عضو هیئت رئیسه مجلس: مهلت هشت روزه ترامپ را مورد توجه قرار می‌دهیم و زمان حمله را نمی‌توان از تاریخ انتخابات استخراج کرد
علیرضا نجمی: روابط دیپلماتیک ایران و ایالات متحده به گونه‌ای جدید وارد مرحله‌ای حساس شده‌است که تحرکات منطقه‌ای و تبادلات سیاسی بار دیگر توجه‌ها را به سمت آینده تعاملات تهران و واشنگتن جلب کرده است.
روز گذشته، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران سفر کرد و با مقاماتی چون مسعود پزشکیان، عباس عراقچی، محمدباقر قالیباف و محسن رضایی دیدار کرد؛ این رایزنی‌ها در وضعیتی پرتنش، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
به هر حال، این تحرکات دیپلماتیک هنوز نتوانسته‌اند سایه جنگ را از فضای منطقه دور کنند. سفر ناگهانی وزیر دفاع آمریکا به اسرائیل نیز بر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال بالا گرفتن تنش‌ها افزوده است.
هم‌اکنون سوال این است که آیا تلاش‌های دیپلماتیک تهران می‌تواند راهی به سوی کاهش اختلافات و کنترل بحران ایجاد کند یا تحولات نظامی و سیاسی بار دیگر منطقه را به سمت مواجهه‌ای گسترده‌تر سوق خواهد داد؟
سرنوشت روابط جمهوری اسلامی ایران و آمریکا همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
هنوز به راه‌حلی پایدار برای خاتمه درگیری نرسیده‌ایم/ مهلت هشت‌روزه اعلام شده در حال پایان است، ما این تهدیدها را جدی می‌گیریم
در این زمینه، خبرآنلاین با احمد نادری عضو هیات رئیسه مجلس گفت‌وگویی انجام داده است؛ وی در خصوص شرایط منطقه بیان کرد: به گمان من، در وضعیتی هستیم که تماس‌های دیپلماتیک از طریق میانجی‌ها ادامه دارد. روز گذشته آقای عاصم منیر به تهران وارد شد اما هنوز به سازوکاری برای خاتمه پایدار درگیری‌ها نرسیده‌ایم. من به این رفت‌وآمدها با تردید می‌نگرم. به‌عنوان مثال، چندی پیش پاکستان ترامپ را به‌عنوان نامزد جایزه صلح نوبل معرفی کرد، حرکتی ابلهانه که به نظر می‌رسد صرفاً جنبه چاپلوسی داشت وگرنه او همواره به‌عنوان یک کودک‌کش شناخته می‌شود. بعلاوه، پس از جنگ دوازده‌روزه، پاکستان بالاترین نشان خود را به فرمانده سابق سنتکام اعطا کرد، کسی که مسئول عملیات بمباران تاسیسات هسته‌ای ما بود.
وی افزود: در دیدار عاصم منیر با رئیس‌جمهور و آقای دکتر قالیباف، طرف ایرانی تأکید کرد که تا زمانی که مطالبات تهران، از جمله شروط هفت‌گانه، برآورده نشود، وارد مذاکره با واشنگتن نخواهد شد. از جمله این مطالبات رفع محاصره بنادر، لغو محدودیت‌های صادرات نفت و پایان مناقشات منطقه‌ای است.
نادری گفت: با در نظر گرفتن اینکه مهلت هشت‌روزه اعلام شده به پایان می‌رسد، ما این تهدیدها را جدی می‌گیریم اما به گمانم با نزدیک شدن به انتخابات، ممکن است به منظور جلوگیری از تلاطم در بازارهای جهانی، از اقدام تهاجمی پرهیز کنند. البته نباید فریب تقویم انتخاباتی را بخوریم، درست مانند زمانی که درباره جام جهانی مطرح می‌شد که تا پایان آن حمله‌ای صورت نمی‌گیرد، اما یک روز قبل از آن جنوب کشور را بمباران کردند. بنابراین، این احتمال وجود دارد که در این ایام نزدیک انتخابات نیز برای کسب دستاوردی احمقانه اقدام کنند.
