صاحب وردپرس ابزار تازه‌ای برای ساخت سایت با هوش مصنوعی معرفی کرد

شرکت Automattic، مالک WordPress.com و توسعه‌دهنده مجموعه‌ای از سرویس‌های شناخته‌شده اینترنتی، از پلتفرم جدیدی به نام Spacefast رونمایی کرده است که به کاربران اجازه می‌دهد سایت‌ها و اپلیکیشن‌های ساخته‌شده با ابزارهای هوش مصنوعی را بدون درگیر شدن با بسیاری از مراحل فنی راه‌اندازی، روی اینترنت منتشر کنند.

این سرویس که ۹ نوامبر ۲۰۲۶ به‌صورت عمومی معرفی شد، با ابزارهایی مانند ChatGPT، Claude، Codex و Cursor سازگار است. کاربر می‌تواند همچنان از دستیار هوش مصنوعی دلخواهش برای برنامه‌نویسی استفاده کند و انتشار نسخه نهایی، اتصال دامنه، میزبانی و آماده‌سازی پایگاه داده را به Spacefast بسپارد.

تفاوت اصلی این محصول با برخی سرویس‌های ساخت اپلیکیشن با هوش مصنوعی در آن است که Automattic قصد ندارد کاربران را به استفاده از مدل یا دستیار اختصاصی خود محدود کند. در عوض، Spacefast قرار است زیرساختی باشد که برنامه‌های تولیدشده با ابزارهای مختلف را میزبانی می‌کند.

این محصول از همان زیرساختی استفاده می‌کند که سال‌ها میزبان سرویس‌هایی مانند WordPress.com و Tumblr بوده است. Automattic امیدوار است با استفاده از تجربه خود در میزبانی وب، جایگاهی در بازار رو‌به‌رشد ابزارهای برنامه‌نویسی مبتنی بر هوش مصنوعی پیدا کند.

از ساخت برنامه با هوش مصنوعی تا انتشار آن در اینترنت

در یکی دو سال اخیر، استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت برنامه‌های کامپیوتری گسترش پیدا کرده است. بسیاری از کاربران دیگر لازم نیست برای طراحی یک صفحه وب ساده، نوشتن تمام بخش‌های یک برنامه یا ساخت ابزارهای داخلی شرکت، همه کدها را شخصاً بنویسند.

آن‌ها می‌توانند خواسته خود را با زبان معمولی توضیح دهند و از ابزارهایی مانند Claude Code، Codex یا Cursor بخواهند کدهای موردنیاز را ایجاد یا اصلاح کنند. این روش که با عنوان Vibe Coding شناخته می‌شود، ساخت نمونه‌های اولیه نرم‌افزار را برای گروه بزرگ‌تری از کاربران امکان‌پذیر کرده است.

با این حال، تولید کد تنها یکی از مراحل ساخت یک محصول نرم‌افزاری است. برنامه‌ای که روی رایانه شخصی اجرا می‌شود، برای تبدیل شدن به یک سرویس اینترنتی معمولاً به امکانات بیشتری احتیاج دارد.

برای نمونه، باید مشخص شود فایل‌های برنامه روی چه سروری قرار بگیرند، اطلاعات کاربران کجا ذخیره شوند، دسترسی افراد چگونه مدیریت شود و نسخه‌های جدید برنامه به چه شکلی منتشر شوند. اتصال دامنه اختصاصی، تنظیم گواهی امنیتی و نگهداری از زیرساخت نیز از دیگر کارهایی هستند که ممکن است برای کاربران کم‌تجربه دشوار باشند.

Spacefast تلاش می‌کند این فاصله میان تولید کد و انتشار یک محصول قابل استفاده را کاهش دهد.

Automattic می‌گوید کاربر می‌تواند دستیار هوش مصنوعی موردنظر خود را به Spacefast متصل کند و از همان محیط گفت‌وگو بخواهد پروژه را منتشر کند. در این حالت، سرویس زیرساخت لازم را آماده می‌کند و نشانی اینترنتی نسخه منتشرشده را در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

شرکت از امکان انتشار در چند ثانیه صحبت می‌کند، اما این زمان را نباید تضمینی برای تمام پروژه‌ها دانست. برنامه‌های بزرگ‌تر ممکن است به آماده‌سازی، تنظیمات و بررسی‌های بیشتری نیاز داشته باشند.

دستیار هوش مصنوعی کاربر تغییر نمی‌کند

یکی از تصمیم‌های مهم در طراحی Spacefast، پشتیبانی از ابزارهای هوش مصنوعی مختلف است. بسیاری از سرویس‌های ساخت اپلیکیشن، محیط برنامه‌نویسی، تولید کد و میزبانی را در یک محصول واحد ترکیب می‌کنند.

