مصرف محصولات لبنی در کشور زیر سطح توصیه‌شده قرار دارد
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت اعلام کرد که میزان مصرف لبنیات در ایران کمتر از سطح پیشنهادی است و این وضعیت به مدت طولانی ادامه داشته است.
احمد اسماعیل‌زاده در روز چهارشنبه، ۲۹ مهر ۱۴۰۵، در سمینار روز جهانی غذا اظهار داشت: یافته‌های تحقیقات جهانی نشان می‌دهند که تغذیه به همراه سایر عناصر مرتبط با سبک زندگی، از مهم‌ترین عوامل خطر برای ظهور و گسترش بیماری‌های غیرواگیر است. در حالی که دیگر جنبه‌های سبک زندگی نیز تأثیرگذار هستند، اما اهمیت تغذیه سالم را نمی‌توان نادیده گرفت.
او اشاره کرد که بیش از ۸۰ درصد مرگ و میرها در کشور ناشی از بیماری‌های غیرواگیر می‌باشد و انجام تحقیقات در خصوص مرگ و میر ناشی از عوامل تغذیه‌ای نشان می‌دهد که بین ۳۰ تا ۳۵ درصد از این مرگ‌ها به نوعی به مسائل تغذیه مرتبط‌اند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت افزود که عوامل تغذیه‌ای دارای دامنه وسیعی هستند، که از چاقی و بیماری‌های مزمن ناشی از تغذیه تا کمبود مصرف غلات کامل، فیبر، میوه‌ها، سبزیجات و اسیدهای چرب امگا ۳ را شامل می‌شود؛ چالش‌هایی که کشور با آن‌ها مواجه است.
اسماعیل‌زاده در رابطه با تغییرات الگوی تغذیه در جامعه گفت: مردم به تدریج از غذاهای سنتی دور شده و به سمت مصرف غذاهای غربی و غیر سالم گرایش پیدا کرده‌اند. این روند به ویژه در شهرهای بزرگ کشور شایع بوده و در شهرهای کوچک نیز در حال گسترش است.
او افزود که افزایش مصرف غذاهای ناسالم، مسئولیت سنگینی بر عهده متخصصان تغذیه و کارشناسان این عرصه قرار داده است و از این رو، ضروری است که برای اصلاح عادات غذایی و بهبود وضعیت تغذیه در کشور اقداماتی صورت گیرد.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت وضعیت سوءتغذیه را بررسی کرده و گفت: شرایط سوءتغذیه در کشور به ویژه در گروه سنی زیر پنج سال که در ارزیابی‌های بین‌المللی مد نظر قرار می‌گیرد، در دهه‌های گذشته معمولاً سیر صعودی داشته است. آمار نشان می‌دهد که لاغری در کودکان زیر پنج سال حدود پنج درصد و کوتاه‌قدی نیز بین ۴.۸ تا ۵ درصد است.
او عنوان کرد که وضعیت سوءتغذیه در کشور به یک حالت یکنواخت نیست و در برخی استان‌ها آمار سوءتغذیه به حدود دو تا سه درصد و در برخی دیگر از استان‌ها بین ۱۰ تا ۱۶ درصد متغیر است، اما میانگین ملی این شاخص حدود پنج درصد برآورد می‌شود. آخرین آمار سوءتغذیه به سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ برمی‌گردد و حدود یک دهه از آخرین ارزیابی‌ها می‌گذرد.
اسماعیل زاده ادامه داد: با توجه به تغییرات اقتصادی، افزایش قیمت‌ها و جنگ‌های اخیر، لازم است تأثیر این عوامل بر وضعیت تغذیه مردم مشخص شود.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت به سایر کمبودهای تغذیه‌ای در کشور اشاره کرد و گفت: ایران یکی از نخستین کشورهایی است که کمبود روی در آن گزارش شده، و متأسفانه این مشکل همچنان وجود دارد. یکی از دلایل این کمبود به مصرف نان‌های تخمیرنشده مربوط می‌شود زیرا این نان‌ها معمولاً مقدار فیتات بالایی دارند که جذب روی و سایر مواد مغذی را دچار اختلال می‌کند.
اسماعیل‌زاده درباره وضعیت کمبود آهن نیز تصریح کرد: آمارها در مورد کم‌خونی در گروه‌های سنی مختلف، مانند کودکان، نوجوانان، زنان باردار و زنان در سن باروری، نشان‌دهنده میزان کمبود آهن بین ۱۸ تا ۲۲ درصد است که رقم قابل توجهی است. علی‌رغم اجرای برنامه‌های مکمل‌یاری آهن در مدارس در ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته و همچنین غنی‌سازی آرد با آهن و اسیدفولیک، میزان کم‌خونی از حدود ۳۸ تا ۴۰ درصد در دو دهه گذشته به تقریباً ۲۰ درصد کاهش یافته است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت اظهار داشت که به نظر می‌رسد برنامه‌های کنونی برای کاهش کم‌خونی مؤثر نیستند؛ به همین دلیل نیاز است که تمامی نهادها و بخش‌های مرتبط به همکاری بپردازند تا با توجه به پیامدهای کم‌خونی بر سلامت، این شاخص در سال‌های آتی بهبود یابد.
اسماعیل‌زاده در مورد وضعیت کمبود ویتامین D در کشور گفت: گزارش‌های گذشته نشان می‌داد که بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد جامعه ایرانی دچار کمبود ویتامین D هستند. این ویتامین نه تنها در پیشگیری از پوکی استخوان مؤثر است، بلکه در بروز مرگ‌ومیرها و بیماری‌های غیرواگیر نیز نقش دارد. پوکی استخوان به شدت تحت تأثیر تغذیه و دریافت ویتامین D و کلسیم است.
وی ادامه داد که برنامه پایش ریزمغذی‌ها به صورت مکرر در سال‌های اخیر در کشور اجرا شده و بر اساس آمار نظام بهداشتی، میزان کمبود ویتامین D در کشور حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد است؛ به نظر می‌رسد گام‌هایی در راستای بهبود این وضعیت برداشته‌ایم. آمار کمبود ویتامین D در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش یافته و اقدامات متعددی لازم است تا این میزان به کمتر از ۳۰ درصد برسد.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت بخشی دیگر از سخنانش را به مصرف لبنیات اختصاص داد و خاطرنشان کرد که میزان مصرف این محصولات در کشور زیر سطح توصیه شده قرار دارد. نیاز روزانه هر فرد تقریباً دو تا سه واحد است، در حالی که ارزیابی‌های ملی نشان می‌دهند که میانگین مصرف لبنیات در کشور کمتر از یک واحد در روز است. هرچند در بین برخی از گروه‌های برخوردار، وضعیت مصرف لبنیات بهتر است، اما در استان‌های کم‌برخوردار شرایط چندان مطلوب نیست. اجرای برنامه‌های متعدد از قبیل پرداخت یارانه برای لبنیات، برنامه شیر مدارس و آموزش‌های مختلف در این زمینه در حال اجراست.
اسماعیل‌زاده افزود: افزایش قیمت‌ها در دسترس بودن لبنیات تأثیر زیادی بر کاهش مصرف این محصولات داشته و امیدواریم با همکاری سایر نهادها بتوانیم میزان مصرف لبنیات را در کشور افزایش دهیم.
