حق الوکاله وکیل چه میزان باید باشد؟ 

یکی از مهم ترین سوالاتی که افراد در هنگام مراجعه به وکلای دادگستری دارند مربوط به میزان و نحوه پرداخت حق الوکاله می باشد. البته که این موضوع در مدیریت مالی پیش و در حین اقامه انواع دعاوی حقوقی و کیفری بسیار حائز اهمیت می باشد تا افراد بتوانند به درستی هزینه دادرسی و میزان عواید حاصل از اقامه دعوا را مورد بررسی قرار بدهند تا بر این اساس بهترین تصمیم را اتخاذ نمایند.

برای اینکه بدانیم میزان حق الوکاله وکیل چه میزان باید باشد باید موارد و شرایط مختلفی را در نظر داشته باشیم. به همین جهت در این گفتار قصد بررسی دقیق این موضوع را خواهیم داشت.

آیا تعیین حق الوکاله معیار مشخصی دارد؟

بهتر است بدانید که هزینه ای که وکیل برای دفاع از موکل خود در دادگاه دریافت می کند میزان مشخصی نداشته و کاملا تعیین آن بر اساس توافق طرفین یعنی وکیل دادگستری و موکل می باشد.

از آن جایی که توافق بر روی حق الوکاله برای وکیل و موکل به معیار های زیادی مانند تجربه، میزان تسلط وکیل بر روی قوانین آن حوزه، اشراف به رویه قضایی دادگاه ها، میزان پیچیدگی پرونده ارائه شده و بسیاری از موارد دیگر مربوط می باشد، نمی توان معیار دقیقی برای آن مشخص کرد.

بدین ترتیب هیچ تعرفه و معیار مشخصی برای تعیین میزان حق الوکاله موجود نبوده و تمامی تعرفه های خدمات حقوقی از سوی وکیل یا موسسات حقوقی اعلام خواهد شد.

میزان حق الوکاله در دعاوی مالی

از معیارهای مهم برای تعیین میزان حق الوکاله وکیل می توان به مالی یا غیر مالی بودن پرونده اشاره کرد. علاوه بر پیچیدگی و حساسیتی که برای دعاوی مالی وجود دارد میزان هزینه دادرسی در این دسته از دعاوی که به حساب دادگستری واریز می شود بیشتر بوده و به همین جهت میزان حق الوکاله دعاوی مالی بیشتر از دعاوی غیر مالی می باشد.

البته میزان افزایش حق الوکاله در دعاوی مالی با سایر دعاوی باید به صورت معقول بوده و خصوص میزان آن اغراق نشده باشد. برای نمونه از دعاوی مالی می توان مطالبه وجه چک، مطالبه طلب، مهریه و از این قبیل دعاوی که موضوع اصلی آن مبلغ معین یا غیر معینی وجه یا پول می باشد اشاره کرد.

انواع روش های دریافت حق الوکاله

همان گونه که در طول متن اشاره کردیم میزان و نحوه پرداخت حق الوکاله امری کاملا توافقی میان وکیل دادگستری و موکل خود می باشد. اما با مراجعه به بسیاری از قرارداد های وکالت که میان طرفین منعقد می شود متوجه می شویم برخی از این روش ها بیشتر از دیگر موارد کاربرد داشته که عبارت اند از:

پرداخت حق الوکاله به صورت یک جا

در این روش که بیش از سایر روش های نام برده دارای مصداق است، در همان ابتدای انعقاد قرارداد وکالت موکل تمام هزینه حق الوکاله را به وکیل پرداخت خواهد کرد.

پرداخت حق الوکاله به صورت اقساط

زمانی که پرداخت حق الوکاله به صورت یک جا برای موکلین مشکل زا بوده و سبب سختی ایشان شود وکیل برای دریافت حق الوکاله اقساطی مشخص خواهد کرد که سبب راحتی موکل شود. این اقساط ممکن است به صورت هفتگی، ماهانه یا بر اساس توافق طرفین باشد.

پرداخت حق الوکاله پس از دریافت رای قطعی

این روش برای پرداخت حق الوکاله بسیار مصادیق کمتری نسبت به سایر روش ها داشته و معمولا در آن دسته از دعاوی مورد استفاده قرار می گیرد که احتمال موفقیت در آن موضوع بسیار کم بوده و خود وکیل با علم به این موضوع خواستار اقدام حقوقی و دریافت حق الوکاله پس از دریافت حکم دادگاه می باشد که به نوعی ضمانت برای این امر تلقی خواهد شد.

