بازار لوازم خانگی چشم‌انتظار ورود محصولات ال‌جی و سامسونگ؛ کاهش فروش به یک‌پنجم

اقتصاد۲۴- طی روزهای اخیر، خبر لغو محدودیت واردات لوازم خانگی کره‌ای برای تعاونی‌های مرزنشین، بار دیگر برندهای بنام همچون سامسونگ و ال‌جی را به پایگاه بازار ایران باز گردانده است. این خبر در شرایط کنونی بازار، پرسش‌های زیادی را درباره احتمال بازگشت این برندها به قفسه‌های فروشگاه‌ها و همچنین تغییرات در عرضه و قیمت لوازم خانگی ایجاد کرده است. با این وجود، توضیحات منتشر شده نشان می‌دهد که این تصمیم به معنای احیای رسمی واردات تجاری این محصولات نیست و تا این لحظه نمی‌توان شاهد تغییرات ملموس در بازار بود.

این موضوع سبب شد که امروز صبح، سه‌شنبه ۷ مهر، با استفاده از مترو به سمت بهارستان بروم و از آنجا خود را به بازار امین‌حضور برسانم؛ مکانی که نام‌های شناخته‌شده‌ای همچون سامسونگ و ال‌جی برای بسیاری از خریداران آشناست، اما آنچه در ویترین‌ها و گفت‌و‌گو با فروشندگان مشاهده می‌شود، از واقعیت تصور بازگشت این برندها فاصله زیادی دارد.

به محض خروج از ایستگاه مترو بهارستان، شلوغی خیابان‌های اطراف امین‌حضور خودش را نشان می‌دهد. مغازه‌ها در کنار هم صف کشیده و ویترین‌ها مملو از یخچال، ماشین‌های لباسشویی، تلویزیون و اجاق گاز است. موتورسیکلت‌ها در بین جمعیت تردد می‌کنند و مردم در حال رفت و آمد هستند؛ اما کافیست چند دقیقه‌ای وارد فروشگاه‌ها شوید تا دریابید که این شلوغی لزوماً نشان‌دهنده رونق خرید نیست.

به‌رغم وجود کالا، فروشندگان و مشتریانی که به مغازه‌ها وارد می‌شوند، کاهش تمایل به خرید قطعی مشهود است. فروشندگان از مشتریانی می‌گویند که به بیشتر قیمت‌ها توجه می‌کنند و کمتر خرید نهایی انجام می‌دهند. یکی از آن‌ها بیان می‌کند که میزان فروش روزانه‌اش که پیش‌تر حدود ۲۰ مورد بود، اکنون به یک‌پنجم کاهش یافته و به حدود چهار مورد در روز رسیده است. اگرچه این عدد تنها روایت یک فروشنده‌ است، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که تصویر متفاوتی از وضعیت معاملات را منعکس می‌کند.

قیمت‌ها دیگر حتی چند روز هم ثابت نمی‌مانند

زمانی که از فروشندگان درباره قیمت‌ها سؤال می‌کنم، به سرعت بحث دلار در میان می‌آید. آنان می‌گویند که شرایط به گونه‌ای شده که دیگر نمی‌توانند برای چند روز روی یک قیمت متکی باشند. یکی از فروشندگان معتقد است که از ابتدای شهریور تاکنون، قیمت بعضی کالاها حداقل ۲۰ درصد افزایش یافته است؛ اما چیزی که برای او حائز اهمیت است، سرعت تغییرات قیمتی است. به گفته‌ او، قیمت‌ها به وضعیت «لحظه‌ای» رسیده‌اند.

او توضیح می‌دهد که ممکن است مشتری صبح قیمت کالایی را بپرسد و همان روز عصر برای خرید برگردد، اما نیاز به استعلام قیمت داشته باشد. علت این موضوع نیز واضح است؛ زیرا فروشنده تنها به قیمت کالای موجود نگاه نمی‌کند، بلکه باید ببیند که آیا می‌تواند همان کالا را روز بعد یا چند روز بعد با چه قیمتی جایگزین کند. از این رو، هزینه جایگزینی کالا به یکی از مؤلفه‌‌های اصلی در تعیین قیمت تبدیل شده است.

