کارشناس سابق کمیته مزد شورای عالی کار: هزینه سبد معیشت به ۱۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است / «دستمزد حداقلی روزانه کارگران» معادل هزینه ۱.۵ کیلو مرغ می‌باشد
جمله‌ای که این روزها در محاورات اجتماعی مردم به چشم می‌خورد این است: «مرغ دوباره گران شده، خبر دارید؟» این عبارت به موضوعی رایج تبدیل شده که اکثریت مردم، به ویژه آن‌هایی که به دلیل چندین سال سیاست‌های تسهیل‌سازی و شوک درمانی، جزو اقشار آسیب‌پذیر شهری محسوب می‌شوند، آن را در محافل مختلف به میان می‌آورند. مردم از افزایش دوباره‌ی قیمت «تنها منبع پروتئینی» که هنوز در سبد غذایی‌شان باقی مانده، به شدت نگران هستند. رشد حداقل ۲۵ درصدی قیمت مرغ به یک معضل جدی برای «مردمی» تبدیل شده که مدت‌هاست هیچ‌گونه اقلامی مانند گوشت قرمز یا ماهی را در سفره‌های خود نمی‌بینند.
ایلنا گزارش داد: تبدیل شدن گرانی مرغ -که در روزهای ابتدایی آبان‌ماه، قیمت هر کیلو آن به حداقل ۳۵۰ هزار تومان افزایش یافته- به یک موضوع اجتماعی با اهمیت، دلایل خاص خود را دارد: در پی افزایش بی‌رویه قیمت گوشت قرمز و سپس ماهی و میگو، مرغ تنها گزینه‌ای بود که اقشار کم‌درآمد هنوز امکان خرید آن را داشتند. پیشتر، سبد خرید ماهانه‌ی مزدبگیرانی چون معلمان، پرستاران و کارگران بیمه‌شده شامل چندین عدد مرغ بود که برای پر کردن نقاط خالی سفره‌هایشان به کار می‌رفت؛ اما حالا یک مرغ با وزن دو تا ۲.۵ کیلو، بین ۸۰۰ تا یک میلیون تومان قیمت دارد. به این ترتیب برای خرید ۴ عدد مرغ، باید ۴ میلیون تومان هزینه کرد که این مبلغ معادل یک‌پنجم یا یک‌ششم درآمد ماهانه‌ی یک خانواده‌ی کارگری است.
افزایش ۷۰ هزار تومانی قیمت مرغ در یک هفته
در این هفته، قیمت مرغ که پیش از آن ۲۸۰ هزار تومان بود، به ۳۵۰ هزار تومان رسید که نشان می‌دهد در عرض یک هفته، قیمت هر کیلو ۷۰ هزار تومان افزایش یافته است. اتحادیه‌های تولیدکنندگان مرغ می‌گویند که افزایش ۵ برابری قیمت نهاده‌ها به دنبال حذف ارز ترجیحی، دلیل اصلی این گرانی است. در عین حال، وزیر جهاد کشاورزی، دلیل افزایش قیمت مرغ را رشد قیمت جهانی نهاده‌های دامی اعلام کرده است!
نوری قزلجه به افزایش جهانی قیمت نهاده‌ها اشاره کرده ولی میزان آن را مشخص نکرده است. اما اگر قیمت جهانی ذرت تنها ۵ درصد افزایش یافته باشد، به هیچ وجه نمی‌تواند توضیح‌دهنده‌ی ۲۵ درصد افزایش قیمت مرغ باشد. آقای وزیر از حقیقت‌ها و اعداد عبور کرده و به این پرسش پاسخ نمی‌دهد که مردم تا چه زمانی باید بهای سیاست‌های اشتباه اقتصادی را بپردازند!
بدون تردید، «علت گرانی مرغ» حذف ارز ترجیحی و سودجویی دلالان است؛ سیاست‌های نادرست ارزی یکی از عوامل اصلی گرانی اقلام ضروری زندگی مردم اعم از مواد غذایی و دارو محسوب می‌شود. متاسفانه برای واردات خودروهای لوکس و گران‌قیمت، که قیمت‌هایشان به چند صد میلیون می‌رسد، ارز اختصاص داده‌اند در حالی‌که دلار دولتی برای واردات دارو و کالاهای اساسی حذف شده است. قیمت این کالاها به بازار ارز آزاد سپرده شده است.
طبق اظهارات اخیر، یک نفر از بدهکاران بزرگ ارزی، حدود ۴ میلیارد دلار به وزارت نفت بدهکار است. این رقم تقریباً معادل درآمد یک ماه کشور از نفت است. در این شرایط، برای واردات دان مرغ، دلار دولتی وجود ندارد و ارز ترجیحی به آن اختصاص نمی‌یابد! به همین دلیل، مرغ که تنها منبع پروتئینی هنوز موجود در سفره‌های مردم است، به طرز چشمگیری از دسترس خارج می‌شود.
