۱۰ تریلیون دلار؛ مرکزهای داده اکنون به عنوان «بزرگترین چالش مالی در تاریخ آمریکا» شناخته میشوند

رشد سریع دیتاسنترها به عنوان یکی از عوامل اصلی تحول در عرصه هوش مصنوعی، بزرگترین پروژهی ساختوساز در تاریخ اقتصادی آمریکا را به راه انداخته است. برآوردهای استاین وننیووربرگ، استاد دانشکده بازرگانی کلمبیا، نشان میدهد که سرمایهگذاری در این زیرساختها به عدد شگفتانگیز ۱۰ تریلیون دلار خواهد رسید و حدود ۴ درصد از کل تولید ناخالص داخلی (GDP) ایالات متحده را به خود اختصاص خواهد داد؛ تأثیری اقتصادی که حتی به مراتب بیشتر از توسعهی شبکههای ریلی در قرن نوزدهم است.
این توجه مضاعف به تجهیزات مربوط به محاسبات، باعث انحراف چشمگیر بودجه از بخشهای کلیدی مثل ساختمانسازی شده است. آمار اداره سرشماری ایالات متحده نشان میدهد که ارزش پروژههای جدید دیتاسنترها به ۸۵ میلیارد دلار در سال رسیده، رقمی که نشاندهندهی افزایشی دو برابری در عرض دو سال اخیر است؛ در حالی که پروژههای دیگر ساختوساز با کاهشی ۸ درصدی مواجه گشتهاند. از سال ۲۰۲۴ به بعد، سرمایهگذاری در ساخت این دیتاسنترها ۴۸ میلیارد دلار افزایش یافته، در حالی که پروژههای مسکن و آپارتمان با کاهشی به میزان ۲۹ میلیارد دلار روبهرو بودند.
آدام شاپیرو، نایبرئیس بانک فدرال رزرو سانفرانسیسکو، در یک پست در شبکههای اجتماعی بیان داشت: «ما شاهد یک دگرگونی بنیادین در اقتصادی ایالات متحده هستیم؛ سرمایهگذاریها از بخش مسکن فاصله گرفته و به سمت دنیای کامپیوترها هدایت شدهاند.»
بسیاری از تحلیلگران اقتصادی نگران عواقب بلندمدت این تمرکز بر زیرساختهای کماشتغال هستند. پال کراگمن، اقتصاددان مشهور در تحلیلی خاطرنشان کرد: «با توجه به اینکه دیتاسنترها نیروهای کار بسیار اندکی به خدمت میگیرند، هزینههای سنگینی که هماکنون برای توسعه هوش مصنوعی صرف میشود، احتمالاً در درازمدت نیاز به نیروی کار را به شدت کاهش خواهد داد.»
جاش بیونز، اقتصاددان ارشد در اندیشکده سیاست اقتصادی، وضعیت کنونی را به عنوان وابستگی نامتعادل توصیف کرده و افزود: «هر تحولی که پیشبینیها در مورد سودآوری آینده سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد، احتمالاً به نزول شدید هزینهها منجر خواهد شد. من در مورد پایداری این رشد نگران هستم.»
بر اساس گزارشی از Industrial Info Resources، بیشترین مبلغ خرج شده طی سه سال آینده در ایالتهای تگزاس با ۶۳۸ میلیارد دلار، ویرجینیا با ۲۴۹ میلیارد دلار، اوهایو با ۱۶۹ میلیارد دلار و جورجیا با ۱۶۰ میلیارد دلار متمرکز خواهد بود.
دیوید پیکرینگ، معاون ارشد در بخش پژوهش مؤسسه IIR، اشاره کرد: «وضعیت کنونی چندان ایدهآل به نظر نمیرسد. بر این باورم که با آرام شدن اوضاع و شکلگیری قوانین جامعتری برای مدیریت هوش مصنوعی، روند سودآوری آغاز خواهد شد. بیشک بازیگران بزرگ راهی برای ایجاد سود از این شرایط خواهند یافت.»
مارک هیگینز، نویسندهی تاریخ مالی ایالات متحده، وضعیت کنونی را با دوران ساخت خطوط ریلی از ۱۸۷۰ تا ۱۸۹۰ مقایسه میکند که هزینهای بالغ بر ۴٫۳ میلیارد دلار (معادل ۱۷۳ میلیارد دلار به قیمت امروز) داشت.
فشار بر شبکههای برق محلی یکی دیگر از نگرانیهای اصلی به شمار میآید. پژوهش مشترک دانشگاه کارنگی ملون و دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی نشان میدهد که مصرف بالا از سرورها و استخراج رمزارزها میتواند باعث افزایش قبوض برق خانگی تا ۸ درصد در سطح ملی و حتی تا ۲۵ درصد در برخی نواحی ویرجینیا شود، روندی که منجر به توقف موقت تأیید پروژههای جدید در اورگان و لغو معافیتهای مالیاتی در نوادا شده است.



