذخیره‌سازی سدهای استان، در مورد چگونگی مدیریت آنها در صورت رخ دادن بارندگی‌های قابل توجه اظهار کرد: اگر بارش‌ها به حدی زیاد باشد که حجم آب سدها به مرحله سرریز برسد، خروجی مخازن مطابق با میزان ورودی آب تنظیم و به پایین‌دست رهاسازی خواهد شد.
حبیبی تصریح کرد که این روند باید با رعایت ملاحظات ایمنی و فنی انجام گیرد و هدف از آن دستیابی به حداکثر ذخیره‌سازی ممکن خواهد بود.
وی افزود: در شرایطی که بارش‌ها بیشتر شود، آب اضافی با توجه به میزان ورودی به پایین‌دست رهاسازی می‌گردد و این آب می‌تواند به تأمین نیازهای زیست‌محیطی و تغذیه آبخوان‌ها نیز کمک کند.
آیا بارندگی‌های بیشتر به معنای پر شدن سدهاست؟
اظهارات معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران نشان می‌دهد که صرف افزایش بارندگی به هیچ عنوان به معنای پر شدن مخازن یا جبران کمبود ذخایر آب نیست و برای ارزیابی دقیق‌تر، احتیاج به درنظر گرفتن ورودی واقعی آب، ظرفیت مخازن و چگونگی مدیریت خروجی خواهیم داشت.
وجود ظرفیت خالی در مخازن می‌تواند به ذخیره بخشی از آب‌های ورودی کمک کند؛ اما بهره‌برداری از این ظرفیت به شیوه توزیع بارش‌ها، شدت و تداوم بارندگی و میزان ورودی آب به هر سد بستگی دارد.
آخرین وضعیت ذخایر سدهای تهران
براساس اطلاعات دریافتی از آب منطقه‌ای تهران، حجم مخازن سدهای پنج‌گانه شامل امیرکبیر، لتیان، لار، طالقان و ماملو در اول آبان ۱۴۰۵ به ۳۵۹ میلیون مترمکعب رسید. این در حالی است که در سال گذشته این رقم به ۲۱۷ میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت نیز ۵۴۸ میلیون مترمکعب بوده است.
با این حساب، مجموع ذخایر سدهای مورد تحلیل نسبت به سال گذشته ۱۴۲ میلیون مترمکعب افزایش یافته، ولی همچنان ۱۸۹ میلیون مترمکعب پایین‌تر از میانگین بلندمدت قرار دارد.
بررسی بیشتر نشان می‌دهد که سد امیرکبیر با ۱۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره نسبت به ۱۷ میلیون مترمکعب در سال گذشته و میانگین بلندمدت ۱۰۳ میلیون مترمکعب، وضعیت بهتری دارد. حجم ذخیره این سد در اول آبان امسال ۲۰ میلیون مترمکعب بیشتر از میانگین بلندمدت است.
در مورد سد لتیان، حجم ذخایر به ۲۱ میلیون مترمکعب رسیده که در مقایسه با ۱۰ میلیون مترمکعب در سال گذشته و میانگین بلندمدت ۴۲ میلیون مترمکعب، به معنای افزایش ۱۱ میلیون مترمکعبی نسبت به سال گذشته است؛ با این حال، این سد ۲۱ میلیون مترمکعب کمبود نسبت به میانگین بلندمدت دارد.
سد لار در اول آبان امسال ۲۹ میلیون مترمکعب ذخیره آب داشت. در حالی که سال قبل این رقم ۱۶ میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت ۷۹ میلیون مترمکعب بود. به این ترتیب، ذخیره سد لار نسبت به سال گذشته ۱۳ میلیون مترمکعب افزایشی داشته، اما با ۵۰ میلیون مترمکعب اختلاف نسبت به میانگین بلندمدت دیده می‌شود.
به حجم ذخایر سد طالقان نیز ۱۵۸ میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که نسبت به ۱۵۶ میلیون مترمکعب در سال گذشته دو میلیون مترمکعب افزایش را نشان می‌دهد. با این وجود، میانگین بلندمدت ذخایر این سد ۲۳۲ میلیون مترمکعب بوده و حجم فعلی آن ۷۴ میلیون مترمکعب کمتر از این میانگین است.
سد ماملو نیز در تاریخ اول آبان امسال دارای ۲۸ میلیون مترمکعب آب بوده است؛ این در حالی است که سال گذشته این عدد ۱۸ میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت آن ۹۲ میلیون مترمکعب بوده است. بر این اساس، ذخایر این سد نسبت به سال گذشته ۱۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته، اما همچنان ۶۴ میلیون مترمکعب کمتر از میانگین بلندمدت قرار دارد.
تحلیلی از وضعیت سدها نشان می‌دهد که اگرچه مجموع ذخایر مخازن نسبت به سال گذشته بیشتر شده، اما این افزایش در همه سدها به معنای جبران کمبود ذخایر نیست. سد امیرکبیر تنها گزینه‌ای است که حجم ذخیره آن از میانگین بلندمدت فراتر رفته و سایر سدهای مورد بررسی هنوز زیر سطح میانگین خود قرار دارند.
در پایان، آمار اول آبان ۱۴۰۵ نشان‌دهنده وجود ظرفیت خالی قابل توجه در مخازن سدهای تهران است؛ ظرفیتی که در صورت تحقق بارندگی‌های پیش‌بینی‌شده و ورود رواناب مناسب، قابلیت استفاده برای افزایش ذخایر آب را دارد. با این حال، تحقق این امکان به شرایط واقعی بارش و ورودی سدها بستگی دارد و نمی‌توان فقط بر اساس پیش‌بینی بارندگی، صحت جبران کسری ذخایر یا عدم نیاز به رهاسازی آب را قطعی دانست.
۲۲۳۲۲۵