ایران باید تهدید را جدی بگیرد اما تصمیماتش بر اساس شمارش معکوس‌های رسانه‌ای اتخاذ نشود
عضو هیات رئیسه مجلس در پاسخ به این سوال که آیا ترامپ مهلت یا شمارش معکوس جدیدی برای ایران تعیین کرده است؟ گفت: بله، همان مهلت هشت‌روزه‌ای که خودش در توییت اعلام کرده است. با این حال، این صحبت‌ها را باید دقیقاً مورد توجه قرارداد و نه تضمینی به‌معنی عدم حمله تا آن تاریخ وجود دارد و نه اینکه پس از آن حتماً حمله‌ای خواهد بود. در سطح راهبردی، فشار و پیش‌بینی‌ناپذیری بخشی از شیوه ترامپ برای تحمیل محدودیت‌های پایا بر ایران است، در حالی که امکان توافق نیز همچنان باقی است. برداشت من این است که ایران باید این تهدید را جدی بگیرد اما نباید تصمیمات خود را صرفاً بر اساس شمارش معکوس‌های رسانه‌ای تنظیم کند و باید متوجه باشد که آیا مطالبات مشخص، فرصتی برای مذاکره و امکان توافق عملی ایجاد می‌کند یا صرفاً ادبیات تهدید شدت یافته است.
وی در خصوص این که چقدر احتمال دور سوم جنگ علیه ایران را می‌بینید، اظهار کرد: من این خطر را به‌طور جدی ارزیابی می‌کنم اما برای اعلام درصد دقیق پشتوانه‌ای قابل‌قبول وجود ندارد. در منابع بررسی‌شده نیز برآورد عددی موثق و مشترک به دست نیامده‌است. باید میان احتمال یک برخورد محدود، حملات وسیع و جنگ طولانی تفاوت قائل شد و این‌ها نیز یک سناریو نیستند. من سه مسیر را می‌بینم: گسترش حملات هوایی، عملیات زمینی و ادامه مذاکرات.
وی ادامه داد: تهاجم زمینی همه‌جانبه به‌طور معمول بسیار پرهزینه و نامحتمل است و بمباران بیشتر نیز به جای تسلیم، پاسخ‌های منطقه‌ای ما را به دنبال خواهد داشت و خسارت‌های مالی بیشتری را به بار خواهد آورد.
با توجه به این که فشار هوایی و دریایی موفق نبوده و دورهای قبلی به هدف سیاسی نرسیده‌اند، دور بعدی فشار می‌تواند چرخه حمله، آتش‌بس موقت و حمله مجدد را ادامه دهد و همین ناکامی ممکن است آن‌ها را به اقدام احمقانه دیگری وادار کند.
زمان حمله را نمی‌توان از تقویم انتخابات استنباط کرد
احمد نادری اظهار داشت: جمع‌بندی شخصی من این است که اگر در هفته‌های آتی توافقی عملی شکل نگیرد که احتمال آن را کم می‌دانم، خطر دور تازه‌ای از حملات همچنان قابل‌توجه است. لیکن، زمان حمله را نمی‌توان از تقویم انتخابات استخراج کرد. یک حادثه فاجعه‌بار با تلفات سنگین، شکست علنی میانجیگری یا برداشت یکی از طرفین مبنی بر قریب‌الوقوع بودن حمله طرف دیگر، می‌تواند به‌سرعت خطر را افزایش دهد. در این میان، اجرای متقابل یک توافق محدود می‌تواند این خطر را به طور موقت کاهش دهد و این‌ها تنها شاخص‌های پیشنهادی من برای ارزیابی خطر هستند و نه خبری از تصمیم‌های پنهان دولت‌ها.