چنین رویکردی کار را برای کاربران تازه‌کار آسان می‌کند، اما ممکن است انتخاب مدل هوش مصنوعی یا انتقال پروژه به ابزارهای دیگر را محدود کند.

Automattic مسیر متفاوتی انتخاب کرده است. Spacefast قرار نیست جایگزین دستیار فعلی کاربر شود؛ بلکه اطلاعات و امکانات لازم برای انتشار برنامه را در اختیار همان دستیار قرار می‌دهد.

براساس اعلام شرکت، سرویس جدید با ChatGPT، Claude، Cursor، Codex و تعدادی دیگر از ابزارهای برنامه‌نویسی و عامل‌های هوشمند سازگار است. بنابراین کسی که برنامه‌ای را با Codex ساخته، برای انتشار آن الزاماً مجبور نیست از یک محیط تولید کد جدید استفاده کند.

این قابلیت برای توسعه‌دهندگانی اهمیت دارد که ابزارهای متفاوتی را برای کارهای مختلف ترجیح می‌دهند. ممکن است یک برنامه‌نویس برای ایجاد ساختار اولیه از یک مدل استفاده کند و توسعه ویژگی‌های بعدی را با مدل دیگری ادامه دهد.

Spacefast از طریق رابط برنامه‌نویسی یا API، ابزار خط فرمان یا CLI و سرور MCP امکان ارتباط با این سیستم‌ها را فراهم می‌کند.

MCP استانداردی برای ارتباط عامل‌های هوش مصنوعی با ابزارها و سرویس‌های خارجی است. به زبان ساده، این فناوری به یک دستیار اجازه می‌دهد در صورت داشتن مجوز لازم، کاری را در سرویس دیگر انجام دهد؛ برای مثال برنامه‌ای را منتشر کند یا اطلاعات مربوط به پروژه را دریافت کند.

البته پشتیبانی از چند دستیار هوش مصنوعی به معنای آن نیست که همه آن‌ها از نظر عملکرد، حافظه یا امکانات کاملاً یکسان هستند. کیفیت کدی که تولید می‌شود همچنان به مدل انتخاب‌شده، دستور کاربر و پیچیدگی پروژه بستگی دارد.

پایگاه داده، دامنه و نسخه‌های مختلف برنامه در یک سرویس

Spacefast مجموعه‌ای از امکانات میزبانی و مدیریت برنامه را در اختیار کاربران می‌گذارد. یکی از مهم‌ترین آن‌ها پایگاه داده SQL است که برای ذخیره‌سازی اطلاعات ساختاریافته استفاده می‌شود.

بسیاری از اپلیکیشن‌ها به پایگاه داده نیاز دارند. یک سیستم مدیریت سفارش باید مشخصات مشتریان، سفارش‌ها و وضعیت پرداخت‌ها را نگهداری کند. یک ابزار مدیریت پروژه نیز به ذخیره وظایف، کاربران و تغییرات انجام‌شده احتیاج دارد.

در روش سنتی، توسعه‌دهنده ممکن است مجبور باشد پایگاه داده را در سرویس جداگانه‌ای ایجاد کند و ارتباط آن را با برنامه برقرار کند. Spacefast تلاش می‌کند این بخش را در جریان اصلی انتشار برنامه قرار دهد.

کاربران همچنین می‌توانند پروژه خود را به دامنه اختصاصی متصل کنند. این ویژگی باعث می‌شود محصول نهایی فقط در یک نشانی آزمایشی متعلق به سرویس میزبانی در دسترس نباشد.

امکان مدیریت نسخه‌ها نیز در این پلتفرم پیش‌بینی شده است. به گفته Automattic، هر بار انتشار برنامه یک نسخه مشخص با نشانی دائمی ایجاد می‌کند. کاربر می‌تواند به نسخه‌های قبلی مراجعه کند یا در صورت نیاز، تغییرات جدید را به نسخه پیشین برگرداند.

این قابلیت در توسعه با هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یک تغییر ظاهراً کوچک ممکن است قسمت دیگری از برنامه را دچار مشکل کند. نگهداری نسخه‌های قبلی کمک می‌کند توسعه‌دهنده مسیر بازگشت داشته باشد.

