دلایل دوباره مطرح شدن شایعات مربوط به مرگ کیم جونگ اون چیست؟

کیم جونگ اون در نمایه‌های رسانه‌های دولتی کره شمالی مشاهده شده و به عنوان فردی که شایعه شده خونریزی مغزی او را به کام مرگ کشانده، به طور چشمگیری در وضعیت خوبی به نظر می‌رسد.
 
تصاویر منتشر شده از سوی روزنامه دولتی «رودونگ سینمون» این رهبر ۴۲ ساله را در حال بازدید از نمایشگاهی از پوشاک و کفش به همراه دخترش، به تصویر می‌کشد.
 
این عکس‌ها تنها چند ساعت پس از آن به نشریات راه یافت که یک مخالف دولت در چین، ساکن آمریکا، بدون ارائه هیچ مدرکی ادعا کرد کیم به حالت کما به بیمارستانی در پکن منتقل شده و درگذشته است.
 
برای کسانی که به دقت تغییرات سیاسی کره شمالی را دنبال می‌کنند، چنین شایعاتی تقریباً به امری عادی و تکراری تبدیل شده است.
 
در یکی از محرمانه‌ترین کشورهای جهان، تأیید واقعیت‌ها به آسانی امکان‌پذیر نیست و این موضوع بستری برای گمانه‌زنی فراهم می‌کند.
 
این ادعا از وانجون شیه نشأت گرفته که خود را رئیس «حزب دموکراتیک چین» معرفی می‌کند؛ گروهی که به دستور مقامات چینی ممنوع شده است. او قبلاً نیز ادعاهای تاییدنشده‌ای از جمله در مورد مرگ شی جین‌پینگ منتشر کرده بود.
 
وانجون شیه اعلام کرده بود که کیم دچار خونریزی مغزی شدید شده و به دلیل کمبود امکانات پزشکی در کره شمالی، به چین منتقل و سپس جان باخته است.
 
او همچنین ادعا کرده که جسد کیم به‌صورت محرمانه به کره شمالی بازگشته و حکومت نیز مرگ او را مخفی کرده است.
 
با این حال، عکس‌های منتشرشده داستانی متفاوت ارائه می‌دهند.
 
در این تصاویر، کیم در حال بازدید از غرفه‌های نمایشگاه مشاهده می‌شود و کیم جو ئه و گروه همیشگی مقام‌های همراهش نیز در کنار او حاضرند.
 
اگرچه هیچ راهی برای تعیین زمان دقیق برداشت این تصاویر وجود ندارد، اما دلایل دیگری نیز برای تردید نسبت به این ادعاها به چشم می‌خورد.
 
اگر واقعاً صدمه‌ای در وضعیت سلامت کیم جونگ اون به وجود آمده بود، احتمالاً نشانه‌هایی فراتر از مرزهای کره شمالی مشاهده می‌شد.
 
چین ممکن بود به منظور آماده‌سازی در برابر بی‌ثباتی محتمل یا طغیان پناهجویان، تدابیر امنیتی در مرزهای خود را تقویت کند. همچنین ممکن بود تحرک در نمایندگی‌های دیپلماتیک کره شمالی افزایش یابد. پناهندگان کره شمالی در کره جنوبی نیز معمولاً از طریق شبکه‌های غیررسمی در امتداد مرز چین اطلاعاتی به‌دست می‌آورند. اما هیچ یک از این اتفاقات محقق نشده است.
 
در همین حال، مقامات اطلاعاتی کره جنوبی به خبرگزاری یونهاپ اعلام کرده‌اند که هیچ اطلاعاتی برای تأیید این گزارش‌ها دریافت نکرده‌اند.
 
این شایعه همچنین ما را به یاد موارد مشابهی می‌اندازد که در گذشته به نادرستی اعلام شده بودند.
 
در سال ۲۰۲۰، یکی از فراریان مشهور کره شمالی ادعا کرده بود که «۹۹ درصد مطمئن است» که کیم پس از عمل جراحی قلب جان باخته است. اما اندکی بعد، کیم در انظار عمومی حضور یافت و نادرستی این ادعا نمایان شد.
 
پس چه دلیلی موجب تکرار چنین شایعاتی می‌شود؟
 
یکی از دلایل اصلی، موضوع جانشینی است.
 
کره شمالی به مدت سه نسل تحت حاکمیت خاندان کیم بوده است، اما آینده‌ای که پس از کیم جونگ اون رقم می‌خورد به اندازه دوران پدرانش شفاف نیست.
 
کیم ایل سونگ سال‌ها را صرف آماده‌سازی پسرش، کیم جونگ ایل، برای به عهده گرفتن قدرت کرد. زمانی که کیم ایل سونگ در سال ۱۹۹۴ درگذشت، طرح جانشینی به‌خوبی مشخص و تعریف شده بود. انتقال قدرت به کیم جونگ ایل نیز نسبتاً بی‌دردسر صورت گرفت.
 
