آغاز مرحله آزمایشی طرح شناسایی کاربران سوخت در ۲۵۰ پمپ بنزین استان تهران/ ویس‌کرمی: طرح شناسایی سوخت‌گیری ارتباطی به انتقال سهمیه به کارت بانکی ندارد
کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، در نشست خبری که به تشریح برنامه‌های شناسه‌دار کردن فرآیند سوخت‌گیری با کارت‌های آزاد جایگاه‌ها اختصاص داشت، به سیاست‌های دولت و وزارت نفت در زمینه مدیریت مصرف بنزین اشاره کرد و گفت: هدف قانون‌گذاران و مجلس شورای اسلامی این است که استفاده از کارت سوخت‌های شخصی گسترش یابد و از سوی دیگر، استفاده از کارت آزاد جایگاه‌ها به حداقل برسد.
مهر نوشت: او با تحلیل وضعیت سوخت‌گیری در کشور ادامه داد: از ابتدای شهریور تا شانزدهم این ماه در سال ۱۴۰۵، میانگین روزانه مصرف بنزین در کشور به ۱۴۴ میلیون لیتر رسید که در این میان ۵۹ درصد از طریق کارت سوخت‌های شخصی و ۴۱ درصد با کارت آزاد جایگاه‌ها تأمین شده است.
مدیرعامل این شرکت افزود: با این حساب، روزانه تقریبا ۵۹ میلیون لیتر بنزین از طریق کارت آزاد جایگاه‌ها توزیع شده که نشان‌دهنده سهم قابل‌توجه این کارت‌ها در پروسه سوخت‌گیری روزانه است.
امکان پیگیری دقیق‌تر مصرف با کارت سوخت شخصی
ویس‌کرمی در ادامه به تفصیل فرق بین کارت‌های سوخت شخصی و کارت‌های آزاد جایگاه‌ها را توضیح داد و گفت: زمانی که فرآیند سوخت‌گیری با کارت شخصی انجام می‌شود، اطلاعاتی نظیر مشخصات خودرو، نوع کاربری، موقعیت جایگاه سوخت‌گیری و حجم سوخت دریافتی قابل شناسایی و ارزیابی خواهد بود و این وضعیت امکان نظارت دقیقتری بر الگوی مصرف را فراهم می‌آورد.
وی افزود: در مقابل، کارت‌های آزاد جایگاه‌ها به روش مشابهی نمی‌توانند شناسایی درست سوخت‌گیرندگان و خودروهای مربوط به هر تراکنش را انجام دهند و اطلاعاتی که ثبت می‌شوند عمدتاً به میزان سوخت تحویلی و محل جایگاه محدود می‌شوند. به همین دلیل، مشخص نبود که چه فردی با چه وسیله‌نقلیه‌ای در چند نوبت و در مجموع چه مقدار بنزین دریافت کرده است.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران به تأکید قوانین بودجه سالانه بر تقویت استفاده از کارت‌های سوخت شخصی اشاره کرده و اضافه کرد: طی سال‌های اخیر، طرح‌هایی برای محدود کردن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها و کاهش وابستگی به آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته، اما تصمیم به جمع‌آوری سریع این کارت‌ها می‌توانست مشکلاتی را برای مردم ایجاد کند.
وی تصریح کرد: افرادی که به هر دلیلی کارت سوخت شخصی خود را به همراه ندارند، برای سوخت‌گیری نیازمند استفاده از کارت آزاد جایگاه‌ها می‌شدند. محدودسازی این کارت‌ها بدون ارائه راه‌حل جایگزین می‌توانست سبب شکل‌گیری صف‌های طولانی در ایستگاه‌های سوخت‌گیری گردد؛ بنابراین، ضروری بود که راهکار دیگری به منظور تحقق اهداف قانون‌گذار مورد تأمل قرار گیرد.
تصویب هیئت وزیران برای سامان‌دهی مصرف بنزین
ویس‌کرمی به تبیین مبانی قانونی مدیریت مصرف بنزین پرداخت و گفت: در تاریخ دوم آذرماه ۱۴۰۴، هیئت وزیران مصوبه‌ای برای حداکثر کردن استفاده از کارت‌های سوخت شخصی و جلوگیری از افزایش واردات بنزین صادر کرد.
