مرکز توسعه تجارت الکترونیک: پیش‌بینی ۸ هزار میلیارد تومان خرید و فروش آنلاین برای سال ۱۴۰۴/ سرعت اینترنت در ایران نصف میانگین جهانی است
طبق آمار ارائه شده از سوی شاپرک، مجموع خریدهای ثبت‌شده در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ با افزایش ۶ درصدی مواجه شده است. این رشد شامل افزایش ۲ درصدی در تعداد تراکنش‌ها از طریق پایانه‌های فروش (POS) و همچنین افزایش چشمگیر ۱۲ درصدی در خریدهای آنلاین می‌باشد.
تأثیر جنگ بر تراکنش‌های بانکی
اسفند ماه به‌طور معمول زمان خریدهای نوروزی و بهره‌برداری از کمپین‌های ویژه فروش است، اما در اسفند سال گذشته، قطعی اینترنت و اختلالات زیرساخت‌های ارتباطی، منجر به عدم رشد در این حوزه شد. به‌طوری‌که مجموع تراکنش‌ها از ۴۹۳ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به ۴۵۱ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ کاهش یافت.
اختلال اینترنت در ماه اسفند، باعث افت ۸ درصدی در معاملات تجارت الکترونیکی شد.
حمید توفیقی، مدیر مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، بیان می‌کند:
در سال ۱۴۰۴، حدود ۱۰.۸ میلیون گواهی امضای الکترونیکی صادر گردیده که این عدد نمایانگر رشد ۶۱ درصدی در مقایسه با سال گذشته است؛ این معیار به همراه سایر زیرساخت‌های ارتباطی و افزایش اعتماد دیجیتالی، نقش بسزایی در گسترش مبادلات الکترونیکی ایفا می‌کند.
– حمید توفیقی، رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی
خلاصه‌ای از وضعیت تجارت الکترونیک در ماه‌های بحرانی: ارزش کل معاملات تجارت الکترونیکی در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ با وجود تورم ۴۸٫۳ درصدی، ۴۹ درصد افزایش داشته است. با این حال، در ماه‌های خرداد و تیر (جنگ تحمیلی ۱۲ روزه)، رشد تعداد تراکنش‌ها به ترتیب به ۷ درصد و ۴ درصد کاهش یافت که این کمترین رشد مثبت سال را نشان می‌دهد. در دی‌ماه (ناآرامی‌های دی‌ماه)، رشد تعداد تراکنش‌ها تنها ۱۰ درصد بود و رشد ارزش حدوداً ۴۷ درصد (کمترین رشد ارزش در نیمه دوم سال) ثبت شد. در اسفند ماه نیز هر دو شاخص به منفی شدن گرایش پیدا کردند (۶- درصد از نظر تعداد و ۸- درصد از نظر ارزش). اگر این سه ماه بحرانی را از محاسبات خارج کنیم، رشد متوسط ارزش در ماه‌های عادی سال بیش از ۶۰ درصد و رشد تعداد تراکنش‌ها بالای ۱۵ درصد بوده است که به‌معنای فراتر بودن آن از نرخ تورم است. همچنین، افزایش ۱۱ درصدی در تعداد تراکنش‌ها در پایان سال، با وجود کاهش در اسفند و همچنین رشد ضعیف در خرداد (۷ درصد)، تیر (۴ درصد) و دی (۱۰ درصد)، نشان‌دهنده تمایل بیشتر مردم به خرید آنلاین در ماه‌های بدون بحران است. با این حال، هربار که با ناامنی یا قطع اینترنت مواجه شدند، رفتار مصرف‌کنندگان به‌سرعت تغییر کرده و خریدها یا به حالت تعویق درآمده یا به سمت خرید حضوری متمایل شده است.
- کسب‌وکارها بیشتر از چه مسیری کالای خود را می‌فروشند؟
شبکه‌های اجتماعی (با ۷۷٫۱ درصد) و پیام‌رسان‌ها (۶۲٫۶ درصد) به عنوان پرکاربردترین بسترهای ارتباطی و بازاریابی شناخته می‌شوند. در کنار این، استفاده از تلفن (۴۳٫۱ درصد) و پیامک (۳۱٫۸ درصد) نیز همچنان نشان‌دهنده اهمیت ابزارهای سنتی در کنار ابزارهای دیجیتالی می‌باشد.