البته بازگرداندن کد به نسخه قبلی لزوماً تمام تغییرات پایگاه داده یا اطلاعات ثبت‌شده توسط کاربران را معکوس نمی‌کند. برای پروژه‌های حساس، همچنان باید راهبرد مشخصی برای پشتیبان‌گیری و مدیریت تغییرات اطلاعات وجود داشته باشد.

بازخورد کاربران مستقیماً به فرایند توسعه برمی‌گردد

بخش دیگری از Spacefast برای همکاری گروهی طراحی شده است. شرکت‌ها معمولاً پیش از انتشار عمومی یک سایت، نسخه اولیه آن را در اختیار اعضای تیم یا مشتری قرار می‌دهند.

در این مرحله، افراد مختلف ممکن است درباره ظاهر صفحات، محل قرارگیری دکمه‌ها، متن‌ها یا عملکرد بخش‌های گوناگون نظر بدهند.

در بسیاری از پروژه‌ها این بازخوردها از طریق ایمیل، پیام‌رسان یا ابزارهای مدیریت وظایف منتقل می‌شوند. برنامه‌نویس باید توضیح‌ها را بررسی کند و سپس تغییرات لازم را اعمال کند.

Spacefast امکان ثبت نظر مستقیماً روی صفحات منتشرشده را فراهم کرده است. اعضای تیم یا مشتری می‌توانند نسخه برنامه را مشاهده کنند و نظر خود را در همان محیط ثبت کنند.

توسعه‌دهنده سپس می‌تواند از عامل هوش مصنوعی بخواهد براساس این بازخوردها تغییرات موردنیاز را انجام دهد.

این روش ممکن است برای پروژه‌هایی مانند طراحی سایت شرکتی، ساخت صفحات تبلیغاتی و ایجاد ابزارهای داخلی مفید باشد. به‌ویژه زمانی که افراد غیرمتخصص باید نتیجه کار را بررسی کنند، امکان ارائه نظر بدون مراجعه به کد برنامه اهمیت پیدا می‌کند.

یکی دیگر از قابلیت‌های سرویس، مدیریت دسترسی به پروژه‌ها است. کاربر می‌تواند مشخص کند یک صفحه یا اپلیکیشن فقط برای افراد دعوت‌شده، دارندگان پیوند اشتراک‌گذاری یا عموم کاربران اینترنت در دسترس باشد.

با این حال، انتشار خصوصی یک برنامه به‌تنهایی جایگزین تمام تدابیر امنیتی موردنیاز آن نیست. اگر اپلیکیشن اطلاعات حساس ذخیره می‌کند، طراحی صحیح مجوزها و محافظت از داده‌ها همچنان ضروری خواهد بود.

چه امکاناتی هنوز آماده نشده‌اند؟

با وجود معرفی عمومی Spacefast، تمام قابلیت‌های اعلام‌شده برای آینده هم‌اکنون در دسترس نیستند.

Automattic توضیح داده است که احراز هویت داخلی کاربران، ایمیل‌های تراکنشی و برخی امکانات اشتراک‌گذاری دانش سازمانی در هفته‌های آینده اضافه می‌شوند.

احراز هویت داخلی به برنامه‌ها اجازه می‌دهد کاربران خود را شناسایی کنند و ورود آن‌ها را مدیریت کنند. ایمیل تراکنشی نیز برای ارسال پیام‌هایی مانند تأیید ثبت‌نام، بازیابی رمز عبور یا اطلاع‌رسانی درباره سفارش‌ها به کار می‌رود.

این تفاوت برای کسانی که قصد ساخت اپلیکیشن‌های دارای حساب کاربری را دارند مهم است. نباید تصور کرد صرفاً به دلیل معرفی این قابلیت‌ها، همه آن‌ها در نسخه اولیه سرویس آماده استفاده هستند.

Automattic همچنین از برنامه‌هایی برای گسترش قابلیت‌های مرتبط با تحلیل بازدید، WordPress و WooCommerce صحبت کرده است.

WooCommerce یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارهای تجارت الکترونیکی در اکوسیستم WordPress است. ارتباط احتمالی آن با Spacefast می‌تواند در آینده زمینه ساخت ابزارهای سفارشی مرتبط با فروشگاه‌های اینترنتی را فراهم کند.

با این حال، برنامه توسعه آینده نباید با قابلیت آماده و قابل استفاده فعلی اشتباه گرفته شود.

هزینه استفاده از Spacefast چقدر است؟

یکی از نکات قابل‌توجه در معرفی Spacefast، امکان شروع رایگان استفاده از این سرویس است.