در گذشته، فرآیند فروش به‌طور ساده‌تری صورت می‌گرفت؛ کالا با قیمت تعیین‌شده‌ای خریداری می‌شد، حاشیه سود روی آن اضافه می‌شد و معامله انجام می‌شد. اکنون اما یک متغیر جدید به فرایند محاسبه اضافه شده است: قیمت خرید بعدی. اگر کالایی امروز فروخته شود و قیمت تأمین آن فردا افزایش یابد، فروشنده ممکن است دیگر نتواند با پول حاصل از فروش، همان کالا را دوباره بخرد. به همین دلیل، فروشندگان با احتیاط بیشتری به تعیین قیمت‌ها می‌پردازند.

دلار، همواره بر قیمت‌گذاری تأثیرگذار است

در امین‌حضور، که قیمت‌گذاری به صورت اساسی تحت تأثیر دلار است، صحبت درباره دلار فراتر از کالاهای وارداتی مطرح می‌شود. فروشندگان از مواد اولیه، قطعات، هزینه تهیه و قیمت‌های مجدد می‌گویند و تأکید می‌کنند که نوسانات ارز می‌تواند بر جنبه‌های مختلف بازار تأثیر بگذارد. یکی از فروشندگان خاطرنشان می‌کند: «اکنون نمی‌توان مانند گذشته قیمت تعیین کرد و گفت که این قیمت تا چند روز ثابت خواهد بود.» این جمله کوتاه، بخش قابل توجهی از فضای کنونی بازار را به تصویر می‌کشد.

فروشندگان بایستی موجودی خود را بررسی کنند، قیمت تأمین کنندگی را ارزیابی کنند و سپس قیمت نهایی را به مشتری اعلام کنند. در عین حال، مشتری نیز با نگرانی روبه‌روست که اگر خریدش را به تأخیر بیندازد، ممکن است با قیمت بالاتری مواجه شود. با این حال، این نگرانی به لزوماً به افزایش خرید نمی‌انجامد و بسیاری از مشتریان همچنان در مرحله مقایسه قیمت‌ها باقی مانده‌اند.

مدت‌هاست زوج‌های جوان خرید ندارند!

این میان، یکی از جمله‌هایی که بیشتر از بقیه به چشم می‌آید، این است: «مدت‌هاست زوج‌ها را نمی‌بینیم.» منظور آن‌ها زوج‌های جوانی است که برای خرید جهیزیه یا تکمیل وسایل منزل به امین‌حضور می‌آمدند و معمولاً چند قلم کالا را با هم خریداری می‌کردند. حضور این گروه برای بازار اهمیت ویژه‌ای داشت، زیرا یک بازدید می‌توانست به چند فاکتور منجر شود؛ از یخچال و ماشین لباسشویی گرفته تا تلویزیون و اجاق گاز.

حال به اذعان فروشندگان، چنین مشتریانی به طور محسوسی کاهش یافته‌اند. اگر زوجی هم به بازار بیاید، لزوماً برای خرید چند قلم کالا نمی‌آید. ممکن است قیمت چند کالا را بپرسند و در نهایت تنها یکی از اقلام ضروری را خریداری کنند. یکی از فروشندگان می‌گوید: «مدت‌هاست زوج‌های جوان را نمی‌بینیم.» پشت این جمله، تغییر در الگوی خرید خانوار نهفته است.

زمانی که خرید چند وسیله به یک هزینه سنگین بدل می‌شود، خانواده‌ها ناچار هستند کالاها را بر اساس اولویت‌های خود انتخاب کنند و خریدها را به تدریج انجام دهند. به همین دلیل، مراجعه یک مشتری که قبلاً می‌توانست چند فاکتور برای فروشنده ایجاد کند، ممکن است اکنون تنها به یک خرید محدود یا صرفاً استعلام قیمت منتهی شود. این تغییر برای بازاری که بخش عمده فروش آن به خریدهای چند قلمی وابسته است، بسیار حائز اهمیت است.

فروش اقساطی به فراموشی سپرده شده است

با توجه به کاهش قدرت خرید، انتظار می‌رود که فروش اقساطی بتواند بخشی از تقاضا را حفظ کند، اما فروشندگان امین‌حضور گزارش می‌کنند که این شیوه نیز به طور کلی از بازار غیبت دارد. یکی از فعالان بازار می‌گوید که مدت‌هاست هیچ نوع فروش اقساطی ندارند. از نظر او، فروشندگان تمایلی ندارند که امروز کالا را تحویل داده و بخشی از پول را چند ماه بعد دریافت کنند، در حالی که ممکن است قیمت همان کالا برای خرید مجدد افزایش یابد.

