ظریفیان: ضرورت توجه جدی دولت به شرایط چهار دهک ابتدایی

غلامرضا ظریفیان در ارتباط با چاره‌های لازم برای افزایش رضایت شهروندان در اوضاع رو به وخامت اقتصادی، بیان کرد: نه تنها دولت پزشکیان، بلکه تمام دولت‌های بعد از انقلاب به دلایل گوناگون با چالش‌هایی رو به رو بوده‌اند که این مشکلات مانع از بهره‌برداری موثر از ظرفیت‌های موجود شده است. دولت پزشکیان به چالش‌های جدی مبتلاست و باید با بهره‌گیری از تمام امکانات کشور، عملکرد خود را بهبود بخشد. همچنین، در کنار ابرچالش‌های اقتصادی که به وضعیت ناخوشایندی برای اکثریت مردم کشور منجر شده، دولت با بحران بزرگ میزان اعتماد عمومی دست و پنجه نرم می‌کند. با وجود اقدام‌های ارزنده‌ای که دولت در عرصه‌های مختلف انجام داده است، به علت بی‌اعتمادی عمومی، این تلاش‌ها نمی‌توانند به یک موضوع همگانی تبدیل شده و از ظرفیت‌های اجتماعی بهره‌برداری لازم صورت گیرد.

این فعال سیاسی با اشاره به اتمام پروژه عمرانی فرهنگی آرامگاه شمس تبریزی در خوی، افزود: این مکان، یک میراث فرهنگی عظیم به شمار می‌آید و حوزه آن در سال‌های اخیر به تدریج توسعه یافته و در سال جاری، به مرکزی بزرگ برای فعالیت‌های فرهنگی و بین‌المللی تبدیل شده است. این عمل فرهنگی ارزشمند یکی از ظرفیت‌های برجسته میراث ایرانی تلقی می‌شود. در زمان افتتاح این مجموعه، نشاط و شادابی را که در میان مردم شهر حاکم بود به عینه مشاهده کردم. در کشورهای دیگر، چنین رویدادی به یک مناسبت ملی تبدیل شده و برنامه‌ها و جشنواره‌های وسیعی به راه می‌افتد، اما از این تلاش فرهنگی به درستی بهره‌برداری اجتماعی نشده است.

ضرورت اتخاذ راهبرد «صداقت ارتباطی» در دولت و سایر قوا

ظریفیان نخستین اقدام سیاسی برای بهبود رضایت مردم را «اعتمادسازی» عنوان کرد و گفت: دولت باید به جای اینکه تنها از عملکرد خود دفاع کرده و گزارش دهد که چه کارهایی انجام داده، به مردم توضیح دهد که چرا وعده‌هایی که داده است، محقق نشده و مسئولیت این وضعیت بر عهده چه کسانی است و چه راه‌هایی برای جبران آن وجود دارد. به عبارت دیگر، باید راهبرد «صداقت ارتباطی» در دولت و سایر قوا مورد توجه قرار گیرد. به جای اینکه تنها به عنوان حامی دولت ظاهر شویم، باید افرادی به عنوان سخنگو و ارتباط‌گر موثر با جامعه در نظر گرفته شوند که بتوانند هم از اقدامات دولت دفاع کنند و هم نواقص آن را با توجه به شرایط موجود شناسایی نمایند.

جامعه به پاسخ، توضیح و امکان طرح پرسش نیاز دارد

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب بیان کرد که عبور از اطلاع‌رسانی تک‌سویه و شکل‌گیری گفت‌وگوی دوجانبه بین دولت و مردم از دیگر پیشنهادهای سیاسی برای افزایش رضایت مردم می‌باشد. او اشاره کرد: راهبرد بعدی، عبور از «اطلاع‌رسانی صرف» و حرکت به سمت «گفت‌و‌گو» است. جامعه امروز تنها خبر نمی‌خواهد بلکه به پاسخ، توضیح و به نوعی امکان طرح پرسش نیاز دارد. باید به افراد اجازه داده شود تا سوالات خود را مطرح کرده و پاسخ‌های معتبر بگیرند، اما هنوز هم با مردم به صورت مونولوگ رفتار می‌شود.

