نسل درخشان دهه 90 و تحولی عظیم در فوتبال نروژ
براساس گزارش خبرگزاری تسنیم، قبل از ظهور درخشان ارلینگ هالند، نروژ برای سالها از شرکت در جام جهانی به دور بود؛ این مسأله بعدها بهعنوان محرکی برای نسل تازه فوتبالیستهای این کشور تبدیل شد و حس “انتقام فوتبالی” از دوران گذشته ناامیدکننده را برایشان به همراه داشت.
تیمی که در برابر برزیل پرستاره هیچ ترسی از بزرگان خود نداشت اما در لحظات سرنوشتساز نتوانست از پس دفاع مستحکم اسطورههایی نظیر پائولو مالدینی و کریستین ویری برآید.
در حال حاضر، تقابل نروژ و ایتالیا بهعنوان یکی از نبردهای اساسی در مرحله مقدماتی جام جهانی 2026 بهشمار میرود. ایتالیا که یکی از مدعیان اصلی برتری در گروه و صعود مستقیم به جام جهانی بود، متأسفانه موقعیت خود را از دست داده است. اگر حالا در پلیآف نیز ناکام بماند، ممکن است برای سومین بار متوالی از راهیابی به جام جهانی بازبماند؛ وضعیتی که برای کشوری با چنین تاریخچه عظیم، به سختی قابل قبول است.
این مبارزه جدید، در تضاد قابل توجهی با آخرین باری است که نروژ در جام جهانی حضور یافت؛ یعنی سال 1998. اما برای درک درست مسیر پرپیچوخم فوتبال نروژ، باید کمی به عقبتر برگردیم.
وقفههای طولانی؛ سرنوشت تکراری فوتبال نروژ
غیبتهای طولانی برای فوتبال نروژ پدیدهای آشنا است. در گذشته نیز نسل پدران هالند، سورلوث و بوهینن در جام جهانی حضور داشتند اما میان دو حضورشان فاصلهای بسیار طولانی وجود داشت. نخستین صعود نروژ به جام جهانی در سال 1934 حاصل شد و آنها ناچار بودند 60 سال برای حضور مجدد در سال 1994 منتظر بمانند. باید به تأثیر جنگ جهانی دوم و محدودیت تعداد تیمهای حاضر نیز توجه کرد؛ قبل از سال 1978 تنها 16 تیم در این رقابتها به میدان میرفتند و برای کشوری که در زمره قدرتهای بزرگ فوتبال نبود، دستیابی به صعود به جام جهانی امری دشوار بود.
در سال 1982، تعداد تیمها به 24 افزایش یافت. با این حال نروژ در اولین تلاش خود در گروهی شامل مجارستان، انگلیس، رومانی و سوئیس در قعر جدول قرار گرفت؛ اما به دهه 90 که رسید، نسل تازه و قدرتمندی در فوتبال این کشور ظهور کرد. همین نسل بود که در مرحله مقدماتی جام جهانی 1994 موفق شد تیمهای مشهوری نظیر انگلیس و هلند را پشت سر بگذارد.
در مرحله نهایی جام جهانی 1994، نروژ در گروهی دشوار با ایتالیا، مکزیک و ایرلند تنها تیمی بود که با وجود کسب چهار امتیاز از صعود بازماند؛ نه به علت تفاضل گل، بلکه به دلیل تعداد گلهای کمتری که به ثمر رسانده بود. شکست یک بر صفر برابر ایتالیا، آن هم در شرایطی که از دقیقه 21 یک بازیکن بیشتر داشتند، ضربهای روحی برای این تیم تلقی میشد. در آن دوره، آلف اینگه هالند (پدر ارلینگ)، گوران سورلوث (پدر الکساندر) و لارس بوهینن نیز در فهرست تیم ملی حضور داشتند.
ورود به عصر جدید؛ جام جهانی 1998
با افزایش تعداد تیمها به 32 در جام جهانی 1998، فرصتی برای نروژ فراهم شد تا به مسابقات صعود کند و این تیم با نسل بسیار باکیفیت و نتایج قاطع نظیر تفاضل گل 19، بهطرز مقتدرانهای از مرحله مقدماتی عبور کرد. در این دوره دیگر خبری از نسل پدران نبود، اما نروژ ترکیبی از لژیونرهای برجسته و بازیکنانی در سطح لیگ برتر انگلیس داشت.
همچنین کیتیل رکدال (از هرتابرلین) و هاوارد فلو (از وردربرمن) نمایندگان نروژ در بوندسلیگا بودند. این تیم تحت هدایت اگیل اولسن قرار داشت. نروژ در گروهی پرچالش قرار گرفت: برزیل قهرمان جهان، مراکش و اسکاتلند. نتیجه تساوی 2 بر 2 در برابر مراکش با ضربات ایستگاهی دقیق و مقاومت نروژیها رقم خورد. با اسکاتلند نیز تساوی یک – یک حاصل شد. بنابراین برای صعود، یگانه راه، شکست دادن برزیل بود.
نبرد تاریخی با برزیل
برزیل اگرچه صعودش قطعی شده بود، اما تقریباً با ترکیب اصلی به میدان آمد: از کافو و روبرتو کارلوس گرفته تا ریوالدو، دونگا، ببتو و رونالدو. با این حال تا دقیقه 78 موفق نشدند دروازه نروژ را باز کنند. سپس ببتو روی یک ضربه سر موفق شد گل اول را به ثمر برساند اما نروژ تسلیم نشد: ابتدا توره آندره فلو با یک شوت دقیق کار را به تساوی کشاند و سپس با خطای ناشیانه بایانو در محوطه جریمه، رکدال از توپ 11 متری گل برتری را به ثمر رساند. این پیروزی بهعنوان یکی از تاریخیترین پیروزیهای فوتبال نروژ شناخته میشود.
در مرحله حذفی، ایتالیا دوباره مانع نروژ شد. گل کریستین ویری پیروزی را نصیب آتزوری کرد و دیوار دفاعی متشکل از کاناوارو، مالدینی، کاستاکورتا و برگومی اجازه هیچ فرصتی را به نروژ نداد. بدین ترتیب، مسیر نروژ در مرحله یک هشتم نهایی متوقف شد.
سالهای سقوط و بازگشت
پس از آن، نروژ به مدت کوتاهی مسیر رو به رشد خود را ادامه داد و تا یورو 2000 پیش رفت، اما بعد از آن وارد دورهای طولانی از گمنامی شد. در این سالها، بارها در مقدماتی جام جهانی و یورو با ایتالیا رو به رو شد و اغلب هم ناکام بود. یادآوری این نتایج تلخ، از جمله در مقدماتی جام جهانی 2006 و یورو 2016، نشان میدهد که ایتالیا برای نروژ نه تنها یک حریف است، بلکه بهعنوان گرهای تاریخی محسوب میشود.
سرانجام این حلقه شکستها در تابستان 2025 با پیروزی برجسته 3 بر صفر نروژ برابر ایتالیا پاره شد. این نتیجه نه تنها نشانگر احیای فوتبال نروژ بود، بلکه آنها را به کسب رتبه نخست گروه و صعود مستقیم به جام جهانی 2026 نزدیک کرد. حالا ایتالیا باید از پلیآف عبور کند، مسیری که اخیراً برای این تیم آسیبزا بوده است؛ بنابراین احتمال تجربۀ سومین غیبت پیاپی در جام جهانی کاملاً محتمل به نظر میرسد؛ اتفاقی شگفتانگیز برای کشوری با چنین اعتبار و تاریخ فوتبال.
/