اما ظهور کیم جونگ اون به مراتب سریع‌تر و پرچالش‌تر بود. پس از اینکه کیم جونگ ایل در سال ۲۰۰۸ دچار سکته مغزی شد، کوچک‌ترین پسر او به سرعت در ساختار قدرت ارتقا یافت و تا زمان درگذشت پدرش در سال ۲۰۱۱ به‌عنوان رهبر آینده معرفی شده بود.
 
با این حال، کیم جونگ اون سال‌ها را در تثبیت قدرت خود، حذف رقبای بالقوه و زاویه‌یابی علیه کسانی که تهدید به شمار می‌رفتند، سپری کرده است.
 
امروزه، سازمان‌های اطلاعات کره جنوبی بر این باورند که او ممکن است دخترش را برای جانشینی آماده کند؛ دختری که به طور فزاینده‌ای در رویدادهای مهم و نمایش‌های نظامی در کنار پدرش دیده می‌شود.
 
اما شایعه می‌شود که او تنها ۱۳ سال دارد. کره شمالی هرگز تحت رهبری یک زن نبوده و او نیز به‌طور رسمی به عنوان جانشین معرفی نشده است. سن پایین او ممکن است در صورت بروز رقابتی برای کنترل، موقعیت او را آسیب‌پذیر سازد.
 
این پیچیدگی‌ها به خوبی توضیح می‌دهد که چرا شایعات مربوط به سلامت کیم جونگ اون تا این حد توجه‌ها را جلب می‌کند.
 
دلیل دوم این قضیه این است که این شایعات کاملاً غیرمنطقی به نظر نمی‌رسند.
 
کیم دارای اضافه‌وزن بوده و سیگاری قهار است. سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی اظهار کرده که سبک زندگی او خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. همچنین تاریخچه بیماری‌های قلبی و سکته مغزی در خاندان کیم وجود دارد.
 
اگر حادثه‌ای برای کیم به وقوع بپیوندد، عواقب آن برای کشورهای همسایه و جامعه بین‌المللی بسیار قابل توجه خواهد بود. هرگونه بحران ناگهانی در رهبری کره شمالی پرسش‌های چالش‌برانگیزی را در مورد کنترل تسلیحات هسته‌ای این کشور و احتمال بی‌ثباتی سیاسی به وجود خواهد آورد.
 
آیا مبارزات قدرت می‌تواند افراطی‌ها را به حرکت‌های تهاجمی‌تر وادار کند؟ آیا ناآرامی‌های داخلی ممکن است به یک بحران پناهجویی در مرز چین منجر گردد؟ این‌ها سوالاتی هستند که نه‌تنها پکن و سئول، بلکه واشنگتن را نیز نگران می‌سازد؛ واشنگتن تقریباً ۲۸ هزار نیروی نظامی در کره جنوبی مستقر کرده است.
 
بدین ترتیب، سازمان‌های اطلاعاتی به دقت وضعیت کیم جونگ اون را تحت نظر دارند تا برای هر تغییری آماده باشند.
 
از سوی دیگر، با توجه به اینکه کره شمالی همچنان یکی از بسته‌ترین و مبهم‌ترین کشورها از لحاظ دسترسی به اطلاعات به شمار می‌رود، به راحتی به محلی مناسب برای انتشار اخبار نادرست تبدیل شده است. تنها دایره‌ای بسیار محدود به رهبر این کشور دسترسی مداوم دارند. حتی سازمان‌های اطلاعات نیز در دستیابی به اطلاعات قابل اعتماد با چالش مواجه هستند و بخش عمده اطلاعات منتشرشده، به جای آنکه به عنوان حقایق تایید شده مطرح شود، با قیدهای مانند «تاییدنشده» یا «بسیار محتمل» همراه است.
 
به نظر می‌رسد که خود حکومت کره شمالی نیز به عمد به این ابهام دامن می‌زند و با انتشار اطلاعات گمراه‌ کننده، آنچه در درون کشور واقعاً در حال وقوع است را پنهان می‌کند.
 
در این شرایط، باور کردن اینکه وانجون شیه به خبری مهم تا این حد دست یافته است، دشوار می‌باشد؛ به ویژه در زمانی که چنین اطلاعاتی از دسترس نهادهای متخصص در رصد این مسائل دور مانده است.
 
ممکن است او صرفاً در پی جلب توجه بوده باشد. یا شاید هدفش این بوده که با برجسته کردن روابط پکن و پیونگ‌یانگ، دولت چین را در وضعیتی دشوار قرار دهد؛ هرچند این روابط مدتهاست که در سطح جهانی شناخته‌شده‌اند.
 
بنابراین، چه انگیزه‌ای او را به این کار واداشته باشد، وانجون شیه نخستین فردی نیست که از عدم شفافیت و رازآلودگی محض پیرامون رهبری کره شمالی بهره‌برداری می‌کند.