وزارت نیرو برای احداث واحدهای مسکونی الزامات تعیین کرد
سال‌هاست که مقامات حوزه آب کشور اعلام می‌کنند که پایتخت دیگر توان پذیرش جمعیت جدید را ندارد. با این حال، وزارت راه و شهرداری‌ها به صدور مجوز برای ساخت و ساز و حتی ساختمان‌های بلندمرتبه در مناطق مختلف “تهران آبی” ادامه می‌دهند؛ منطقه‌ای که شامل تهران، استان البرز و بخش‌هایی از قزوین است.
، در شصت‌وهفتمین سال آبی کشور، دومین سال متوالی با شرایط سخت خشکسالی را تجربه می‌کنیم و پنج سال اخیر نیز به دورانی از کم‌آبی مداوم اختصاص یافته است. فشار آب به حداقل خود رسیده و بسیاری از شهروندان بدون استفاده از پمپ یا ذخیره‌ساز به دشواری قادر به دسترسی به آب شرب هستند؛ به گونه‌ای که مدیرعامل آبفا تصریح کرده است: «صرفه‌جویی دیگر انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.»
وضعیت بحرانی سدهای پنج‌گانه تهران
تحلیل ذخایر پنج سد اصلی نشان می‌دهد که وضعیت آبی پایتخت بحرانی است:
- سد طالقان با وجود کاهش ۱۰۰ میلیون مترمکعبی در ذخایرش، در مقایسه با دیگر سدها وضعیت بهتری دارد و امسال ۱۹۵ میلیون مترمکعب آب ذخیره کرده که این عدد در سال گذشته ۲۹۳ میلیون مترمکعب بوده است.
- سد امیرکبیر در مقایسه با سال گذشته یک‌سوم ذخایر خود را از دست داده و از ۱۳۹ میلیون مترمکعب به تنها ۴۲ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
- سد ماملو به وضعیت هشدار رسیده، زیرا در حال حاضر فقط ۲۱ درصد از ظرفیت خود را پر کرده و نسبت به ۴۱ میلیون مترمکعب ذخیره سال گذشته، ۵۰ درصد افت داشته است.
- سد لار نیز بیش از نیمی از ذخایر خود را از دست داده و از ۵۹ میلیون مترمکعب سال گذشته به ۴۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
- سد لتیان در حال حاضر ۲۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره دارد که این رقم در مقایسه با ۴۶ میلیون مترمکعب سال گذشته، افتی نزدیک به ۵۰ درصد را نشان می‌دهد.
تراکم‌فروشی در سایه کم‌آبی
این بحران در شرایطی رخ می‌دهد که همچنان روند تراکم‌فروشی و صدور مجوزهای ساختمانی ادامه دارد. وزارت نیرو برنامه‌ای برای جلوگیری از این وضعیت ارائه نموده، زیرا تأمین آب برای جمعیت در حال افزایش دیگر عملی نیست. عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب، بیان کرد که تهران آبی فقط می‌تواند بین ۸ تا ۹ میلیون نفر را میزبانی کند، در حالی که هم‌اکنون باید پاسخگوی نیاز آبی حدود ۲۰ میلیون نفر باشد.
او افزود که تمامی این افراد از منابع آبی مشترک استفاده می‌کنند و شرایط کم‌آبی در یک ناحیه به سرعت بر سایر مناطق نیز تأثیرگذار خواهد بود. از این رو، مناطق تحت عنوان تهران آبی که شامل تهران، استان البرز و بخش‌هایی از قزوین است، باید در سیاست‌گذاری‌ها مدنظر قرار گیرند.
رویکرد پیشنهادی: اثبات نیاز آبی قبل از ساخت
بزرگ‌زاده تأکید کرد که برنامه وزارت نیرو به معنای ممنوع کردن کامل ساخت‌وساز نیست، بلکه هدف هدایت پروژه‌ها به سمت توسعه‌ای پایدار است. هر پروژه‌ای که نیازمند منابع آبی باشد، باید در ابتدا ثابت کند که منبع آب آن تأمین شده است. این “اثبات نیاز آبی” ممکن است در هر استان متفاوت باشد و گاهی به منابع آب سطحی یا زیرزمینی قابل برداشت بستگی دارد. او اضافه کرد: «این فرآیند تنها حدود ۲ درصد به هزینه ساخت اضافه می‌کند.»
سخنگوی صنعت آب با اشاره به طرح‌های برنامه‌ریزی سرزمینی پیش و پس از انقلاب گفت: متأسفانه این طرح‌ها به طور کامل به مرحله اجرا درنیامده‌اند. شواهد جهانی نشان می‌دهد که در مناطق خشک و نیمه‌خشک، شکل‌گیری کلان‌شهرها تنها زمانی پایدار است که در نزدیکی دریا قرار داشته باشند.
اولویت با منابع آبی، نه سودآوری
به گزارش این منبع، مسئولین باید پیش از صدور مجوزهای ساخت، امکان تأمین آب را مورد بررسی قرار دهند. اگر آب کافی برای تأمین نیازها موجود نیست، باید به فکر راهکارهایی مثل بازچرخانی یا تولید آب باشند و نه اینکه با رویکردی صرفاً سودآور، اقدام به بلندمرتبه‌سازی کنند. در غیر این صورت، تحمل و ظرفیت زیست‌محیطی منطقه تهران آبی به شدت زیر فشار قرار خواهد گرفت.
۲۱۷
