هزینه‌های چندمیلیونی واکسن هاری در ایران
دکتر محمد خلیلی، دانشیار ویروس‌شناسی از دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید باهنر کرمان، اعلام کرد: «شیب رشد موارد حیوان گزیدگی تقریباً ۳۰ درصد است و پیش‌بینی می‌شود که در سال جاری این رقم به حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار مورد افزایش یابد.»
دکتر خلیلی اضافه کرد: «انتظار نمی‌رود که روباه‌ها سال‌ها بدون نمایش علائم بمانند و در عین حال ویروس را انتشار دهند.» براساس توضیحات او، این حیوانات جزو گونه‌های مستعد به بیماری هاری محسوب می‌شوند و اغلب به مرگ خود مبتلا می‌شوند؛ اگرچه امکان انتقال ویروس توسط آن‌ها قبل از ظهور علائم نیز وجود دارد.
این استاد دانشگاه ادامه داد که سگ‌های ولگرد به عنوان یکی از چالش‌های اساسی در حوزه بهداشت عمومی شناخته می‌شوند و عواقبی همچون حمله به شهروندان به ویژه کودکان، انتقال بیماری‌ها و انگل‌ها و نیز مختل کردن آرامش عمومی را به دنبال دارند. او همچنین از خطرات ناشی از تغذیه این حیوانات بدون نظارت و برنامه‌ریزی مناسب هشدار داد که می‌تواند به افزایش جمعیت آن‌ها منجر شود.
دکتر خلیلی به خطرات ناشی از بیماری هاری و هزینه‌های درمان پس از گزش اشاره کرده و بر لزوم ایجاد برنامه‌های مستمر برای مدیریت جمعیت سگ‌های بلاصاحب تأکید کرد. به عقیده او، اقداماتی نظیر جمع‌آوری این حیوانات و انتقال آن‌ها به مراکز نگهداری، واکسیناسیون، ارائه مراقبت‌های بهداشتی و سپردن آن‌ها به سرپرستان مناسب می‌توانند راه‌کارهای مفید باشد.
او همچنین خاطرنشان کرد افرادی که توسط حیوانات مشکوک گاز گرفته می‌شوند، باید بی‌درنگ برای ارزیابی و دریافت اقدامات پیشگیرانه مراجعه کنند.
بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، طی سال ۱۴۰۳ بیش از ۴۰۹ هزار مورد حیوان گزیدگی در کشور گزارش شده و هریک از ۲۴ نفر به دلیل بیماری هاری جان باخته‌اند.
محمد زینلی، رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت، تعداد موارد حیوان گزیدگی در سال گذشته (۱۴۰۴) را حدود ۴۴۵ هزار مورد و تعداد مبتلایان به هاری را ۲۰ نفر اعلام کرده است.
از این رو، خلیلی به آمار نگران‌کننده حیوان گزیدگی در کشور اشاره کرده و می‌افزاید که شیب افزایش این آمار در حدود ۳۰ درصد است و پیش‌بینی می‌شود که تعداد این موارد در سال جاری به ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار واحد برسد. او در توضیح ابعاد اقتصادی این بحران به هزینه‌های واکسیناسیون هاری و نیاز به تزریق سرم ضد هاری اشاره کرده و افزایش جمعیت سگ‌های بلاصاحب را از جمله نگرانی‌های خود عنوان می‌کند.
هزینه میلیاردی واکسن هاری در ایران
براساس آمار ارائه شده از سوی رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، قیمت هر دوز واکسن هاری در سال ۱۴۰۳ حدود هفت یورو بوده است. با توجه به این که افراد آسیب‌دیده از حیوانات ممکن است به سه دوز واکسن نیاز داشته باشند، مجموع هزینه در سطح صدها هزار مورد به مبلغ بالایی خواهد رسید. برآورد هزینه سالانه حدود ۲۴ میلیون یورو نیز در این خصوص مطرح شده است. همچنین در مورد نیاز به سرم ضد هاری، هزینه هر دوز سرم تقریباً ۲۰ یورو گزارش شده است.
رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت سال گذشته اشاره کرد که ۹۵ درصد از موارد حیوان گزیدگی از سوی سگ‌ها و گربه‌ها رخ می‌دهد. به گفته او، حدود ۸۰ درصد این موارد مربوط به سگ گزیدگی و ۱۵ درصد به گربه گزیدگی اختصاص دارد و پنج درصد باقی‌مانده به سایر حیوانات مربوط می‌شود. او بر این نکته تأکید کرد که بیش از ۵۰ درصد از سگ‌هایی که به افراد حمله می‌کنند، صاحب‌دار هستند و بسیاری از آن‌ها واکسن دریافت نکرده‌اند. این آمار نشان‌دهنده این است که مدیریت خطر بیماری هاری تنها مختص سگ‌های بی‌سرپرست نمی‌باشد و همچنین مسئولیت‌پذیری مالکان حیوانات نیز حائز اهمیت است.