براساس اطلاعات منتشرشده در اطلاعیه رسمی، طرح شخصی با اعتبار مصرف ماهانه یک دلار ارائه می‌شود. این طرح امکان استفاده از دامنه اختصاصی و پایگاه داده داخلی را نیز در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

طرح Go با قیمت ماهانه ۵ دلار ارائه شده و شامل امکان ایجاد تعداد نامحدودی Space و ظرفیت مصرف بیشتر است. منظور از Space در این سرویس، فضای مستقل مربوط به یک پروژه یا برنامه است.

طرح Pro نیز با قیمت ماهانه ۱۵ دلار برای هر عضو معرفی شده است. این طرح امکانات همکاری گروهی و دسترسی زودهنگام به برخی ویژگی‌های جدید را ارائه می‌کند.

برای مشتریان سازمانی نیز طرح‌هایی با قیمت‌گذاری اختصاصی در نظر گرفته شده است.

نکته مهم در مدل تجاری Spacefast آن است که هزینه استفاده از مدل هوش مصنوعی لزوماً در اشتراک این سرویس گنجانده نشده است.

Automattic می‌گوید کاربران برای زیرساخت اجرای برنامه هزینه پرداخت می‌کنند و می‌توانند از اشتراک یا دسترسی فعلی خود به دستیار هوش مصنوعی بهره ببرند.

بنابراین فردی که برای استفاده از یک مدل پول پرداخت می‌کند، نباید تصور کند اشتراک Spacefast جایگزین تمام هزینه‌های دستیار هوش مصنوعی او خواهد شد.

هزینه نهایی میزبانی نیز ممکن است با افزایش مصرف منابع، تعداد کاربران و نیازهای پروژه تغییر کند. قیمت‌های اعلام‌شده نقطه شروع هستند و برای ارزیابی هزینه یک اپلیکیشن پرترافیک باید شرایط مصرف و محدودیت‌های هر طرح جداگانه بررسی شود.

ایده Spacefast چگونه شکل گرفت؟

داستان شکل‌گیری Spacefast به یکی از برنامه‌های داخلی Automattic بازمی‌گردد.

این شرکت در سال ۲۰۲۶ برنامه‌ای با عنوان Radical Speed Month برگزار کرد که طی آن کارکنان فرصت داشتند روی ایده‌های موردعلاقه خود کار کنند.

Batuhan İçöz که آن زمان در تیم Beeper فعالیت می‌کرد، متوجه شده بود بسیاری از دوستان غیرمتخصصش می‌توانند با هوش مصنوعی برنامه بسازند، اما برای انتشار و نگهداری آن‌ها با مشکل روبه‌رو می‌شوند.

برخی از این افراد پروژه‌های خود را روی سرویس‌های مختلف منتشر می‌کردند و سپس برای مدیریت کد، دامنه یا امکانات فنی به کمک نیاز داشتند.

İçöz تصمیم گرفت از زیرساخت Automattic برای ساده‌تر کردن این فرایند استفاده کند. نسخه ابتدایی پروژه بیشتر بر میزبانی سایت‌های ایستا تمرکز داشت؛ یعنی صفحاتی که برای نمایش محتوای اصلی خود لزوماً به پردازش پیچیده سمت سرور نیاز ندارند.

اما کاربران به‌تدریج درخواست امکانات بیشتری مطرح کردند. آن‌ها می‌خواستند برنامه‌هایی بسازند که بتوانند اطلاعات را ذخیره کنند، با کاربران تعامل داشته باشند و عملکردی فراتر از نمایش چند صفحه ساده ارائه دهند.

در نتیجه، پروژه به سمت یک پلتفرم میزبانی اپلیکیشن‌های کامل‌تر حرکت کرد.

Spacefast در سپتامبر ۲۰۲۶ به‌صورت محدود عرضه شد تا بازخورد کاربران اولیه جمع‌آوری شود. پس از این مرحله، Automattic تصمیم گرفت آن را به‌عنوان یک شرکت مستقل در مجموعه خود توسعه دهد و İçöz مدیریت آن را برعهده گرفت.

رونمایی عمومی ۹ نوامبر، مرحله تازه‌ای از همین پروژه است.

آیا Spacefast رقیب مستقیم وردپرس خواهد شد؟

ورود مالک WordPress.com به بازار ابزارهای انتشار برنامه‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی، پرسش مهمی درباره آینده سیستم‌های مدیریت محتوا ایجاد می‌کند.

WordPress برای سال‌ها یکی از ابزارهای اصلی ساخت و مدیریت سایت‌های اینترنتی بوده است. کاربران بدون نیاز به برنامه‌نویسی گسترده می‌توانند با استفاده از قالب‌ها و افزونه‌ها سایت‌های خبری، فروشگاهی یا شرکتی راه‌اندازی کنند.

