آیا دوران سلطه گوگل به سر می‌رسد؟ بررسی جذاب از افزایش محبوبیت ChatGPT

در بسیاری از محافل، عبارت «از چت بپرس» جایگزین عبارت «گوگل کن» شده و گزارشی که به‌تازگی از سوی اوپن‌ای‌آی منتشر شده، به‌وضوح نشان‌دهنده‌ی این تغییر عادت است. در حال حاضر، تعداد جست‌وجوهایی که توسط ChatGPT صورت می‌گیرد، به ۲۰ درصد کل جست‌وجوهای گوگل رسیده است.

آدام فرای، مدیر محصولات مصرفی ChatGPT، اعلام کرده است که اوپن‌ای‌آی هر درخواست کاربر که منجر به جست‌وجو در دنیای وب می‌شود را به‌عنوان «جست‌وجو» در نظر می‌گیرد. بنابراین، مواردی همچون تعریف اصطلاحات یا توضیحات ساده درباره‌ی چگونگی انجام یک کار در این آمار لحاظ نمی‌شوند. فرای همچنین مشخص نکرده است که عدد مربوط به سهم جست‌وجوهای گوگل از کجا استخراج شده است.

برخورداری از یک‌پنجم جست‌وجوهای اختصاص داده‌شده به گوگل، هنوز به معنی برتری بر این غول جست‌وجو نیست و فاصله‌ی چشم‌گیری در این زمینه وجود دارد. با این حال، یک مقایسه‌ی ساده می‌تواند تصویر واضح‌تری ارائه دهد.

ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در خلال دادگاه ضدانحصار گوگل در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که بینگ پس از تلاش‌های متعدد در طی بیش از یک دهه، تنها ۳ درصد از سهم بازار موتورهای جست‌وجو را به خود اختصاص داده است. گوگل در این دادگاه هوش مصنوعی را به‌عنوان یک عامل بالقوه برای تغییر دینامیک بازار معرفی کرد و بیان داشت که ChatGPT قابلیت رقابتی جدی با آن را دارد. به‌نظر می‌رسد اوپن‌ای‌آی نیز با همین تحلیل موافق باشد.

درباره‌ی جست‌وجوهای ChatGPT، موضوع به‌سادگی قابل بررسی نیست. اوپن‌ای‌آی به احتمال زیاد بخش زیادی از جست‌وجوهای خود را از طریق بینگ مایکروسافت انجام می‌دهد و در کنار آن از نمایه‌ی مخصوص به خود نیز بهره می‌برد. همچنین شایعاتی وجود دارد که برخی از درخواست‌ها ممکن است از طریق گوگل انجام شوند.

این خبر در زمانی منتشر شده که بازار جست‌وجو در حال تحولی عظیم است. گوگل به‌طور مداوم ارجاع به وب‌سایت‌ها را کاهش می‌دهد و به واسطه‌ی سرمایه‌گذاری‌های کلان بر روی ابزارهای هوش مصنوعی، از AI Overview و قابلیت‌های جدید هوش مصنوعی مولد، خصوصا نتایج جست‌وجوی شخصی‌سازی‌شده با تصاویری جذاب و نمودارها، بهره می‌برد.

جست‌وجوها به‌صورت روزافزونی به سمت خدمات اوپن‌ای‌آی و دیگر آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی جریان پیدا می‌کنند. در عین حال، سایر شرکت‌ها نیز بر روی نوع مشابهی از تجربه‌ی جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند، حتی اگر اسمی متفاوت برای آن انتخاب کنند. اوپن‌ای‌آی این نوع تجربه را Intelligent UI نامگذاری کرده که به‌معنای ایجاد یک رابط بصری و تعاملی در پاسخ‌گویی چت‌بات است.

اوپن‌ای‌آی به‌مانند گوگل، به تبلیغات به‌عنوان یکی از راه‌های دستیابی به سودآوری می‌نگرد. با نزدیک شدن به زمان عرضه‌ی اولیه‌ی عمومی سهام (IPO)، این موضوع به‌ویژه اهمیت بیشتری پیدا کرده و به‌نظرم می‌رسد که احتمالاً برای اوایل سال آینده برنامه‌ریزی شده باشد.

سازنده‌ی ChatGPT پیش‌تر نیز از تبلیغات در پلتفرم خود حمایت کرده و فرای به خبرنگاران اعلام کرده است که تبلیغات غالباً بازخورد منفی زیادی ایجاد نکرده و تصریح کرده است: «به‌نظر می‌رسد اکثر کاربران با وجود تبلیغات در محصول مشکل خاصی ندارند.»

ماه گذشته اوپن‌ای‌آی افزود که نمایش تصاویر محصولات و خدمات حمایت‌شده را در ChatGPT آغاز کرده است. پیش از این، تبلیغات صرفاً به نام برند، لوگو و لینک به محصول محدود می‌شد.

فرای همچنین در این زمینه اظهار داشت: «این تبلیغات شاید نشان‌دهنده‌ی این بوده‌اند که می‌توانیم در این حوزه اقدامات بیشتری انجام دهیم.»