آیا کشورهای دیگر نیز قطع اینترنت به مدت چند روز را تجربه کرده‌اند؟

قزاقستان نیز موردی دیگر از این قاعده است. در ژانویه ۲۰۲۲، به‌دنبال اعتراض‌های وسیع به افزایش قیمت سوخت، دولت به طور کامل اینترنت را در سطح کشور قطع کرد. این خاموشی گرچه فقط به مدت چند روز به طول انجامید، اما خسارت اقتصادی آن به بیش از چهارصد میلیون دلار رسید. پرداخت‌های مالی به حالت تعلیق درآمد، فعالیت‌های تجاری متوقف شد و زنجیره‌های تأمین به‌خوبی مختل شدند. در نتیجه، اعتبار قزاقستان به‌عنوان یک هاب ترانزیت داده در آسیای مرکزی، آسیب دید. این واقعیت نشان می‌دهد که حتی یک قطع اینترنتی کوتاه نیز می‌تواند خسارتی سنگین به بار آورد.

در سودان، قطع اتصال اینترنت به ابزاری برای قدرت تبدیل شده است. از سال ۲۰۱۹، این کشور بارها در جریان اعتراضات، کودتاها و درگیری‌های داخلی با قطع اینترنت روبه‌رو شده است. یکی از بدترین موارد، قطع دست‌کم یک‌ماهه اینترنت در ۲۰۱۹ بود. این خاموشی در کشوری که پیش از آن نیز با بحران اقتصادی و انسانی دست‌وپنجه نرم می‌کرد، موجب اختلال در بانک‌ها، انتقال پول، خدمات بهداشتی، کمک‌های بشردوستانه و رسانه‌های مستقل شد. خسارت اقتصادی در این دوره بین ۷۵۰ میلیون تا یک میلیارد دلار تخمین زده شد، اما آثار انسانی به مراتب فراتر از ارقام اقتصادی بود.

در اتیوپی، اینترنت بخشی از زیرساخت‌های ضروری به شمار می‌آید؛ اما در خلال درگیری‌های قومی یا وضعیت‌های اضطراری، بعضی نواحی برای هفته‌ها یا حتی ماه‌ها از دسترس خارج می‌شوند، بدون آنکه توضیح روشنی ارائه شود. هر روزی که اینترنت قطع است، میلیون‌ها دلار به اقتصاد آسیب می‌زند و مهمتر از این، حوزه‌های آموزش، کشاورزی و فعالیت‌های خدماتی در کشور را به خطر می‌اندازد.

بنگلادش بارها اینترنت را قطع کرده یا به‌طور موقت شبکه‌ها را مسدود نموده است؛ بعضی‌اوقات به بهانه امتحانات، گاهی هم به‌خاطر اعتراضات و یا مسائل امنیتی. در سال ۲۰۲۲، در کشورهای اردن، لیبی و ترکمنستان نیز موارد متعددی از قطع اینترنت ثبت شده که عموماً به ناآرامی‌های اجتماعی و رویدادهای سیاسی نسبت داده شده است. در موریتانی نیز در سال ۲۰۲۳ قطع کامل اینترنت سراسری برای مدیریت جریان اطلاعات انجام شد.

در عراق و سوریه، خاموشی‌های مکرر به امری عادی بدل شده‌اند؛ اختلالاتی که بسیاری از اوقات با عنوان مقابله با «تقلب در امتحانات» توجیه می‌شوند، اما تأثیر آن‌ها از کلاس‌های درس فراتر می‌رود. در میانمار، پس از کودتای نظامی ۲۰۲۱، اینترنت در این کشور بارها به‌طور سراسری و یا در نواحی خاص قطع شد؛ خاموشی‌هایی که در برخی مناطق نزدیک به یک سال به طول انجامید و عملاً ارتباط کشور با دنیای外 را قطع کرد.

در پاکستان، حوادثی نظیر انتخابات، اعتراضات یا رویدادهای امنیتی کافی است تا شبکه‌ها تحت تأثیر قرار گیرند. این کشور در سال ۲۰۲۴ یکی از کشورهایی بود که شدیدترین خسارات اقتصادی ناشی از قطع اینترنت را تجربه کرد.

در افغانستان نیز قطع اینترنت به‌صورت تدریجی و در مقیاس وسیع اتفاق افتاد. به گزارش زومیت، در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۴، ابتدا اینترنت فیبر نوری خانگی در بلخ قطع شده و سپس این اختلال به قندهار و سایر ولایت‌ها تسری یافت. اگر چه دستور قطع فقط شامل فیبر نوری بود، در عمل، انواع دیگر دسترسی‌ها نیز از کار افتاد؛ از دی‌اس‌ال و فیکس‌وایرلس گرفته تا اینترنت شهرهایی که هیچ‌گونه اتصال فیبر نوری نداشتند. وضعیت در کابل نیز چندان بهتر نبود؛ سرعت اینترنت به حدود ۷۵ کیلوبیت‌برثانیه کاهش یافت، سطحی که عملاً استفاده مؤثر از اینترنت را غیرممکن می‌کرد.

این‌ها تنها نمونه‌های بارز هستند. طبق گزارشات موجود، تعداد واقعی کشورهایی که در مقاطع مختلف اقدام به قطع یا محدود کردن اینترنت کرده‌اند، ممکن است بسیار بیشتر از آن چیزی باشد که به‌طور عمومی ثبت شده است.

جز این کشورها، چین و کره شمالی نیز به دلیل محدودیت‌های شدید اینترنتی، همواره در بحث آزادی و فیلترینگ اینترنت مثال زده می‌شوند. اما تجارب آن‌ها چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی با دیگر کشورهایی دارد که اینترنت را قطع می‌کنند؟

در کره شمالی، اینترنت جهانی تقریباً برای شهروندان عادی غیرقابل دسترسی است. به‌جای آن، یک شبکه داخلی تحت عنوان «کوانگ‌میونگ» وجود دارد؛ شبکه‌ای محدود که تنها در داخل کشور قابل دسترسی است و محتوای آن به‌طور کامل کنترل می‌شود و هیچ اتصالی به دنیای خارج ندارد.

برای شهروندان بیشتر کره شمالی، اینترنت هرگز قطع نشده است، چون هیچ‌گاه اتصال واقعی وجود نداشته است. اگر کسی بخواهد به‌طور غیرقانونی از اینترنت جهانی استفاده کند، ممکن است با مجازات‌های سخت و حتی زندان مواجه شود. به همین دلیل، سازمان‌های مدافع آزادی اینترنت، کره شمالی را به‌عنوان بسته‌ترین و سرسخت‌ترین کشور جهان برای دسترسی به اینترنت شناسایی می‌کنند.