ضربه جدید به بازار گوشت؛ قیمت گوشت قرمز در چه سطحی قرار گرفت؟ آخرین قیمت‌ها

اقتصاد۲۴- در سایه افزایش نرخ ارز و بهای جهانی گوشت، مزیت قیمت گوشت وارداتی به زودی کاهش می‌یابد. معاون وزیر جهاد کشاورزی از احتمال کاهش شدید نیاز کشور به واردات گوشت قرمز خبر داد و بیان داشت: با بهبود نسبی در تولید داخلی، تغییر الگوهای مصرف خانوار و افت قدرت خرید، سیاست‌های واردات باید به سمت تامین کسری واقعی بازار معطوف گردد.

در حالی که برخی از واردکنندگان از خطر کمبود گوشت قرمز و افزایش قیمت‌ها در ماه‌های آبان و آذر هشدار می‌دهند، تولیدکنندگان داخلی بر این باورند که بهبود وضعیت مراتع، افزایش زایش و رونق دوقلوزایی در گله‌ها ظرفیت کافی برای تامین بخش عمده نیاز کشور را داراست. تغییرات در الگوهای مصرف خانوارها نیز بر تقاضای واقعی بازار اثرگذار بوده و برآورد نیاز کشور به واردات را دشوارتر کرده است.

روح‌الله زحمتکش – معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی – در تشریح وضعیت بازار گوشت قرمز خاطرنشان کرد که تصمیم‌گیری در زمینه واردات باید با توجه به قیمت‌های جهانی، نرخ ارز، ظرفیت تولید داخلی و تغییر الگوهای مصرف خانوارها صورت پذیرد.

گوشت وارداتی دیگر مزیت قیمتی گذشته را ندارد

زحمتکش در ادامه به افزایش قیمت دام و گوشت در کشورهای همجوار اشاره کرد و گفت: کشور‌های نزدیک به ایران دارای بازارهای نسبتاً مرفهی هستند و این موضوع احتمال خروج غیررسمی دام از کشور را تقویت می‌کند. به نقل از اطلاعات موجود، دام زنده ایرانی در برخی کشورهای همسایه تا حدود ۷ دلار به ازای هر کیلوگرم خریداری می‌شود. با احتساب نرخ ارز، ارزش هر کیلوگرم دام زنده در این بازارها به نزدیک یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد. از آنجایی که بازدهی لاشه گوسفند در بهترین حالت حدود ۵۰ درصد است، قیمت گوشت ناشی از آن در کشورهای مقصد می‌تواند بیش از ۳ میلیون تومان برای هر کیلوگرم باشد.

به گفته معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، قیمت پیشنهادی برای واردات برخی انواع گوشت یا دام نیز در حدود ۵ تا ۵.۵ دلار است. این قیمت‌ها لزوما به دام‌های باکیفیت مربوط نمی‌شوند و حتی دام‌های حذفی یا گاوهای چندشکم‌زای پاکستانی نیز کمتر از ۵ دلار عرضه می‌شوند. با افزودن هزینه‌های خرید، حمل‌ونقل، بیمه، نگهداری و توزیع به این قیمت، گوشت وارداتی در شرایط فعلی به لحاظ قیمت چندان تفاوتی با گوشت تولید داخلی نخواهد داشت. اگر محصول به‌طور گرم وارد شود، به دلیل پیچیدگی‌های لجستیکی، هزینه آن افزایش خواهد یافت و اگر به‌صورت منجمد وارد شود، با استقبال کمتری در بازار ایران مواجه خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه گوشت منجمد در بازار ایران معمولاً به‌عنوان کالایی با کیفیت پایین‌تر محسوب می‌شود، گفت: این نگرش نه تنها در مورد گوشت قرمز بلکه در خصوص مرغ منجمد نیز وجود دارد. مصرف‌کنندگان انتظار دارند که گوشت منجمد حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان‌تر از گوشت گرم باشد؛ در حالی که واردکننده با قیمت‌های جهانی و نرخ ارز فعلی نمی‌تواند چنین شرایطی را فراهم کند. وزارتخانه هیچ مانعی برای واردات ایجاد نکرده است، اما بسیاری از واردکنندگان با در نظر گرفتن هزینه‌های نهایی به این نتیجه می‌رسند که در شرایط کنونی، واردات اقتصادی نخواهد بود یا فروش محصولات وارداتی در بازار چالشی خواهد بود.

معاون وزیر کشاورزی در پاسخ به اصرار برخی فعالان بر ادامه روند واردات تصریح کرد: واردات گوشت در سال‌های گذشته منبعی با سود قابل توجه بوده و طبیعی است که مجموعه‌های فعال در این عرصه خواستار ادامه آن باشند؛ ولی شرایط اقتصادی، نرخ‌های جهانی و قیمت ارز دستخوش تغییراتی شده و انتظار حفظ همان حاشیه سود قبلی غیرواقعی است.

بیشتر بخوانید:چرا نباید گوشت از یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان گران‌تر فروخته شود؟

زحمتکش در پاسخ به این سوال که آیا تولید داخلی قادر به پاسخگویی به نیازهای کشور هست، اظهار داشت: نمی‌توان نیاز بازار را به‌صورت عددی ثابت و تغییرناپذیر تعیین کرد. میزان مصرف گوشت و مرغ تحت تأثیر قیمت محصولات، درآمد خانوارها، قیمت کالاهای جایگزین، مناسبت‌های سال و وضعیت کلی اقتصاد قرار دارد.

