بهزاد نبوی: در توافق اسلام آباد، فرصتی به آمریکایی‌ها دادیم تا از تعهدات خود شانه خالی کنند/ علل ناکامی ابتکار دیپلماتیک چیست؟
طبق اعلام خبرآنلاین، بهزاد نبوی در گفتگو با اعتماد بیان کرد: دستیابی به متنی که مورد تایید دو طرف باشد تحت چنین دولتی کاملاً ساده‌ای نبود و نیاز به شجاعت و درایت از سوی تصمیم‌گیرندگان این کشور داشت. شخص آقای دکتر پزشکیان، آقای قالیباف، آقای دکتر عراقچی و تیم مذاکره‌کننده واقعاً با عزمی رزمی این پرونده را به پیش بردند و تفاهم اسلام‌آباد را به امضا رساندند. از سویی دیگر، باید از اکثریت قاطع اعضای شورای عالی امنیت ملی نیز تشکر شود که منافع ملی را بر تعصبات جناحی ترجیح دادند و پای این سند را امضا نمودند.
مضامین این تفاهم‌نامه به‌طور واقعی نشان‌دهنده امکانات ملموس برای پیشرفت اقتصاد کشور و کاهش تنش‌های بین‌المللی بود. اما مشکل اصلی این است که هر توافقی، هرچند مفاد معتبر و مفیدی داشته باشد، در صورت نبود اجرا به مرحله تبدیل نمی‌شود؛ محیط سیاسی و اجتماعی پیرامون آن کلی تعیین‌کننده است. متاسفانه اتفاقاتی که پس از آن رخ داد ( هم بنا بر بدعهدی اولیه طرف امریکایی و هم واکنش از این سو وارد شد) به‌طور کامل روند را مختل نمود و تفاهم‌نامه را عملاً به وضعیت تعلیق و رکود کشاند. ازاین‌رو، اصل سند از نظر دستاورد دیپلماتیک بسیار قابل‌توجه بود، اما تحولات پس‌ازآن شرایط را به‌گونه‌ای تغییر داد که امروز ایستایی در همان نقطه بدون بازنگری در تاکتیک‌ها چندان مفید به‌نظر نمی‌رسد.
کدام عوامل موجب تخریب روند شد و چرا ابتکار دیپلماتیک به بن‌بست رسید؟
واقعیت چنین است که در مرحله اول، طرف امریکایی اقدامات غیرقانونی را انجام داد و به بخشی از تعهدات خود وفادار نماند. این ویژگی طرف امریکایی است و چیزی غیرمنتظره‌ای نبود. اما هنر دیپلماسی دقیقاً در این نقطه نمود پیدا می‌کند که در صورت تخلف حریف، شما چطور بتوانید مدیریت کنید که به کاهش ضربات وارد شده کمک نمایید. متاسفانه در خصوص این بدعهدی، پاسخ معکوس انجام گرفت که به فرصت‌طلبی امریکایی‌ها کمک کرد. ما می‌توانستیم با بهره‌گیری از ابزارهای حقوقی، بیانیه‌ها دیپلماتیک، تشکیل ائتلاف با کشورهای واسطه و فشار سیاسی بر جامعه جهانی، طرف مقابل را در معرض فشار واداریم و هزینه عهدشکنی را افزایش دهیم. اما ناگهان حادثه حمله به کشتی‌ها رخ داد و جو سیاسی بین‌المللی علیه ما تغییر کرد. جالب اینکه تا جایی که خبر دارم، هیچ نهادی در داخل کشور به‌طور رسمی مسئولیت این اقدام را برعهده نگرفت.
به گفته منابع موثق، حتی آقای دکتر پزشکیان با عصبانیت و تعجب به فرماندهان نیروهای مسلح اعتراض نمودند که چرا در چنین موقعیت حساس دست به چنین اقدامی زدید؟ اما برادران نظامی به‌صراحت اعلان کردند که ما به‌هیچ‌وجه نقشی در این واقعه نداشته‌ایم و دستور هم صادر نشده است. بنابراین، زمانی‌که نه دولت،نه ستاد کل نیروهای مسلح و نه رهبری چنین دستوری نداده‌اند، پس چه کسی مسئول پشت این اقدام بوده است؟ نتیجه این روند چنین شده که فضایی فراهم آمده که امریکایی‌ها زیر میز بزنند، بهانه‌تراشی کنند و سند معتبر اسلام‌آباد در خفا بماند.