پرداخت حق الوکاله به صورت درصدی از موضوع دعوا

یکی دیگر از روش های مرسوم برای پرداخت هزینه وکیل توافق وکیل و موکل برای اعطای بخشی از موضوع دعوای مالی می باشد. این روش تنها در خصوص دعاوی مالی دارای مصداق بوده و وکیل پس از دریافت رای دادگاه یا مطالبه طلب، بخشی از آن را به عنوان حق الوکاله برداشت خواهد کرد.

آیا پرداخت حق الوکاله مشروط به دریافت رای دادگاه است؟

از جمله سوالات پر تکرار از سوی افراد در موضوع میزان و نحوه حق الوکاله وکیل مربوط به این پرسش می باشد  که پاسخ آن نیز منفی است. برخی از افراد بر این باور هستند که وکیل ایشان اگر حکم دادگاه که به نفع ایشان باشد را دریافت نکند در واقع اقدامی که در نتیجه آن سزاوار دریافت حق الوکاله باشد را انجام نداده است.

اما بهتر است بدانید وکلای دادگستری مامور به انجام وظیفه هستند و نه دریافت نتیجه. این مسئله بدین معناست که وکیل با دریافت حق الوکاله تعهد می کند که وظایف خود را به درستی و بر اساس قوانین و توافقات انجام دهد و ممکن است حتی با انجام کارهای درست و به موقع از سوی ایشان، نتیجه که همان دریافت حکم دادگاه می باشد حاصل نگردد زیرا صدور رای به صورت کاملا مستقل از ایشان صورت خواهد گرفت.

بنابراین به جز در مواردی که توافق طرفین بر این است که حق الوکاله پس از دریافت حکم دادگاه پرداخت شود سایر موارد در ابتدا یا در طول دادرسی پرداخت خواهد شد.

نکات مهم هنگام بررسی میزان حق الوکاله های اعلام شده

به صورت کلی زمانی که قصد دریافت خدمات حقوقی از وکلای دادگستری را دارید بهتر است برای اینکه خیالی آسوده از میزان حق الوکاله اعلامی داشته باشید سایر حق الوکاله ها را نیز مورد بررسی قرار دهید. ما در ذیل این مطلب به دو نکته بسیار مهم هنگام بررسی حق الوکاله اشاره خواهیم کرد.

اولین مورد مربوط به زمانی هست که هزینه حق الوکاله اعلام شده از سوی وکیل بسیار بالاتر از حد معمول یا به اصطلاح قیمت نجومی داشته باشد. در ابتدا شاید این گونه به نظر برسد که وکیل با تجربه و متخصص این مبلغ را دریافت کرده و سایر وکلا چنین تخصصی ندارند که هزینه کمتری اعلام کرده اند که معمولا در بسیاری از موارد این گونه نبوده و تنها اعلام حق الوکاله نجومی نوعی تبلیغات می باشد.

دومین مورد مربوط به زمانی هست که قیمت اعلام شده بسیار پایین تر از حد معمول بوده که در این صورت باید تحقیقات بیشتری نسبت به آگاهی از پروانه وکالت وکیل و میزان تجربه و سابقه وی انجام دهید.

اهمیت شفافیت در اعلام حق الوکاله

یکی از اصول مهمی که باید از سوی وکلای دادگستری و موسسات حقوقی رعایت شود اصل شفافیت با موکلین در اعلام میزان حق الوکاله می باشد.

در برخی از موارد ممکن است هزینه وکیل بدون هزینه های جانبی در نظر گرفته شده باشد که در این صورت مبلغی به میزان حق الوکاله مشخص شده در ابتدا افزوده خواهد شد که بر خلاف اصل شفافیت می باشد. برای مثال در میان موسسات حقوقی موسسه حقوقی اترس یکی از مواردی که در آن رعایت شده است اصل شفافیت با موکلین می باشد و تمامی خدمات حقوقی این موسسه در سایت رسمی آن به میزان دقیق و به روز مشخص شده است.