وی به تجربه بازار مرغ اشاره کرد و گفت: در آستانه ماه صفر و شهریورماه، انتظار می‌رفت که تقاضای ماهانه حدود ۲۵۰ هزار تن مرغ باشد، اما این سطح از نیاز برآورده نشد؛ در نتیجه با وجود انجام جوجه‌ریزی بر اساس پیش‌بینی‌ها، بازار با مازاد عرضه مواجه گردید و کشتارکنندگان به جای رقابت برای ارائه قیمت‌های بالاتر، به دنبال خرید با قیمت‌های پایین‌تر بودند. این وضعیت ممکن است در بازار گوشت قرمز نیز تکرار شود؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس آمار مصرف سال‌های گذشته در خصوص میزان واردات امسال تصمیم‌گیری کرد.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تأثیر تورم بر الگوی مصرف خانوار بیان کرد: رابطه قیمتی میان گوشت قرمز و مرغ به عنوان یک کالای جایگزین وجود دارد. هرچقدر این فاصله بیشتر شود، تمایل مصرف‌کنندگان به گوشت قرمز کاهش یافته و به سمت مرغ یا سایر منابع پروتئینی سوق می‌یابند.

زحمتکش درخصوص تأثیر واردات گوشت پاکستانی بر قیمت بازار اظهار داشت: واردات به خودی خود منجر به کاهش قیمت گوشت در بازار آزاد نمی‌شود، اما می‌تواند از افزایش تقاضای فشاری جلوگیری کرده و در کنترل وضعیت بازار کمک نماید. دانشگاه‌ها، پادگان‌ها و دیگر مراکز بزرگ مصرف با فعال شدن کامل می‌توانند بخش قابل توجهی از گوشت تولید داخلی را جذب کنند. افزایش تقاضای این مراکز ممکن است به بازار آزاد فشار وارد کند؛ از این رو، استفاده از گوشت منجمد وارداتی در این بخش‌ها می‌تواند از انتقال فشار تقاضا به بازار مصرف خانوار جلوگیری کند. در چنین شرایطی، نقش اصلی واردات تنها به کاهش قیمت گوشت مربوط نمی‌شود، بلکه در پوشش تقاضای مراکز عمده و حفظ ثبات نسبی در سایر بخش‌های بازار است.

کمبود دام داریم یا با تغییر الگوی تأمین مواجهیم؟

زحمتکش در مورد ادعای کمبود دام در کشور تصریح کرد: در حوزه دام سنگین پیشنهادی مطرح شده است که به‌جای واردات مستقیم گوشت منجمد، گوساله پای‌پروار از پاکستان وارد شود و دوره نهایی پرواربندی آن در کشور انجام گردد. این پیشنهاد به خاطر آن است که گوشت منجمد وارداتی باید برای مصرف‌کنندگان ایرانی به‌طور معناداری ارزان‌تر از گوشت گرم باشد، اما با قیمت‌های کنونی، تحقق این فاصله ۳۰ تا ۴۰ درصدی برای واردکننده مقرون به صرفه نیست. برعکس، واردات گوساله پای‌پروار می‌تواند به بهره‌برداری بهینه از ظرفیت دامداران داخلی کمک کند و در نهایت، گوشت گرم یا منجمد مورد نیاز مراکز پرمصرف را در کشور تأمین نماید.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: طی سال‌های گذشته به‌طور متعارف کشور حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن گوشت قرمز وارد کرده است، اما اکنون بحث مطرح است که بخشی از این نیاز می‌تواند به‌جای واردات مستقیم گوشت از طریق ورود دام پای‌پروار، تکمیل دوره پرورش در داخل و سپس عرضه محصول تامین شود. این روش نه تنها به حفظ ظرفیت‌های تولید داخلی کمک خواهد کرد، بلکه می‌تواند امکان ارائه گوشت گرم و تأمین سفارشی مراکز عمده را فراهم آید. هرچند، اجرای این طرح نیز نیازمند محاسبات اقتصادی و رعایت شرایط بهداشتی و قرنطینه‌ای خواهد بود.

احتمال کاهش نیاز وارداتی در سال جاری

زحمتکش در زمینه وضعیت تولید داخلی اشاره کرد: شرایط بارش بهتر و بهبود نسبی مراتع می‌تواند به کاهش هزینه نگهداری دام سبک کمک کند و بر تولید تأثیر مثبتی داشته باشد. همچنین، افزایش زایش و دوقلوزایی از جمله عواملی هستند که تولیدکنندگان برای اثبات کافی بودن دام داخلی به آن اشاره می‌کنند. اما به‌علاوه، میزان نیاز واقعی کشور فقط با شمارش دام مشخص نمی‌شود و وزن دام، نرخ زایش، تلفات، خروج دام، میزان کشتار و تقاضای واقعی مصرف‌کنندگان نیز در محاسبات باید در نظر گرفته شوند.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه ممکن است کشور امسال به مقدار سنتی ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن، نیازی به واردات گوشت قرمز نداشته باشد گفت: بهبود وضعیت مراتع و تولید داخلی از یک‌سو و کاهش مصرف ناشی از افت قدرت خرید از سوی دیگر، می‌تواند نیاز وارداتی را کاهش دهد. بر این اساس، واردات باید به‌صورت هدفمند و متناسب با کسری واقعی بازار انجام شده و نه بر اساس میزان‌های معمول واردات سال‌های گذشته.

منبع: ایسنا