پهپادهای DJI در نپال؛ از رساندن غذا تا انتقال پیکر قربانیان سیل

پهپادهای باری در نپال از وسیله‌ای برای نمایش فناوری به ابزاری عملی برای امدادرسانی تبدیل شده‌اند. پس از سیلاب‌های ویرانگر در نزدیکی مرز نپال و منطقهٔ تبت، ارتش این کشور از چهار پهپاد DJI FlyCart 100 برای رساندن غذا و تجهیزات به نقاطی استفاده می‌کند که جاده‌ها و پل‌هایشان تخریب شده است. این پهپادها علاوه بر انتقال بسته‌های امدادی، برای بیرون‌آوردن پیکر قربانیان از مناطق سخت‌گذر و شناسایی مسیرهای آسیب‌دیده نیز به کار رفته‌اند.

چرا پهپاد جایگزین مسیرهای معمول شد؟

سیلاب ناگهانی ناشی از ریزش بخشی از یخچال‌های هیمالیا، گل‌ولای و آب را با سرعت زیادی به سمت دره‌ها و سکونتگاه‌ها فرستاد. مسیرهای زمینی در چند نقطه از بین رفتند و گروه‌های امدادی برای رسیدن به روستاها با موانع جدی روبه‌رو شدند. بالگردها نیز هم‌زمان باید عملیات جست‌وجو و نجات را انجام می‌دادند و ظرفیت آن‌ها محدود بود. در چنین شرایطی، پهپاد باری می‌تواند بدون فرود در مسیر، محموله را به نقطه‌ای مشخص برساند.

ارتش نپال گزارش کرده است که پهپادها روزانه حدود ۱۰ تا ۱۶ پرواز انجام می‌دهند. هر پرواز با توجه به باتری و شرایط محیطی می‌تواند ده‌ها کیلوگرم بار حمل کند. این عدد برای رساندن غذا، دارو، سوخت و ابزار ارتباطی به یک گروه کوچک کافی است؛ به‌خصوص زمانی که هر سفر زمینی چند ساعت یا حتی چند روز طول می‌کشد.

توانایی FlyCart 100

DJI FlyCart 100 برای حمل بار سنگین طراحی شده و به سامانه‌ای مجهز است که می‌تواند محموله را با طناب و وینچ پایین بیاورد یا در صورت امکان روی زمین قرار دهد. بر اساس مشخصات اعلام‌شدهٔ شرکت، ظرفیت حمل بسته به پیکربندی باتری تغییر می‌کند و می‌تواند به حدود ۱۰۰ کیلوگرم برسد. پهپادهای مورد استفاده در نپال در هر سفر حدود ۶۰ کیلوگرم تجهیزات حمل کرده‌اند.

توانایی وینچ در مناطق سیل‌زده ارزش زیادی دارد. پهپاد لازم نیست روی زمینی ناهموار یا گل‌آلود فرود بیاید؛ اپراتور می‌تواند بار را از ارتفاع پایین بیاورد و سپس دستگاه را به محل امن برگرداند. همین ویژگی برای انتقال پیکر نیز اهمیت دارد، زیرا امدادگران مجبور نیستند برای هر جابه‌جایی وارد منطقه‌ای شوند که احتمال ریزش یا جریان دوبارهٔ آب در آن وجود دارد.

پهپادها در جست‌وجوی بازماندگان

نقش پهپادهای کوچک‌تر با پهپادهای باری متفاوت است. نیروهای امدادی از مدل‌های سبک برای بررسی ساختمان‌ها، مسیر رودخانه و ورودی تونل‌های نیروگاه استفاده می‌کنند. در برخی تونل‌ها، گل‌ولای و پیچ‌های متعدد عبور انسان یا خودرو را دشوار کرده است. دوربین هوایی می‌تواند پیش از ورود تیم نجات تصویری ابتدایی از وضعیت داخلی بدهد و خطر تصمیم‌گیری کورکورانه را کاهش دهد.

برخی پهپادها به بلندگو یا میکروفن مجهز شده‌اند و اپراتور می‌تواند از داخل تونل با افراد گرفتار صحبت کند. پخش صدا یا موسیقی در بعضی موارد به امدادگران کمک کرده است جای بازماندگان را تشخیص دهند. این کاربرد نشان می‌دهد پهپاد فقط یک وسیلهٔ حمل‌ونقل نیست؛ می‌تواند چشم و گوش تیم نجات در محیطی باشد که ارتباط رادیویی یا حضور مستقیم در آن خطرناک است.