فقط ۵.۳ درصد از کسب‌وکارهای آنلاین اپلیکیشن اختصاصی دارند.
نسبت بسیار پایین استفاده از ایمیل (۱۸٫۶ درصد) و به‌ویژه اپلیکیشن‌های اختصاصی (۵٫۳ درصد) نشان‌دهنده این است که بسیاری از کسب‌وکارها تمایل دارند از پلتفرم‌های آماده و موجود استفاده کنند.
- روش دریافت وجه در این کسب‌وکارها عمدتاً چیست؟
- در کدام شهر بالاترین میزان اینماد ثبت شده است؟
فروش کالاهای پرمصرف و پر طرفدار کماکان در تجارت الکترونیکی نمایانگر بالاترین سهم است. این اقلام شامل چه چیزی می‌شوند؟
بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده از سامانه اینماد، بیشترین سهم بازار در تجارت الکترونیکی متعلق به کسب‌وکارهایی است که فعالیتی بین یک تا چهار سال دارند (۵۷٫۱ درصد)؛ در حالی که کسب‌وکارهای زیر یک سال با سهم ۲۵٫۵ درصد در رده دوم قرار دارند. به طور همزمان، سهم کسب‌وکارهای با سابقه بیشتر به تدریج کاهش یافته است؛ به طوری‌که گروه ۴ تا ۸ سال ۱۳٫۱ درصد و کسب‌وکارهای بالای ۸ سال تنها ۴٫۳ درصد از کل را به خود اختصاص داده‌اند.
مدیران کسب‌وکارهای آنلاین ایران از چه گروه سنی هستند؟ سهم ۴۱ درصدی گروه سنی ۳۰ تا ۴۰ سال
بیشترین نسبت سنی در این کسب‌وکارها متعلق به گروه ۳۰ تا ۴۰ ساله‌ها است که با ۴۰٫۷ درصد، هسته اصلی کسب‌وکارهای آنلاین را شکل می‌دهند. پس از آن، گروه سنی ۴۰ تا ۵۰ سال با سهم ۲۲٫۱ درصدی قرار می‌گیرند.
- ترکیب جنسیتی صاحبان کسب‌وکارها چگونه است؟
اکثریت کسب‌وکارهای آنلاین در ایران حداقل چهار سال سابقه دارند.
نزدیک به نیمی از فعالان حوزه تجارت الکترونیکی (۴۷٫۷ درصد) بدون داشتن سوابق فروشگاه فیزیکی وارد این حوزه شده‌اند. در حالی که ۴۴٫۷ درصد از کسب‌وکارها پیش از ورود به دنیا اینترنت، دارای فروشگاه فیزیکی بوده‌اند. همچنین، ۷٫۶ درصد از کسب‌وکارها پس از شروع فعالیت اینترنتی، اقدام به راه‌اندازی فروشگاه فیزیکی کرده‌اند.
اهمیت بازارگاه‌ها در حال افزایش است
تقریباً ۳۲٫۳ درصد از کسب‌وکارها علاوه بر فروش مستقیم از طریق وب‌سایت‌های خود، با بازارگاه‌ها نیز همکاری می‌کنند؛ این مسئله حاکی از تمایل کسب‌وکارها نسبت به گسترش کانال‌های فروش و بهره‌برداری از ظرفیت‌های پلتفرم‌های واسطه برای توسعه بازار است. به‌رغم این، ۶۷٫۷ درصد از کسب‌وکارها هنوز همکاری با این نوع پلتفرم‌ها را انتخاب نکرده‌اند. در میان مارکت‌پلیس‌ها، دیجی‌کالا با امتیاز ۸۱ و اسنپ‌مارکت با امتیاز ۸۰ در رتبه‌های اول قرار دارند.
