حسین نمازی چه کسی است؟/ نگاهی به رکورددار بیشترین مدت حضور در سمت وزارت اقتصاد
اقتصاد۲۴- میناسادات حسینی؛ حسین نمازی تنها یک استاد دانشگاه و متخصص اقتصادی نیست؛ بلکه او یک اقتصاددان برجسته و مدیر اجرایی است که دوران مدیریت او با دشواری‌های جنگ تحمیلی و بحران‌های مالی همراه بوده است.
زندگی‌نامه حسین نمازی؛ اقتصاددانی اجرایی
حسین نمازی در سال ۱۳۲۳ در شهر شیراز به دنیا آمد و سال‌ها به عنوان یک اقتصاددان و استاد دانشگاه فعالیت کرده است.
پس از اخذ مدرک دیپلم، برای ادامه تحصیلات عالی به اتریش سفر کرد و وارد دانشگاه اینسبروک شد. او موفق شد مدارک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری خود را از این دانشگاه در بازه زمانی ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۳ دریافت کند.
حوزه تخصصی او در این دانشگاه اقتصاد کلان با تمرکز بر مالیه بین‌الملل بود و در سال ۱۳۵۳ موفق به اخذ مدرک دکتری اقتصاد با گرایش به سیستم‌های مالیاتی، نظام‌های اقتصادی مقایسه‌ای و اقتصاد اسلامی گردید.
سابقه علمی و مدیریتی حسین نمازی
حسین نمازی به عنوان عضو هیات علمی و معاون پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی فعالیت می‌کند و دکترای اقتصاد دارد.
او در پنج کابینه وزارت امور اقتصادی و دارایی ایران خدمت کرده است. در دولت‌های محمدعلی رجایی، محمدجواد باهنر، کابینه موقت محمدرضا مهدوی کنی، دولت اول میرحسین موسوی و دولت اول محمد خاتمی، به عنوان وزیر فعالیت کرده است.
او تنها فردی است که بیشترین مدت زمان را در مقام وزارت امور اقتصادی و دارایی به خود اختصاص داده و اولین بار در سال ۱۳۵۹ به عنوان وزیر اقتصاد برگزیده شد. او در دوره‌های بعد از جمله دوران نخست‌وزیری محمدجواد باهنر و دولت موقت محمدرضا مهدوی کنی همچنان در این سمت باقی ماند و حتی در دولت اول میرحسین موسوی نیز تا سال ۱۳۶۴ به فعالیت‌های خود ادامه داد.
اگرچه او برای یک بازه ۱۲ ساله از این سمت دور بود، اما با ورود محمد خاتمی به ریاست جمهوری در سال ۱۳۷۶ دوباره به عرصه مدیریت کلان بازگشت و تا سال ۱۳۸۰ به عنوان وزیر اقتصاد ایران مشغول به کار بود.
پس از پایان خدمتش در وزارت، در سال ۱۳۸۰ به عنوان عضو شورای پول و اعتبار و مشاور در نهاد‌های نظارتی فعالیت خود را ادامه داد و همچنین سال‌ها به عنوان دبیر کل مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی فعالیت داشت.
از دیگر نقاط قوت مدیریتی حسین نمازی می‌توان به ریاست دانشگاه الزهرا، معاونت پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی و معاونت اقتصادی مرکز تحقیقات استراتژیک اشاره کرد. او از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۶۰ مسئولیت هیات علمی و سرپرستی دانشگاه الزهرا را بر عهده داشت.
در سال‌های اخیر، حسین نمازی بیشتر در فضای علمی فعال بوده و به عنوان استاد تمام رشته اقتصاد مشغول به فعالیت است. او در نشست‌های تخصصی مختلف برای بررسی عواملی که سبب تورم و چالش‌های ساختاری بودجه می‌شود، مشارکت کرده است.
از جمله اقدام‌های مهم او در زمان مسئولیت، گردآوری و تدوین لایحه قانونی بانکداری بدون ربا، تهیه لایحه قانونی مالیات‌ها، طراحی لایحه قانون محاسبات عمومی کشور، ایجاد قانون تفریغ بودجه سال‌های پس از انقلاب، تدوین اساسنامه سازمان حسابرسی و طراحی لایحه نحوه اداره امور شرکت‌های بیمه می‌باشد.