آمار خسارت و حجم عملیات

گزارش‌های نپال از کشته‌شدن بیش از هزار نفر و مفقودشدن هزاران نفر حکایت دارد. آب و گل‌ولای به گذرگاه‌های مرزی، روستاها و تأسیسات برق‌آبی آسیب زده است. در چنین ابعادی، چند پهپاد نمی‌توانند جایگزین کامل کامیون، بالگرد یا تیم زمینی شوند، اما می‌توانند مرحلهٔ نخست واکنش را سریع‌تر کنند. رساندن مقدار محدودی غذا به یک روستا، در روزهای اول پس از فاجعه، ممکن است از قطع کامل دسترسی جلوگیری کند.

ارتش نپال اعلام کرده است که در ده‌ها پرواز، بیش از یک تن و نیم مواد غذایی توزیع شده است. چنین رقمی در مقایسه با نیاز کل منطقه کوچک است، اما مزیت پهپاد در رسیدن به نقاطی است که روش‌های بزرگ‌تر در آن‌ها موقتاً امکان‌پذیر نیست. وقتی جاده پاک‌سازی شد، کامیون می‌تواند بار بیشتری حمل کند؛ پهپاد تا آن زمان نقش پل ارتباطی را ایفا می‌کند.

چرا DJI در کوهستان محبوب شده است؟

DJI در بازار پهپادهای تجاری سهم بالایی دارد و محصولاتش در پروژه‌های کشاورزی، نقشه‌برداری و امداد استفاده می‌شوند. در کوهستان اورست نیز پهپادهای این شرکت برای رساندن کپسول اکسیژن و تجهیزات به کمپ‌ها و بازگرداندن زباله به کار رفته‌اند. توان حمل بار در ارتفاع زیاد، تعمیرپذیری و دسترسی به اپراتورهای آموزش‌دیده باعث شده این دستگاه‌ها برای شرکت‌های محلی کاربردی باشند.

البته استفاده از محصول چینی در عملیات امدادی به بحثی دربارهٔ رقابت فناوری میان چین و آمریکا نیز پیوند خورده است. شرکت‌های آمریکایی تلاش کرده‌اند پهپادهای سنگین خود را در نپال آزمایش کنند، اما ظرفیت حمل و قیمت برخی مدل‌ها با محصولات DJI قابل‌مقایسه نیست. برای امدادگر، معیار اصلی در زمان بحران معمولاً این است که دستگاه امروز بتواند پرواز کند و بار مورد نیاز را به مقصد برساند.

محدودیت‌های عملیاتی

پهپادهای باری به باد، بارندگی، دید محدود و عمر باتری حساس‌اند. در ارتفاع بالا یا هوای سرد، ظرفیت واقعی کاهش پیدا می‌کند. اپراتور باید مسیر را پیش از پرواز بررسی کند و در صورت قطع ارتباط، برنامهٔ بازگشت امن داشته باشد. حمل بار سنگین نیز به فضای باز و نقطهٔ فرود یا پایین‌آوردن نیاز دارد. اگر گیرنده نتواند محموله را تحویل بگیرد، پرواز به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.

مسئلهٔ آموزش نیز مهم است. امدادرسانان باید علاوه بر کنترل دستگاه، با مدیریت باتری، محاسبهٔ وزن، قوانین پرواز و حفظ حریم خصوصی آشنا باشند. استفاده از پهپاد در نزدیکی بالگردها یا خطوط برق می‌تواند خطر ایجاد کند. بنابراین، ورود فناوری به عملیات امداد باید با دستورالعمل روشن و هماهنگی میان ارتش، پلیس و نهادهای محلی همراه باشد.

آیندهٔ امداد هوایی کوچک

تجربهٔ نپال نشان می‌دهد پهپادهای باری در فاجعه‌ها بیشترین ارزش را در فاصلهٔ میان قطع مسیر و بازگشت دسترسی عادی دارند. آن‌ها نه جایگزین همهٔ وسایل نقلیه، بلکه ابزار انعطاف‌پذیری هستند که می‌تواند به گروه‌های کوچک کمک کند زمان را از دست ندهند. در آینده، ترکیب نقشه‌برداری سه‌بعدی، پرواز خودکار و سامانهٔ مدیریت ناوگان می‌تواند تعداد مأموریت‌ها را افزایش دهد.

اگر دولت‌ها پیش از بحران پهپاد، باتری، قطعات یدکی و نیروی آموزش‌دیده آماده کنند، واکنش سریع‌تر خواهد شد. نپال اکنون نمونه‌ای واقعی ارائه می‌دهد که در آن فناوری تجاری مستقیماً در خدمت غذا، دارو، ارتباط و کرامت قربانیان قرار گرفته است. موفقیت این عملیات در نهایت با تعداد پروازها سنجیده نمی‌شود؛ معیار اصلی این است که آیا پهپاد توانسته فاصلهٔ میان نیاز فوری مردم و رسیدن امداد را کوتاه کند یا نه.

منبع: Reuters