اسرائیل: ایران به بررسی گزینه‌های کاربرد سلاح‌های شیمیایی پرداخته است

نیویورک تایمز به نقل از منابع خود اعلام کرد که برخی از مقامات آمریکایی، اطلاعات اسرائیل را به‌عنوان بخشی از تلاش‌های دولت بنیامین نتانیاهو برای تحت فشار قرار دادن دولت ترامپ به منظور احیای عملیات نظامی گسترده علیه ایران ارزیابی می‌کنند.

به عقیده دیگر مسئولان، با توجه به هشدارهای اخیر مبنی بر آمادگی ایران برای حمله به منافع ایالات متحده، این تهدیدات می‌بایست به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرند.

اسرائیل بخشی از این اطلاعات را با مقامات کشورهای خلیج فارس به اشتراک گذاشته است. چند تن در خصوص اینکه آیا ایران به‌راستی در حال توسعه برنامه‌ای برای استفاده از سلاح‌های شیمیایی است، تردید دارند و اعتقاد دارند که اسرائیل در پی جلب توجه ایالات متحده و شرکای آن به بازگشت به مرحله‌ای شدیدتر از جنگ است.

ادعاهای ایالات متحده در خصوص سلاح‌های شیمیایی ایران سابقه‌ای چند دهه‌ای دارد. در سال ۲۰۰۳، ایران اقرار کرد که در دوران جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ قابلیت‌های شیمیایی خود را توسعه داده، اما بعداً اعلام کرد که آنها را نابود کرده است.

در سال‌های اخیر، ایالات متحده به‌طور علنی در ارزیابی‌های اطلاعاتی سالانه خود اعلام کرده است که ایران «احتمالاً قصد دارد» به تحقیق و توسعه سلاح‌های شیمیایی ادامه دهد.

ایران به‌طور علنی وجود سلاح‌های شیمیایی را رد کرده و این ادعاها را جنگ روانی اسرائیل و نتانیاهو توصیف کرده است.

با توجه به ماهیت محرمانه اطلاعات اسرائیل و حساسیت مسائل برنامه‌ریزی ایران و اطلاعات آمریکایی، تمامی مصاحبه‌شوندگان این مقاله تحت شرایط ناشناس ماندن صحبت کرده‌اند.

پس از گذشت هشت ماه از جنگ، ایالات متحده و ایران در حال بررسی احتمال پیشرفت‌های دیپلماتیک و در عین حال آمادگی برای جنگ مجدد هستند.

مباحثات درباره اطلاعات جدید نشان‌دهنده تنش شدید در اوضاع است و احتمال بروز اشتباه محاسباتی جدی وجود دارد. مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند که دولت ترامپ قصد استفاده از سلاح هسته‌ای ندارد، اما مقامات ایرانی از این موضوع چندان مطمئن نیستند.

نتانیاهو پس از عدم توانایی در تشکیل دولت در انتخابات اخیر، در تلاش برای حفظ بقای سیاسی خود است. برخی تحلیلگران بر این باورند که این رهبر قدیمی ممکن است از وضعیت اضطراری امنیتی به‌عنوان ابزاری برای وادار کردن اپوزیسیون به پیوستن به او در یک ائتلاف بهره‌برداری کند.

مقامات اسرائیلی در گفت‌وگوهای اخیر خود با سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده و دیگر مسئولان در دو هفته اخیر، تهدیدات سلاح‌های شیمیایی را نسبت به جاه‌طلبی‌های ایران در توسعه سلاح هسته‌ای فوری‌تر توصیف کرده‌اند.

فرماندهی جبهه داخلی، واحد نظامی اسرائیل مسئول پاسخ به بحران و ارائه دستورات به غیرنظامیان، این هفته رزمایش‌هایی را در سراسر کشور برگزار می‌کند، با این حال آمادگی برای سلاح‌های شیمیایی به‌عنوان بخش اصلی این تمرینات در نظر گرفته نشده است.

دو مقام این واحد که به دلیل عدم اجازه بیان در رسانه‌ها خواستار نا مشخص ماندن هویت‌شان بودند، گزارشی از یادآوری‌های امنیتی برای چنین احتمالی به افسران خود یا عموم مردم ارائه نکردند. ارتش اسرائیل از هر گونه اظهار نظری خودداری کرده است.