او همچنین به اجرای طرح سه‌نرخی شدن بنزین در راستای این سیاست‌ها اشاره کرد و روانه‌سازی نرخ‌های ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی برای بنزین را توضیح داد. به گفته او، قبل از اجرای این سیاست، حدود ۴۲ درصد از سوخت‌گیری‌ها با کارت‌های آزاد جایگاه‌ها انجام می‌شد و این سهم پس از اجرای طرح به حدود ۲۵ درصد کاهش یافته است.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران به سازکارهای پیش‌بینی‌شده در مصوبه هیئت وزیران اشاره کرده و بیان داشت: بر اساس ماده ۸ این مصوبه، کارگروهی به منظور تصمیم‌گیری درباره تعیین و تغییر سهمیه‌های لیتری و اعتباری بنزین و اعلام نرخ آن تشکیل شده است.
وی ادامه داد: در این کارگروه نمایندگان سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت، وزارت کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، شورای اطلاع‌رسانی دولت و وزارت اطلاعات حضور دارند و مباحث مربوط به سهمیه‌ها و قیمت بنزین در این چارچوب بررسی می‌شود. همچنین، وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی موظف به اجرای تصمیمات ابلاغ‌شده در بخش مسئولیت خود هستند.
تصویب برنامه هفتم؛ مبنای شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری
ویس‌کرمی بر اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت آزاد جایگاه‌ها بر مبنای اسناد کلان تأکید کرده و افزود: یکی دیگر از مبانی قانونی این طرح، مصوبه هیئت وزیران در جلسه ۲۷ شهریورماه ۱۴۰۴ است که با پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه و همکاری وزارتخانه‌های نفت، کشور و صنعت، معدن و تجارت و همچنین سازمان محیط زیست و سازمان ملی استاندارد تصویب شده است.
او ادامه داد: این مصوبه به استناد جزء یک بند «ب» ماده ۴۶ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت، مصوب سال ۱۴۰۳، تنظیم شده و چارچوب کلی تخصیص حامل‌های انرژی در شبکه حمل‌ونقل را تعریف می‌کند. دستگاه‌های مشخص شده در این برنامه نیز موظف به اجرای برنامه‌های مرتبط هستند.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به راهبرد ششم این مصوبه افزود: یکی از محورهای پیش‌بینی‌شده در این سند، «تخصیص بهینه و هدفمند سهمیه سوخت به خودروها و موتورسیکلت‌های شخصی از طریق تسهیل فرآیند شناسه‌دار کردن هر نوع سوخت‌گیری» است.
وی تأکید کرد: طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت‌های آزاد جایگاه‌ها به همین منظور طراحی شده و هدف نهایی آن، افزایش دقت در شناسایی سوخت‌گیری‌هایی است که از این طریق انجام می‌شود.
اجرای آزمایشی طرح در ۲۵۰ جایگاه تهران
ویس‌کرمی از آغاز مراحل آزمایشی این طرح در استان تهران خبر داد و بیان کرد: از میان حدود ۳۶۰ جایگاه عرضه سوخت در این استان، ۲۵۰ جایگاه به زیرساخت‌های لازم برای اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری مجهز شده‌اند.
او افزود: این طرح در وضعیت پایلوت قرار دارد و اجرای آزمایشی آن با هدف ارزیابی عملکرد سامانه، شناسایی روش‌های استفاده از کارت‌های آزاد و بررسی نتایج به‌دست‌آمده دنبال می‌شود.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با بیان اینکه برای شناسایی افرادی که از کارت‌های آزاد به منظور سوخت‌گیری استفاده می‌کنند، نیازمند زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تازه‌ای بودیم، اظهار داشت: زیرا سامانه فعلی هوشمند سوخت چنین امکانی را فراهم نمی‌کرد.
