اگر در بازار رمزارزها فعالیت دارید، مالیات بر معاملات شما اعمال می‌شود/ نماینده سازمان مالیاتی: خرید و فروش رمزارزها مشمول مالیات قرار می‌گیرد
در روزهای اخیر، مسائل مربوط به مالیات بر خرید و فروش رمزارزها و چگونگی تعلق قوانین مالیاتی به این نوع دارایی‌ها به یکی از دغدغه‌های اصلی کاربران تبدیل شده است.
فارس گزارش داد: ابهامات موجود در رابطه با وضعیت قانونی مالیات بر عایدی سرمایه رمزارزی، زمان آغاز اجرایی شدن این قانون و تمایز مالیات بر درآمد فعالان این حوزه از مالیات بر معاملات رمزارزها، سؤالات متعددی را ایجاد کرده است.
در همین راستا، مهدی موحدی بک‌نظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور، به تحلیل آخرین وضعیت قانونی مالیات بر رمزارزها پرداخته است.
آیا در کشور ما مالیات بر رمزارزها اخذ می‌شود و اصولاً قوانین مالیاتی در این زمینه چه موادی دارند؟
بله. برخلاف برخی باورها، فعالیت اقتصادی در حوزه رمزارزها از شمول نظام مالیاتی کشور خارج نیست. البته باید بین سه مقوله تفکیک قائل شویم: مالیات بر درآمد فعالان اقتصادی در حوزه رمزارز، مالیات بر ارزش افزوده کالاها و خدمات مرتبط با این بخش و مالیات بر عایدی سرمایه ناشی از معاملات رمزارزها. هرکدام دارای مبانی و قوانین خاص خود هستند.
در خصوص مالیات بر درآمد، طبق مواد ۹۳ و ۹۴ قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد افراد حقیقی که از فعالیت‌های شغلی به‌ویژه فعالیت‌های اقتصادی در حوزه رمزارز حاصل می‌شود، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل خواهند بود.
علاوه بر این، شخصیت‌های حقوقی فعال در این زمینه، از جمله شرکت‌های فعال ارائه‌دهنده خدمات مبادله رمزارز، طبق ماده ۱۰۵ قانون، در اصل مشمول مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی هستند.
نکته حائز اهمیت این است که مالیات بر درآمد، عمدتاً براساس درآمد مشمول مالیات که نه به‌صورت ساده مربوط به مجموع گردش مالی یا ارزش معاملات است، محاسبه می‌شود. برای نمونه، اگر یک سکوی مبادله رمزارز یک هزار میلیارد تومان تراکنش انجام دهد، این مبلغ به‌طور خودکار به‌عنوان درآمد مشمول مالیات محسوب نمی‌شود؛ بلکه درآمد واقعی از فعالیت‌ها، نظیر کارمزدها، عایدی حاصل از معاملات خود سکو و هزینه‌های مجاز مالیاتی باید مورد بررسی قرار گیرد.
علاوه بر این، فعالیت استخراج رمزارز نیز در صورت تحقق درآمد و با توجه به مقررات مرتبط، می‌تواند مالیاتی را به خود اختصاص دهد. البته برخورداری از مشوق‌های مالیاتی احتمالی نیز مشروط به احراز شرایط قانونی است.
قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی چه الزامات قانونی برای رمزارزها دارد؟
از تحولات مهم این حوزه، تصویب قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی در سال ۱۴۰۴ است. اما طبق تبصره ۳ ماده ۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم، اخذ مالیات موضوع این فصل به استقرار بستر اجرایی که در ماده ۱۶ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان پیش‌بینی شده، منوط است که احتمالا از اردیبهشت ۱۴۰۶ عملیاتی خواهد شد.
این بدان معناست که باید بین تصویب قانون و شروع اجرای واقعی مالیات بر عایدی سرمایه تمایز قائل شد. فقط تصویب قانون، آغاز دریافت این مالیات از معاملات رمزارزی را تضمین نمی‌کند.
بر اساس ماده ۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم، همه انواع رمزدارایی، رمزپول و رمزارز، به‌استثناء رمز ریال جمهوری اسلامی ایران، به وضوح در فهرست دارایی‌های مشمول مالیات بر عایدی سرمایه گنجانده شده‌اند.
اما نکته کلیدی این است که فروش رمزارز توسط اشخاص غیرتجاری به اشخاص تجاری مجاز (مانند صرافی‌ها یا سکوهای قانونی خرید و فروش رمزارز) از مالیات بر عایدی سرمایه معاف است.
در مقابل، فروش این دارایی‌ها به سایر افراد، طبق تبصره ۵ ماده ۴۶، می‌تواند مشمول احکام مالیات بر درآمد اتفاقی گردد. بنابراین نمی‌توان به‌سادگی گفت که هر خرید و فروش رمزارزی به‌صورت اتوماتیک مشمول مالیات بر عایدی سرمایه خواهد بود.
آیا افراد فعال در حوزه رمزارز مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند؟
در این مورد باید بین معامله خود رمزارز و خدماتی که فعالان این بازار ارائه می‌دهند، تفکیک قائل شد.
طبق ماده ۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰، عرضه کالا و ارائه خدمات، اصولاً مشمول مقررات این قانون است، مگر اینکه معافیت قانونی برای آن وجود داشته باشد.
خدماتی نظیر فراهم‌کردن بستر معاملات، واسطه‌گری و دریافت کارمزد توسط سکوهای مبادله رمزارز در صورت احراز ماهیت خدمتی مشمول، تابع مقررات مالیات بر ارزش افزوده خواهند بود. لذا کارمزدهای دریافتی سکوهای مبادله ممکن است مشمول مالیات بر ارزش افزوده شوند.
در عین حال، این موضوع با تعلق مالیات بر ارزش افزوده به کل مبلغ خرید و فروش رمزارز متفاوت است. برای نمونه، اگر فردی صد میلیون تومان رمزارز خریداری کند و سکو بابت خدمات معاملاتی مبلغی معین به‌عنوان کارمزد دریافت کند، نباید بدون بررسی حقیقت معامله و مبنای قانونی، کل صد میلیون تومان را به‌عنوان مبنای مالیات بر ارزش افزوده خدمات سکو در نظر گرفت.
۲۲۳۲۵