به عبارتی، مسئله تنها به قدرت خرید مشتری محدود نیست؛ بلکه فروشنده هم نمی‌تواند در حال نوسانات به سادگی ارزش پولی که قرار است در آینده دریافت کند را با هزینه جایگزینی کالای امروز مقایسه کند. از این رو، نتیجه این وضعیت ممکن است تأخیر در خرید باشد. کالایی که با پول نقد قابل خریداری نیست، به طور حتم با اقساط نیز در دسترس نخواهد بود و این فاصله بخشی از تقاضا را از بازار خارج می‌کند.

یک یخچال؛ هزینه‌ای بیشتر از درآمد یک سال کارگر

یکی دیگر از فروشندگان برای توصیف وضعیت قدرت خرید، مثالی از یک کارگر ارائه می‌دهد. به گفته او، خرید یک یخچال می‌تواند به اندازه‌ای معادل بیش از یک سال درآمد او تمام شود. این مثال، تصویری از فاصله میان درآمد و قیمت کالاهای بادوام را به نمایش می‌گذارد؛ به ویژه برای خانوارهایی که بخش عمده‌ای از درآمدشان صرف هزینه‌های جاری زندگی می‌شود.

بیشتر بخوانید:آخرین وضعیت واردات سامسونگ و ال‌جی /قیمت یخچال و لباسشویی چرا افزایش یافت؟

زمانی که قیمت یک کالای بادوام به چندین برابر درآمد ماهانه کارگران می‌رسد، خرید آن دیگر یک هزینه عادی محسوب نمی‌شود و به تصمیمی نیازمند پس‌انداز تبدیل می‌شود. اگر قیمت کالا در دوره پس‌انداز افزایش یابد، شرایط پیچیده‌تر می‌شود. مشتری ممکن است برای خرید پول زیادی پس‌انداز کند، اما زمانی که دوباره وارد بازار می‌شود، با قیمت جدیدی روبرو می‌گردد.

از ۲۰ فروش در روز به حدود ۴ فروش

روایت یکی از فروشندگان در خصوص تعداد فروش روزانه، ممکن است دقیق‌ترین عددی باشد که در بازار ارائه می‌شود. او می‌گوید در گذشته فروش روزانه مغازه‌اش تقریباً ۲۰ مورد بوده، اما اکنون این رقم به یک‌پنجم کاهش یافته و به حدود چهار مورد در روز رسیده است. این رقم قطعاً آمار کلی بازار نیست و تنها روایت یک فروشنده از فعالیت خود را نشان می‌دهد.

با این حال، در کنار کاهش خریدهای چند قلمی و افزایش قیمت‌گیری، این روایت تصویری از وضعیت معاملات ارائه می‌کند. به نظر می‌رسد بخشی از تقاضا حذف نشده، بلکه کوچک‌تر و پراکنده‌تر شده است. خانواده‌ای که قبلاً چند کالا را به طور همزمان می‌خرید، اکنون ممکن است تنها مهم‌ترین اقلام را انتخاب کند و خرید دیگر موارد را به زمان‌های بعدی موکول نماید.

مشتری ابتدا بودجه را تعیین می‌کند

در گفت‌و‌گو با مشتریان و فروشندگان، یک تغییر دیگر به چشم می‌خورد؛ فرآیند انتخاب کالا دیگر از برند و مدل آغاز نمی‌شود، بلکه ابتدا از بودجه آغاز می‌شود. مشتری ممکن است با نیت خرید یک مدل خاص وارد مغازه شود، اما وقتی قیمت را می‌پرسد، به سمت گزینه‌های ارزان‌تر روی می‌آورد. در واقع، قدرت خرید حالا تعیین‌کننده روند انتخاب مشتری از میان ویترین کالاهاست.

برای همین، برخی فروشندگان اظهار می‌کنند که مشتریان به میزان بیشتری درباره مدل‌های اقتصادی سؤال می‌کنند. کیفیت و ویژگی‌ها همچنان مهم‌اند، اما وقتی تفاوت قیمت میان مدل‌ها به چندین میلیون تومان می‌رسد، قدرت خرید به یکی از عوامل اصلی تصمیم‌گیری تبدیل می‌شود. نتیجه این شرایط، تغییر در ترکیب تقاضا و افزایش فاصله میان مراجعه مشتری و ثبت فاکتور است.