وی با تأکید بر این که دولت می‌تواند از طریق اصلاح مکانیزم‌های ناکارآمد سیاسی، به صدای نزدیک‌تری برای مردم تبدیل شود، گفت: اگرچه اقتصاد با مشکلاتی مواجه است، اما دولت می‌تواند به صورت صادقانه درباره مسائل موجود با مردم صحبت کند و توضیح دهد که برای بهبود وضعیت و افزایش قدرت خرید مردم چه تدابیری اندیشیده است.

دولت لازم است درباره افزایش کالابرگ و کنترل تورم شفاف‌سازی‌کند

ظریفیان با اشاره به موضوع افزایش میزان کالابرگ و نیاز به شفاف‌سازی به مردم اظهار داشت: درباره افزایش کالابرگ نظرات متعددی مطرح شد، اما در نهایت مشخص نشده است که چه تصمیمی اتخاذ گردیده است در حالی که این موضوع می‌تواند به درستی سازمان‌دهی شود و به مردم توضیح داده شود که به عنوان مثال در چهار ماه آینده چه امکاناتی برای ارتقاء حمایت‌ها وجود دارد؟

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب تأکید کرد که باید از ظرفیت کارشناسان اقتصادی بهره‌برداری گردد و گفت: ما در ایران دارای تعداد بسیاری اقتصاددان و کارشناس هستیم و دولت نیز از نیروهای متخصص و کارگزاران متعددی برخوردار است. در شرایطی که جامعه در خصوص تورم به شدت سردرگم است، می‌توان با استفاده از این ظرفیت‌ها، فرصت گفت‌و‌گو با اقتصاددانان را فراهم کرد تا مردم نیز نظرات آنان را بشنوند و درباره راهکارهای کاهش تورم توضیحات واضح‌تری دریافت کنند. دولت می‌تواند با دعوت از کارشناسان و فراهم آوردن فرصت گفت‌و‌گو میان آنان و جامعه، بگوید چه تدابیری برای کاهش تورم وجود دارد و چگونه می‌توان از این ظرفیت‌های کارشناسی در راستای شفاف‌سازی وضعیت اقتصادی بهره‌برداری کرد.

دولت باید دریابد چگونه می‌تواند با نسل جوان ارتباط برقرار کند

او با تأکید بر مکانیسم‌های اجتماعی برای افزایش تاب‌آوری و رضایت‌مندی مردم، بیان کرد: ما با جمعیت بزرگی از جوانان مواجهیم که به نظر می‌رسد ارتباط مؤثری با زبان رسمی دولت ندارند و اساساً این زبان را نمی‌پذیرند. مسئله فقط شبکه‌های اجتماعی نیست، بلکه تفاوت‌های زبانی، تجربیات زیسته، ارزش‌ها و انتظارات نیز وجود دارند. ما جامعه‌شناسان و متخصصان بسیاری داریم که می‌توانند در تشخیص بهتر نیازهای این نسل به دولت کمک کنند. دولت باید از این ظرفیت بهره‌برداری نماید تا بداند چگونه می‌تواند با جوانان ارتباط برقرار کند و چه زبان و شیوه‌های ارتباطی با تجربیات و ارزش‌های آنان تطابق بیشتری دارد. جوانان در فضای شبکه‌ای و تصویری زندگی می‌کنند و نحوه دریافت پیام‌ها و برقراری ارتباط در آنها با نسل‌های قبلی متفاوت است، اما رسانه ملی توجه لازم را به این تفاوت‌ها نشان نمی‌دهد و بیشتر بر اعلام شعارها تمرکز می‌کند.

فعال سیاسی اصلاح‌طلب بر ضرورت استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و نخبگان توسط دولتمردان تأکید کرد و افزود: دولت باید از مجموعه وسیع دانشگاهیان، متخصصان و صاحب‌نظران کمک بگیرد. درست است که اعتبار دانشگاه به علت مسائل مختلف تا اندازه‌ای در معرض چالش قرار گرفته، اما دانشگاه و نخبگان هنوز هم در میان مردم از احترام بالایی برخوردارند. دولت باید فاصله خود را با دانشگاه و نخبگان کاهش دهد و از ظرفیت‌های آنان برای شناخت بهتر وضعیت جامعه و حل مسائل کشور بهره‌برداری کند. به عنوان مثال، می‌توان به دانشگاهیان مراجعه کرد تا راهکارهای افزایش تحمل نقد را در میان مدیران و جامعه بررسی کنند و آنان نیز در فرآیند سیاست‌گذاری مشارکت جدی‌تری داشته باشند.