در هفته‌های اخیر، ارتش ایالات متحده زرادخانه‌ای وسیع در منطقه ایجاد کرده است، از جمله کشتی‌های نیروی دریایی، هواپیماهای جنگی و بمب‌افکن‌ها که در صورت صدور مجوز از سوی رئیس‌جمهور ترامپ، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، ممکن است یک کمپین مختصر و شدیدی را آغاز کنند.

در عین حال، دیپلمات‌های آمریکایی و دیگر کشورها در تلاش هستند تا با ایران به توافقی برسند که منجر به بازگشایی تنگه هرمز، رسیدگی به برنامه هسته‌ای تهران و جلوگیری از اقدامات نظامی بیشتر گردد. افزایش نیروها می‌تواند هم‌زمان با حمایت از تلاش‌های دیپلماتیک، امکان‌پذیری بازگشت به جنگ را نیز فراهم کند.

ایران حملات خود به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز را تشدید کرده است تا حداکثر فشار اقتصادی را بر ایالات متحده پیش از انتخابات ریاست جمهوری روز سه‌شنبه منتقل کند.

استفاده از سلاح‌های شیمیایی، به‌ویژه برای ایران که خود از آثار آن رنج برده، موضوعی نگران‌کننده است. به گفته کارشناسان ایرانی، در طول جنگ ایران و عراق، صدام حسین از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرد که منجر به کشته شدن هزاران نفر و مشکلات بهداشتی مداوم در بین حدود ۱۰۰۰۰۰ جانباز و غیرنظامی ایرانی شد.

سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده به مدت طولانی به ردیابی توسعه سلاح‌های شیمیایی ایران پرداخته‌اند که طبق قوانین بین‌المللی ممنوع است. براساس اظهارات مقامات آمریکایی، سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل به همتایان آمریکایی خود گفته‌اند که ایران به سرعت در حال توسعه فناوری لازم برای قرار دادن چنین سلاح‌هایی روی موشک یا انتقال مخفیانه آنها به اسرائیل یا کشور دیگری جهت استفاده در حمله است.

برای برخی از مقامات آمریکایی، صحبت درباره تهدید سلاح‌های شیمیایی از سوی ایران، یادآور اطلاعات ناقص ایالات متحده در سال ۲۰۰۲ درباره سلاح‌های کشتار جمعی عراق است. عراق تا آن زمان برنامه‌های هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیکی خود را عمدتاً متوقف کرده بود، اما سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده به کاخ سفید در زمان ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش اعلام کردند که ارزیابی آنها مبنی بر اینکه عراق چنین سلاح‌هایی دارد قطعی است.

افرادی که از جزئیات جدید مطلع هستند، نظرات متفاوتی درباره سرعت یا مؤثر بودن استقرار سلاح شیمیایی از سوی ایران دارند. به‌گفته کارشناسان تسلیحاتی و مقامات آمریکایی، در حالی که نصب سلاح شیمیایی بر روی موشک بالستیک کار دشواری نیست، اطمینان از قابلیت این سلاح در پخش عامل شیمیایی مشکل است. همچنین قاچاق بمب از طریق مرز چالش‌هایی را به همراه دارد.

استفاده از پهپاد برای پرتاب سلاح شیمیایی نیز یکی دیگر از احتمالات است.

یک مقام منطقه‌ای اعلام کرد که اسرائیل به کشورهای خلیج فارس گزارش‌هایی ارائه داده مبنی بر اینکه ایران در حال کار بر روی عملیاتی کردن سلاح‌های شیمیایی خود است. اما مقامات اسرائیلی هیچ مدرکی به اشتراک نگذاشتند و تحلیل‌های خود را به مسئولان مربوطه ارائه دادند که بر اساس اظهارات این مقام، دولت‌های خلیج فارس آن را جدی نمی‌دانند.

کاخ سفید در این مورد هیچ نظری ارائه نکرده است، اما یک مقام آمریکایی بیان کرد که ترامپ آمریکا و متحدانش را در برابر هرگونه تهدید بالقوه ایمن نگاه خواهد داشت. سازمان سیا نیز از اظهار نظر خودداری کرده است.

سخنگوی دفتر نتانیاهو گفت که «اسرائیل با دقت هرگونه تهدیدی از جانب … ایران را زیر نظر دارد و آماده است با آن مقابله کند.» سخنگوی هیئت نمایندگی ایران در سازمان ملل به درخواست برای ارائه نظر پاسخ نداد.