او به تاریخچه فعالیت سامانه هوشمند سوخت کشور اشاره کرده و گفت: این سامانه از سال ۱۳۸۶ به‌کارگیری شده و از آن زمان فعال بوده است. به‌واسطه ملاحظات امنیتی و الزامات پدافند غیرعامل، نیاز بود سامانه جدید به‌صورت مستقل از سیستم هوشمند سوخت موجود توسعه یابد.
ویس‌کرمی اضافه کرد: به همین دلیل، زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری لازم فراهم و سامانه‌ای مجزا برای شناسایی هویت سوخت‌گیرندگان طراحی شده است.
جمع‌آوری اطلاعات مالکان خودرو از بانک مرکزی
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در تشریح مراحل راه‌اندازی سامانه جدید گفت: اجرای این طرح احتیاج به بانک اطلاعاتی از مالکان خودرو داشت تا امکان شناسایی هویت افرادی که برای سوخت‌گیری به جایگاه مراجعه می‌کنند محقق شود.
وی افزود: اطلاعات موردنیاز مالکان خودرو از بانک مرکزی دریافت و در سامانه مستقل جدید ثبت شده تا هنگام مراجعه افراد به جایگاه و استفاده از کارت‌های آزاد، شناسایی هویت سوخت‌گیرندگان میسر باشد.
ویس‌کرمی ادامه داد: با ایجاد این زیرساخت، امکان ثبت و بررسی اطلاعات مرتبط با سوخت‌گیری فراهم شده است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان تشخیص داد چه فردی با چه کد ملی و در کدام جایگاه سوخت‌گیری کرده است. پیش از اجرای این طرح، این امکان برای شناسایی سوخت‌گیرندگان از طریق کارت‌های آزاد موجود نبود.
طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری مستقل از انتقال سهمیه به کارت بانکی است
ویس‌کرمی بر تفاوت طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با برنامه انتقال سهمیه سوخت از کارت هوشمند سوخت به کارت بانکی تأکید کرد و گفت: این دو طرح کاملاً مستقل از هم بوده و نباید با یکدیگر اشتباه شوند.
وی ادامه داد: انتقال سهمیه سوخت از کارت هوشمند سوخت به کارت بانکی، طرحی مجزا است که مبنای قانونی و آئین‌نامه اجرایی خاص خود را دارد و در قوانین بودجه سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ به آن توجه شده است.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران تصریح کرد: وظیفه اصلی اجرای طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی بر عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است و نهادهای مرتبط طبق قانون و آئین‌نامه‌های ابلاغی، مسئولیت‌های ویژه‌ای دارند. شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی نیز در بخش‌هایی از این برنامه همکاری خواهد کرد.
وی تأکید کرد: طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت‌های آزاد جایگاه‌ها به منظور شناسایی هویت سوخت‌گیرندگان و ثبت اطلاعات مرتبط با سوخت‌گیری است و اهداف و سازوکار اجرایی آن با انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی متفاوت است.
شناسایی سوخت‌گیری‌های تکراری با کارت آزاد جایگاه‌ها
ویس‌کرمی در شرح نتایج اولیه مراحل آزمایشی طرح بیان داشت: با به‌کارگیری این طرح در ایستگاه‌های مجهز، امکان شناسایی افرادی که با کارت‌های آزاد سوخت‌گیری می‌کنند، فراهم شده است. به این ترتیب می‌توان تشخیص داد چه فردی، در چه جایگاهی و چند بار اقدام به سوخت‌گیری کرده است.
وی با اشاره به یکی از موارد شناسایی شده در دوره آزمایشی افزود: پس از بررسی‌ها، فردی شناسایی شده که در مدت اجرای طرح ۱۰۵ مرتبه با کارت آزاد سوخت‌گیری کرده و مجموع بنزین دریافتی او بیش از دو هزار لیتر بوده است.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران خاطرنشان کرد: شناسایی چنین مواردی از جمله قابلیت‌های سامانه جدید است که می‌تواند اطلاعات دقیقتری از الگوی کار با کارت‌های آزاد ایستگاه‌ها در اختیار آن دسته از مسئولین مرتبط با مدیریت مصرف سوخت قرار دهد.
۲۲۳۲۲۵