اما ابزارهای تولید کد با هوش مصنوعی روش دیگری را پیش روی کاربران قرار داده‌اند. به‌جای نصب یک سیستم مدیریت محتوا و سازگار کردن نیازها با امکانات موجود، کاربر می‌تواند از دستیار بخواهد برنامه‌ای متناسب با نیاز اختصاصی او تولید کند.

این تحول به معنای بی‌استفاده شدن WordPress نیست. سایت‌های خبری، فروشگاه‌های بزرگ و مجموعه‌هایی که به ابزارهای مدیریت محتوا، افزونه‌ها و فرایندهای ویرایشی تثبیت‌شده نیاز دارند، همچنان ممکن است استفاده از WordPress را ترجیح دهند.

با این حال، برای برخی کاربردهای کوچک‌تر مانند یک ابزار داخلی، داشبورد اختصاصی یا صفحه تبلیغاتی محدود، ساخت برنامه با هوش مصنوعی می‌تواند گزینه متفاوتی باشد.

مدیر Spacefast نیز در گفت‌وگو با TechCrunch پذیرفته است که با گسترش ابزارهای جدید، بعضی سایت‌ها دیگر الزاماً به سیستم مدیریت محتوای سنتی نیاز نخواهند داشت.

از این منظر، عرضه Spacefast را می‌توان تلاشی برای حضور Automattic در هر دو مسیر دانست: ادامه ارائه محصولات مبتنی بر WordPress و توسعه زیرساخت برای نسل تازه‌ای از برنامه‌های اینترنتی.

رقابت در بازاری که به‌سرعت شلوغ می‌شود

Spacefast وارد بازاری شده که شرکت‌های متعددی برای ساده کردن ساخت نرم‌افزار در آن رقابت می‌کنند.

سرویس‌هایی مانند Lovable و Emergent تلاش کرده‌اند فرایند طراحی، تولید کد و آماده‌سازی برنامه را در محیط‌هایی یکپارچه ارائه کنند. در مقابل، Spacefast بیشتر بر میزبانی، انتشار و ارتباط با ابزارهای مختلف تأکید دارد.

این تفاوت می‌تواند برای توسعه‌دهندگان باتجربه جذاب باشد؛ زیرا امکان انتخاب دستیار هوش مصنوعی و محیط برنامه‌نویسی را از آن‌ها نمی‌گیرد.

اما برای کاربران کاملاً تازه‌کار، محصولی که همه مراحل را در یک محیط واحد ارائه می‌کند ممکن است همچنان ساده‌تر باشد.

مزیت احتمالی Automattic سابقه طولانی آن در ارائه خدمات میزبانی وب است. این شرکت می‌گوید زیرساخت مورد استفاده WordPress.com و Tumblr ماهانه بیش از ۱۵ میلیارد بازدید صفحه را مدیریت می‌کند.

البته عملکرد این زیرساخت در سرویس‌های قدیمی لزوماً به معنی تضمین ظرفیت یا کیفیت یکسان برای تمام اپلیکیشن‌های Spacefast نیست. برنامه‌های تعاملی می‌توانند الگوهای مصرف منابع بسیار متفاوتی داشته باشند.

مسئله دیگر، امنیت کدهای تولیدشده با هوش مصنوعی است. خودکار شدن فرایند انتشار نمی‌تواند تضمین کند برنامه از نظر کنترل دسترسی، مدیریت اطلاعات و مقاومت در برابر حملات بدون مشکل باشد.

بنابراین کاهش پیچیدگی میزبانی باید از بررسی کیفیت نرم‌افزار و آزمون امنیتی آن جدا دانسته شود.

Spacefast در آغاز فعالیت عمومی خود با یک فرصت مهم و یک چالش جدی روبه‌رو است. فرصت آن، افزایش تعداد افرادی است که با کمک هوش مصنوعی برنامه می‌سازند؛ چالش آن نیز تبدیل پروژه‌های آزمایشی به محصولاتی است که کاربران واقعاً به استفاده مداوم از آن‌ها نیاز داشته باشند.

رونمایی از این سرویس نشان می‌دهد Automattic قصد ندارد آینده خود را فقط به شیوه سنتی ساخت سایت وابسته نگه دارد. این شرکت اکنون می‌خواهد بخشی از زیرساخت موج تازه برنامه‌نویسی با هوش مصنوعی را هم در اختیار بگیرد.

منبع: Automattic، PR Newswire، TechCrunch، Spacefast