در حالی که در جامعه اطلاعاتی ایالات متحده مباحث اندکی در مورد توسعه سلاح‌های شیمیایی از سوی ایران وجود دارد، مباحثات قابل توجهی درباره اینکه آیا رهبران آن هرگز از این سلاح‌ها استفاده خواهند کرد، خصوصاً در صورت عدم تحریک از سوی حملات بیشتر، وجود دارد.

مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده در سال ۲۰۲۴ هشدار داد که «ایران احتمالاً قصد ادامه تحقیق و توسعه عوامل شیمیایی و بیولوژیکی را برای اهداف تهاجمی دارد.»

دانا استرول، مقام ارشد سیاست خاورمیانه پنتاگون در دولت بایدن، گفت که بیش از دو دهه است که مشخص شده ایران اجزای سلاح‌های شیمیایی را ذخیره کرده است، اما تهران هرگز از آنها استفاده نکرده است.

خانم استرول، که اکنون در موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن فعالیت می‌کند، اشاره کرد که ایران ممکن است احساس کند «از نظر وجودی تحت فشار است و احتمالاً به استفاده تهاجمی مستقیم از این سلاح‌های غیرمتعارف روی آورده است.»

ایالات متحده تهدیدات متنوعی از سوی ایران را زیر نظر دارد، چرا که جمع‌آوری اطلاعات پس از کشف توطئه برای حمله به یک پایگاه نظامی در بریتانیا که توسط هواپیماهای جنگی آمریکایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، افزایش یافته است.

در ۲۳ اکتبر، جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، یادداشتی برای مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی، ارسال کرد و در آن نسبت به تهدید حملات ایران هشدار داد. پس از این، دیپلمات‌ها و سایر پرسنل آمریکایی در حالت آماده‌باش قرار گرفتند.

مقامات آمریکایی اعلام کردند که آژانس‌های آمریکایی برآورد می‌کنند که تهدید علیه آمریکایی‌ها در خاورمیانه و چندین کشور دیگر در بالاترین سطح خود از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه قرار دارد.

به گفته مقامات آمریکایی، فرماندهی مرکزی ایالات متحده برنامه‌ای برای حمله به ایران از اوایل روز چهارشنبه، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده و در حالی که سه ناو هواپیمابر در منطقه حضور دارند، دارد.

شرایط ایده‌آل برای این گونه عملیات که ارتش برنامه‌ریزی کرده، تنها مدتی کوتاه برقرار خواهد بود. پس از اوایل نوامبر، یکی از ناوهای هواپیمابر باید به بندرگاهی که در آن مستقر است بازگردد. اوایل نوامبر نیز به دلیل نداشتن ماه، شرایط تاریکی عمیق ایجاد می‌شود که ارتش ایالات متحده تمایل دارد برای حملات از آن استفاده کند.

برخی از اعضای کابینه ترامپ خواستار مهلت بیشتری برای اعمال فشار اقتصادی شده‌اند. آن‌ها بیان می‌کنند که محاصره و تحریم‌های آمریکا علیه این کشور در نهایت به سرنگونی دولت ایران منجر خواهد شد.

اما برخی مقامات یادآور می‌شوند که ایران توانسته است از این فشارها جان سالم به در ببرد و شواهد کمی وجود دارد که نشان دهد دولت ایران بدون اقدامات نظامی بیشتر فروپاش خواهد شد.

استفانی واکر، یک مقام ارشد امنیت ملی و اطلاعاتی در اف‌بی‌آی، هفته گذشته اعلام کرد که تهدید ایران علیه منافع ایالات متحده «در حال حاضر تمرکز اصلی کل دولت ایالات متحده است».

او اشاره کرد که اهداف تهران شامل جاسوسی، نفوذ و حملات سایبری است. هکرهای مرتبط با ایران تابستان امسال به ده‌ها سیستم تأمین آب در سراسر ایالات متحده حمله کرده و باعث صدور هشدارهایی مبنی بر جوشاندن آب در برخی از شهرستان‌ها شدند.

وی همچنین درباره حملات فیشینگ با توجه به استفاده از هوش مصنوعی گفت که این نوع کلاهبرداری را «به ویژه با ویشینگ» بسیار آسان‌تر کرده است.

خانم واکر در یک کنفرانس امنیت ملی در سی آیلند، جورجیا خاطرنشان کرد: «این جنگ محاسبات ایران را در مورد آنچه که آن‌ها حاضر بودند علیه ما انجام دهند، تغییر داد.»