کشف جدید سلامت مغز در دوران سالمندی؛ تاثیر شگرف ویتامین C

طبق نتایج یک تحقیق انجام‌ شده در ژاپن که بر روی بیش از دو هزار نفر سالخورده صورت گرفت، افرادی که به طور طبیعی دارای سطوح کمتری از ویتامین سی در پلاسمای خون خود هستند، از مقدار کمتری ماده خاکستری در مغز خود برخوردار بودند.

با توجه به اینکه ماده خاکستری نقشی کلیدی در پردازش اطلاعات و تنظیم حرکات دارد، کاهش آن می‌تواند منجر به افت شناختی و اختلالات حافظه شود.

تحقیقات قبلی نشان داده‌اند که رژیم‌های غذایی حاوی مقادیر بیشتر ویتامین سی، که عمدتاً در میوه‌هایی نظیر پرتقال و سبزیجاتی مانند فلفل دلمه‌ای یافت می‌شوند، می‌توانند خطر ابتلا به اختلالات شناختی در میان سالمندان را کاهش دهند.

با این حال، تعداد محدودی از مطالعات به‌طور مستقیم به بررسی سطح ویتامین سی در پلاسمای خون و احتمالات ارتباط آن با ساختار مغز و اتصال‌پذیری درون شبکه‌های مغزی پرداخته‌اند.

دکتر توموهیرو شینتاکو از دانشگاه هیروساکی ژاپن بیان کرد: «تحقیقات ما نشان می‌دهد که سطوح بالاتر ویتامین سی در پلاسما به حفظ بهتر اتصال‌پذیری ساختاری ‘شبکه حالت پیش‌فرض’ (DMN) مرتبط است؛ این شبکه نقشی حیاتی در عملکردهای شناختی ایفا می‌کند. این یافته‌ ها ایده جذابی را مطرح می‌کنند که رژیم غذایی غنی از ویتامین سی ممکن است در حفظ سلامت مغز و کاهش افت شناختی ناشی از پیری در افراد سالمند نقش مثبتی داشته باشد.»

«این مسأله به‌واقع اهمیت بالقوه عادات غذایی روزمره ما را بر ساختارهای مغزی‌مان تاکید می‌کند.»

در این تحقیق که نتایج آن در مجله «پلاس وان» (PLOS One) منتشر شد، محققان دانشگاه هیروساکی ژاپن به تحلیل اسکن‌های «تصویربرداری تشدید مغناطیسی» [یا ام‌.آر‌.آی‌] (MRI) و سطح ویتامین سی در پلاسمای خون ۲۴۴۰ بزرگسال ژاپنی بالای ۶۴ سال پرداختند.

آن‌ها میزان ماده خاکستری و ماده سفید مغز هر یک از شرکت‌کنندگان را اندازه‌گیری و اتصال‌پذیری در شبکه پیش‌فرض مغز را ارزیابی کردند که به توجه و «حافظه زندگی‌نامه‌ای» مربوط می‌شود.

پس از بررسی عواملی نظیر سن، سطح فعالیت و تحصیلات، پژوهشگران دریافتند افرادی که دارای سطوح پایین‌تر ویتامین سی در پلاسمای خون بودند، از میزان کمتری ماده خاکستری و همچنین از اتصال‌پذیری کمتری درون شبکه پیش‌فرض مغز برخوردار بودند.

این نتایج نشان‌دهنده این است که ویتامین سی ممکن است به نگهداری از عملکرد شناختی کمک کند و به مقابله با افت شناختی کمک نماید؛ اما این مطالعات تنها به ارتباط بین سطح ویتامین سی و سلامت مغز اشاره دارند و نه به روابط علت و معلولی.

دکتر ریچارد اوکلی، قائم مقام مدیر پژوهش و نوآوری در انجمن آلزایمر خاطرنشان کرد: «زوال عقل به عنوان بزرگ‌ترین عامل مرگ‌ومیر در بریتانیا شناخته می‌شود و ما به خوبی آگاهیم که افراد به دنبال روش‌هایی برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری هستند.»

او ادامه داد: «این مطالعه بر شواهدی می‌افزاید که مصرف مواد مغذی را با سلامت مغز مرتبط می‌داند، اما این تحقیق به بررسی علائم زوال عقل و اینکه آیا شرکت‌کنندگان این مطالعه در آینده به زوال عقل مبتلا شدند یا نه نمی‌پردازد. از آنجایی که این مطالعه بر روی گروهی در یک بازه زمانی خاص صورت گرفت، مشخص کردن اینکه آیا ویتامین سی باعث این تفاوت‌های مغزی شده است یا عوامل دیگری همچون رژیم غذایی کلی یا وضعیت سلامت در این مورد دخیل بوده است، دشوار است.»

«کمیسیون لنست که بخشی از بودجه آن از طرف انجمن آلزایمر تامین می‌شود، به این نتیجه دست یافته است که تقریباً نیمی از موارد زوال عقل در سطح جهانی با عوامل خطر قابل کنترل ارتباط دارد؛ عواملی که می‌توانند در سطح فردی یا اجتماعی اصلاح شوند. مدیریت این عوامل خطر ممکن است به کاهش ریسک زوال عقل کمک کند. این موارد شامل پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل، شامل مصرف میوه‌ها و سبزیجات، است که خود یکی از راه‌های حمایت از سلامت عمومی مغز به شمار می‌آید.»