او افزود: برای فهم بهتر این وضعیت باید توجه داشت که ما دشمنان را به سمت تقابل فرسایشی سوق داده‌ایم و هزینه‌های آن‌ها را بالا برده‌ایم. ما می‌دانیم که هدف نهایی آن‌ها دست‌اندازی به این خاک مقدس است و به مدد خداوند، ما آن‌ها را زمین‌گیر کرده‌ایم، به‌گونه‌ای که در صورت هرگونه حمله جدید، تلفات آن‌ها سنگین‌تر خواهد بود. این همان نکته‌ای است که پیش از جنگ رمضان نیز علناً اعلام کردیم، اگر جنگی آغاز شود، پایان آن به دست ما خواهد بود.
باید با کشورهای همسایه اتمام‌حجتی قاطع و فوری داشته باشیم
نادری تصریح کرد: اما نباید این تصور را داشته باشیم که یک حمله دیگر به‌طور قاطع همه اختلاف‌ها را حل می‌کند یا آخرین جنگ خواهد بود. به‌نظر من، آن‌ها با هر بار حمله شکست می‌خورند و دچار زمین‌گیرشدگی بیشتری می‌شوند و برای رهایی از این وضعیت به هر چاره‌ای متوسل خواهند شد. در کنار این، نباید خیال کنیم که تحمل فشار برای ایران هزینه‌ای آنچنان تعیین‌کننده ندارد، زیرا استمرار وضعیت فرسایشی حتی بدون بمباران گسترده می‌تواند به منافع ما آسیب بزند.
عضو هیات رئیسه مجلس در پاسخ به این سوال که از منظر منافع ایران، چه راهی برای جلوگیری از وقوع جنگ سوم وجود دارد؟ گفت: به‌گونه‌ای که من می‌بینم، باید با کشورهای همسایه اتمام‌حجتی قاطع و فوری داشته باشیم مبنی بر اینکه به دستورات آمریکا گوش ندهند و اجازه ندهند خاک خود را برای تجاوز و کشتار در اختیار آن‌ها قرار دهند. همسایگان عرب برادر ما باید بدانند که این عمل راه را برای شکل‌گیری طرح بزرگ اسرائیل هموار می‌کند، طرحی که شامل خاک خود این کشورها می‌شود. امیدوارم پیش از آنکه سرزمین خود را در اختیار متجاوزان قرار دهند، توجه لازم را داشته باشند و از این کار پرهیز کنند.
وی تأکید کرد: در داخل کشور نیز تصمیم‌گیری منسجم، اطلاع‌رسانی صادقانه و شنیدن نگرانی‌های مردم از اصول مهم است. وحدت در این راستا الزامی است، مفهومی که رهبری معظم سال را بر اساس آن نام‌گذاری کرده‌اند. همه جناح‌ها و گروه‌ها باید اختلافات و سیاسی‌کاری‌ها را کنار بگذارند و معیشت مردم را در اولویت اول قرار دهند، زیرا دشمن با اعلان جنگ اقتصادی بر فشار معیشتی، گرانی و کمبود کالا سرمایه‌گذاری کرده است. ما باید به‌علاوه بر رسیدگی به معیشت مردم، با تمام قوا و قدرت برای دفاع از کشور نیز تمرکز کنیم. من دفاع از ایران را شامل جلوگیری از جنگ قابل‌پیشگیری نیز می‌دانم. توافقی که از موضع قوت امنیت کشور را افزایش دهد و فشار بر زندگی مردم را کاهش دهد، باید از منظر منافع ملی سنجیده شود. اما نکته کلیدی این است که برای حصول توافق، به تضمین معتبر و پایبندی طرف مقابل نیاز داریم. به‌هر ترتیب، مقاومت و دفاع و حفظ انسجام و مدیریت مشکلات مردم، راه حتمی برای خروج از این بحران خواهد بود.
۳۱۲۲۱