کتاب‌های حسین نمازی
۱. نظام‌های اقتصادی
کتاب نظام‌های اقتصادی که به قلم حسین نمازی نگاشته شده، شامل موضوعاتی از جمله روش‌های تحلیل، نظریات کلیدی موثر در شکل‌گیری نظام‌های اقتصادی، مرور تاریخی بر نظام‌های اقتصادی پیش از سرمایه‌داری، بررسی تاریخ نظام سرمایه‌داری، تحلیل اصول و مبانی نظری نظام اقتصاد سرمایه‌گذاری، استقرار و تحولات نظام اقتصادی سوسیالیستی، تحلیل اصول و مبانی نظری اقتصاد سوسیالیستی، انواع نظام‌های اقتصادی و معیارهای تفکیک آن‌ها و همچنین موارد مرتبط با اقتصاد اسلام می‌باشد.
۲. اقتصاد متعارف، اقتصاد ارتدکس و اقتصاد اخلاق‌مدار
این کتاب که به طور مشترک نویسندگی حسین نمازی و یداله دادگر است، به ارائه رویکردی نوین در عرصه اقتصاد با نگاهی به اسلام و آئین‌های مذهبی می‌پردازد.
کتاب اقتصاد متعارف، اقتصاد ارتدکس و اقتصاد اخلاق‌مدار شامل مباحثی در باب اقتصاد و روش‌شناسی اقتصاد دینی و بررسی جنبه‌های قابل توجه علم اقتصاد از دیدگاه مذهبی است. نویسنده با معرفی و توضیح مفاهیم بنیادی علم اقتصاد و تعریف اقتصاد متعارف، ساختارهای گوناگون اقتصادی را توضیح داده و به تشریح ساختارهای ارتدکس و چالش‌های موجود پیرامون آن می‌پردازد. در ادامه، با ارائه مبانی نظری در مورد اقتصاد هنجاری، جنبه‌های مختلف ارتباط دین و اقتصاد را تحلیل کرده و ماهیت اقتصادی دینی و اسلامی و مسائل مربوط به آن را بررسی می‌کند. همچنین، پیش‌فرض‌ها و مبانی نظری نظریه‌های اسلامی درباره اقتصاد نیز مطرح می‌شود.
بررسی دوران مسئولیت حسین نمازی
حسین نمازی به واسطه اقداماتش طی جنگ تحمیلی و مدیریت بر بحران‌های مالی شناخته می‌شود. نخستین اقدامات او در آن زمان حفظ ثبات مالی کشور تحت شرایط کاهش شدید درآمدهای نفتی بود. او توانست در سال‌های پرچالش اوایل دهه ۶۰ با پیاده‌سازی سیاستهای انقباضی و کنترل دقیق هزینه‌های جاری دولت، از فروپاشی تراز مالی کشور در آن سال‌ها جلوگیری کند.
بیشتر بخوانید: حیدر مستخدمین حسینی کیست؟/ همه پیشنهاد‌های مستخدمین حسینی؛ از نصب تابلوی معاملات بورس تا لباس فرم برای بانکی‌ها
منابع حیاتی کشور در آن دوران با کنترل مخارج دولتی به سمت جبهه‌ها و تأمین کالاهای اساسی مورد نیاز مردم هدایت شد.
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای او در دوره دوم فعالیت وزارتی در اواخر دهه هفتاد، پایه‌گذاری اصلاحات ساختاری در نظام مالیاتی و گمرکی کشور بود که توانست روش‌های سنتی اخذ مالیات را به سمت شیوه‌های مکانیزه هدایت کند. این اقدامات بسترهای لازم را برای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده و نوسازی سازمان امور مالیاتی در سال‌های بعد فراهم آورد.
او در طول این سال‌ها بر حفظ ارزش پول ملی از طریق انضباط مالی دولت اصرار ورزید. مخالفت او با استقراض مستقیم دولت از بانک مرکزی، از بروز جهش‌های ناگهانی تورم در زمان مسئولیتش جلوگیری کرد. جامعه اقتصادی کشور او را به عنوان نماد انضباط مالی سخت‌گیر و مخالف هزینه‌کردهای بدون پشتوانه می‌شناسد.