کالابرگ تنها یک وعده بود!
یک سال و چند ماه قبل، پیش از اجرای آخرین مرحله آزادسازی، دولت وعده داد منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی را به مصرف‌کنندگان نهایی، یعنی همان جمعیت عظیم تهیدست شهری توزیع کند، افرادی که اکنون حتی توان خرید یکی یا دوی از مرغ‌ها را ندارند.
با اتکای به وعده‌ی بیمعیاری کالابرگ، قیمت کالاهای ضروری زندگی مردم به طور نجومی افزایش یافت؛ اما کالابرگ هرگز به دست مصرف‌کنندگان واقعی که در زیر خط فقر قرار دارند، نرسید. اکنون مبلغ کالابرگ برای یک خانواده‌ای که باید یک‌پنجم حقوقش را صرف خرید ۴ عدد مرغ کند، به ۴ میلیون تومان رسیده است. به عبارت دیگر، کالابرگ یک خانواده ۴ نفری کارگری فقط هزینه ۴ عدد مرغ را پوشش می‌دهد! با وجود افزایش مداوم قیمت‌ها، ارزش کالابرگ تنها ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته که این مبلغ (معادل قیمت ۱ کیلو و ۲۲۰ گرم مرغ) تنها به مددجویان کمیته امداد و بهزیستی تعلق گرفت و سایر اقشار از آن محروم ماندند.
افزایش حداقل ۱۲ درصدی قیمت سبد خوراکی‌ها در یک ماه
افزایش قیمت کالاهای اساسی نظیر مرغ، نرخ سبد معیشت خانوارهای کارگری را به سطوح بی‌سابقه‌ای رسانده است. «فرامرز توفیقی» فعال کارگری که محاسبات مستقل سبد معیشت خانوارهای کارگری را انجام می‌دهد، در این زمینه بیان می‌کند: در این هفته، قیمت رسمی مرغ در میادین تره‌بار ۷۰ هزار تومان افزایش یافته، اما در مغازه‌های کوچک، افزایش قیمت چشمگیرتر است. مدتی‌ست که مرغ و تخم مرغ تنها منبع پروتئینی در دسترس کارگران بوده‌اند و حالا مرغ هم از سبد غذایی حذف شده است. قیمت هر کیلو مرغ که ۴۰ درصد آن ضایعات است، به حداقل ۳۵۰ هزار تومان رسیده است.
او ادامه داد: «بازار» در وضعیتی بدون نظارت رها شده و قیمت‌ها به‌طور خودبخود افزایش می‌یابند. پیشتر اگر به ما می‌گفتند سیب‌زمینی به قیمت کیلویی ۱۱۰ هزار تومان خواهد رسید، به شدت غیرقابل باور به نظر می‌رسید؛ یا پیاز کیلویی ۱۲۰ هزار تومان و هویج بیش از ۱۸۰ هزار تومان، به شوخی شبیه بود؛ اما حالا تمامی این ارقام واقعیت است.
توفیقی اضافه کرد: پیش از مهرماه، نرخ سبد معیشت ۹۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بوده و با وجود عدم انتشار داده‌های رسمی درباره تورم مهرماه، با قاطعیت می‌گویم که تا پایان مهرماه، نرخ حداقلی سبد معیشت خانوارهای کارگری حتی در خوشبینانه‌ترین حالت به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است. در همین یک ماه، سبد خوراکی‌ها حداقل ۱۲ درصد افزایش قیمت داشته است. با وجود همه‌ی این تغییرات، به نظر می‌رسد هیچ اراده جدی برای افزایش منصفانه دستمزدها وجود ندارد.
ادامه‌ی بی‌وقفه‌ی سیاست‌های نادرست، به نقطه‌ای رسیده که کارگر با یک روز کامل کار سخت، تنها می‌تواند یک مرغ کوچک بخرد. جوابی برای تامین سایر هزینه‌ها شامل برنج و نان و سیب‌زمینی و پیاز سفارش شکل مشخصی ندارد و معلوم نیست چگونه باید برآورده شود.
یک بدهکار به اندازه یک ماه درآمد نفتی کشور به «دولت» یعنی به خزانه بیت‌المال، بدهکار است؛ در حالی که کارگری یک ماه تمام کار می‌کند و با حقوقی معادل ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومان، برای خرید ۴ عدد مرغ با مشکلاتی روبرو می‌شود و همواره از خانواده‌ی خود شرمنده است…
۲۲۳۲۲۵
