پالانتیر: سیستم هوش مصنوعی ناتو هرگز خاموش نمی‌شود
شرکت آمریکایی پالانتیر در تلاش است که به کشورهای اروپایی اطمینان بخشد که سیستم هوش مصنوعی نظامی آن در ناتو فاقد هرگونه «کلیدهای خاموشی» است. این نگرانی‌های پالانتیر در حاشیه اختلالات اخیر خدمات استارلینک در اوکراین مطرح گشته، که خطرات وابستگی اروپا به شرکت‌های فناوری آمریکایی را به جدیت به‌چالش کشیده است.
اوکراین در هفته گذشته اعلام کرد که به خدمات استارشیلد، یک سرویس ماهواره‌ای خاص برای کاربردهای نظامی که بر روی شبکه استارلینک متعلق به اسپیس‌ایکس راه‌اندازی شده، دسترسی محدود دارد. این اختلال به‌خصوص باعث عدم کارایی پایانه‌ها بر روی سکوهای پرسرعت شد و تأثیرات آن مستقیماً به مختل شدن عملیات‌هایی که به سرعت و استمرار ارتباط وابسته بودند، منجر گردید، از جمله به‌کارگیری پهپادهای رهگیری برای مقابله با تهاجمات روسیه.
«هیچ کلید خاموشی وجود ندارد»
لوئیس ماسلی، معاون اجرایی پالانتیر در بریتانیا و اروپا، در مصاحبه‌ای با رویترز تأکید کرد که نه تنها پالانتیر، بلکه دولت آمریکا نیز نمی‌تواند پلتفرم هوش مصنوعی «Maven Smart System» را خاموش کند؛ این پلتفرم به‌طور گسترده توسط ستاد فرماندهی نظامی ناتو و تعدادی از نیروهای مسلح اروپایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
او افزود: «اخبار اخیر در مورد استارلینک مشکلات جدی را ایجاد کرده است.» او اظهار داشت: «اما در رابطه با پالانتیر، می‌توانم با اطمینان خاطر بگویم که هرگاه مشتریان نرم‌افزار ما را خریداری کرده‌اند، به‌طور کامل کنترل عملیاتی آن را در دست دارند… هیچ کلید خاموشی وجود ندارد و نه پالانتیر و نه دولت آمریکا قدرت توقف و خاموش کردن آن را ندارند.»
Maven چه کارکردی دارد؟
پلتفرم «مِیوِن» قادر است حجم وسیعی از داده‌های ارسالی از ماهواره‌ها، رادارها و دیگر حسگرها را پردازش کند. این داده‌ها دارای یک تصویر متناسب از میدان نبرد هستند که به افسران نظامی در تسریع فرایند تصمیم‌گیری کمک می‌نمایند.
در سال ۲۰۲۵، ناتو سامانه میون را برای ستاد عالی فرماندهی متحدان در اروپا (SHAPE) به‌خرید رسانید و در سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که این سامانه به «قابلیت عملیاتی فنی کامل» دست یافته است.
با وجود پذیرش میون در ستاد ناتو، برخی کشورهای اروپایی، از جمله آلمان و فرانسه، از به‌کارگیری آن برای نیروهای مسلح خود امتناع ورزیده‌اند. دلیل این امر، نگرانی‌ها در مورد وابستگی به یک شرکت آمریکایی در شرایط تنش‌آور بین ترامپ و رهبران اروپایی بوده است.
در بهار ۲۰۲۶، فرمانده واحد سایبری آلمان خرید میون را رد کرد و گفت که دسترسی کارکنان یک شرکت خصوصی به پایگاه‌داده‌ی نظامی کشور «غیرقابل تصور» است.
ماسلی در پاسخ به این نگرانی‌ها تصریح کرد که حق مشارکت یا عدم مشارکت کارکنان پالانتیر در استفاده از سامانه کاملاً به تصمیم‌گیری مشتری بستگی دارد. به گفته او، این کارکنان در هر صورت شهروند کشور مربوطه خواهند بود و مجوز امنیتی لازم را دریافت خواهند کرد.