ظریفیان تأکید کرد: هر چه میزان مشارکت دانشگاهیان در سیاست‌گذاری بیشتر شود، امکان افزایش اعتماد عموم نیز بیشتر خواهد بود. مخاطبان سیاست نباید صرفاً افرادی باشند که دولت با آنان سخن می‌گوید؛ بلکه باید به شریکانی در فرآیند سیاست‌گذاری تبدیل شوند و در تصمیمات و حل مسائل مشارکت فعال داشته باشند. حتی در شرایط دشواری که با تحریم‌ها، فشارهای خارجی، مسائل ناشی از جنگ و ناکارآمدی در برخی بخش‌های دولت مواجه هستیم، امکان دارد که با گفت‌وگویی جدی و بهره‌برداری از تجربیات کشورهای دیگر، مسیر متفاوتی را انتخاب نماییم.

او همچنین بیان کرد که دولت دارای شبکه گسترده‌ای از مدیران و مسئولان محلی است و گفت: از ظرفیت‌های دولت، شبکه وسیع استانداران، فرمانداران و بخشداران است؛ اما به نظر می‌رسد که از این شبکه در جهت اجتماعی‌تر کردن دستاوردهای دولت کمتر بهره می‌شود. دولت می‌تواند از شبکه مدیران محلی و دیگر ظرفیت‌های خود به طور مؤثرتری استفاده کند تا دستاوردهای خود را به نحوی بهتر برای جامعه تبیین کند و مردم را از ابعاد و نتایج آن مطلع سازد.

دولت باید در راستای ارتباط صادقانه‌تر با مردم از دانشگاهیان، هنرمندان و ورزشکاران بهره‌برداری کند

فعال سیاسی اصلاح‌طلب به ضرورت تغییر رویکردهای دولت اشاره کرد و گفت: دولت باید از رویکردی که تنها بر بحران‌ها متمرکز است، به سمت رویکردهای مبتنی بر برنامه‌ریزی حرکت کند. هرچند بحران‌ها بسیار جدی هستند، اما دولت نباید تمام توان و فعالیت‌های خود را به واکنش به بحران‌ها محدود نماید. برای برقراری ارتباطی صادقانه‌تر با مردم و افزایش اعتماد اجتماعی، نیاز است تا از نیروی انسانی گسترده‌ای که شامل دانشگاهیان، هنرمندان، ورزشکاران، مدیران سابق و فعالان رسانه‌ای می‌شود، بهره بگیرد. این ظرفیت‌ها می‌توانند در توضیح مسائل، گفتگو با جامعه و اجتماعی‌تر نمودن برنامه‌ها و اقدامات دولت مفید واقع شوند.

دولت باید به طور جدی به وضعیت چهار دهک نخست جامعه توجه کند

ظریفیان تصریح کرد که توجه به گروه‌های کم‌درآمد امری ضروری است و افزود: در شرایط کنونی که مشکلات اقتصادی کشور پا برجا هستند، دولت باید به دقت وضعیت چهار دهک نخست جامعه را زیر نظر داشته باشد و نگذارد شرایط این اقشار بیش از این دچار آسیب گردد. پیگیری معیشت اقشار کم درآمد از جمله مهم‌ترین وظایف دولت در این برهه زمانی به شمار می‌رود. در کنار رسیدگی به مشکلات اقتصادی و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، برقراری ارتباط صادقانه و گفت‌وگو با مردم هم از اهمیت زیادی برخوردار است. به نظر می‌رسد که به جز رئیس‌جمهور که در برخی مواقع با مردم ارتباط دارد و همچنین سخنگوی دولت، بسیاری از مدیران دولتی ارتباط مستمر و جدی با جامعه ندارند. اگر این ارتباط صادقانه تقویت شود، مردم در بسیاری از حوزه‌ها می‌توانند به دولت کمک کنند و در راستای عبور از مشکلات موجود یاری‌رسان شوند.