خبر مربوط به سامسونگ و ال‌جی؛ هنوز تغییرات در ویترین‌ها دیده نمی‌شود

در روزهای اخیر، خبر لغو محدودیت‌های واردات لوازم خانگی کره‌ای برای تعاونی‌های مرزنشین، بار دیگر نام برندهای شناخته‌شده‌ای همچون سامسونگ و ال‌جی را به حوزه لوازم خانگی باز آورد. اما با این حال، فروشندگان در امین‌حضور معتقدند که در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از تغییرات محسوسی در بازار وجود ندارد. یکی از فروشندگان در مصاحبه با «خبرآنلاین» گفت که برای بازار، مهم‌تر از اعلام خبر، ورود واقعی کالا و تغییر موجودی فروشگاه‌هاست.

به گفته فعالان بازار، تا زمانی که کالاهای جدید به شبکه توزیع وارد نشود، نمی‌توان نسبت به تأثیر این تصمیم بر قیمت‌ها، میزان عرضه یا رقابت میان برندها قضاوت کرد. در واقع، میان اعلام یک تصمیم در زمینه واردات و ورود کالا به قفسه‌های فروشگاه‌ها فاصله‌ای وجود دارد؛ کالا باید به کشور وارد شده، وارد شبکه توزیع گردد، قیمت‌گذاری شود و در نهایت برای مشتری امکان خرید فراهم شود.

فروشندگان همچنین تأکید می‌کنند که این تصمیم را نمی‌توان به عنوان یک اتفاق کاملاً جدید در بازار تلقی کرد و مباحث مربوط به واردات از کانال تعاونی‌های مرزنشین پیش از این نیز مطرح بوده است. به نظر آن‌ها، مسئله اساسی اکنون اجرایی کردن این تصمیم و میزان کالاهایی است که نهایتاً به کشور وارد شده و توزیع خواهند شد؛ موضوعی که در شرایط کنونی به دلیل محدودیت‌های حمل و نقل و تحریم‌ها، با ابهامات بیشتری همراه گردیده است.

از این رو، صرفاً انتشار خبر لغو محدودیت به معنای بازگشت فوری کالاهای کره‌ای به بازار یا تغییر در شرایط رقابتی نیست. فعالان بازار در انتظارند که در عمل چه مقدار کالا، از چه مسیری و با چه هزینه‌ای وارد کشور خواهد شد و آیا ورود این کالاها می‌تواند تأثیر ملموسی بر موجودی فروشگاه‌ها و رفتار بازار داشته باشد یا خیر.

فاصله‌ای که میان مشتری و فاکتور شکل گرفته است

در امین‌حضور، آنچه بیشتر از هر چیز به چشم می‌آید تغییر رفتار خریداران است. مشتری همچنان به بازار وارد می‌شود و درباره مدل‌ها و قیمت‌ها سؤال می‌کند، اما در حال حاضر تصمیم خرید برای او سخت‌تر از گذشته شده است. قیمت کالا، نگرانی از افزایش دوباره و محدودیت بودجه خانوار، باعث شده است که انتخاب‌ها بیشتر بر اساس ضرورت و توان مالی صورت گیرد.

همچنین با توجه به مسائل دیگری که فروشندگان با آن مواجه هستند، قیمت‌گذاری در این بازار دیگر به سادگی گذشته نیست. او باید همزمان به موجودی فعلی، قیمت تأمین بعدی و توان مالی مشتری اشاره کند. همین شرایط موجب ایجاد فاصله بیشتری میان مراجعه مشتری و ثبت فاکتور شده است؛ این فاصله که در روایت فعالان بازار، خود را به‌صورت کاهش فروش، کم‌شدن خریدهای چند قلمی و عقب‌نشینی در فروش اقساطی بروز می‌دهد.

آنچه امروز در امین‌حضور مشاهده می‌شود، بیشتر از آنکه قصه‌ای از فقدان کالا باشد، حکایت از دشواری خرید دارد؛ کالایی که در ویترین وجود دارد و مشتری برای مشاهده آن به فروشگاه می‌آید، اما رسیدن از مرحله «بررسی قیمت» به «خرید» برای بسیاری از خانواده‌ها به تصمیمی پیچیده‌تر از گذشته تبدیل شده است.

منبع: خبر آنلاین