وضعیت بحرانی در ایستگاه فضایی؛ ناسا از فضانوردان خواسته تا به فضاپیما پناه ببرند
امروز (جمعه)، سازمان ناسا اعلام کرد که فضانوردانی که در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) مستقر هستند، بهدلیل افزایش شدت نشتی هوا از یکی از ماژولهای متعلق به روسیه، بهطور موقت به پناهگاه اضطراری منتقل شده و اقداماتی را برای احتمال تخلیه ایستگاه انجام دادهاند.
به نظر میرسد که این نشتیها از ترکهای کوچک در یک تونل انتقالی به نام PrK ناشی شده است؛ این دهلیز کوچک به قسمت پشتی ماژول خدماتی زوزدا متصل است و به خروجیهای فضانوردان از فضاپیماهای پروگرس و سایوز راه میدهد.
ماژول زوزدا، نخستین بخش کاملاً روسی ایستگاه فضایی بینالمللی بود که در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۰ توسط آژانس فضایی روسیه (روسکاسموس) نصب شد. مهندسان در سال ۲۰۱۹ برای نخستین بار به نشانههایی از این نشتیها پیبردند؛ اما با وجود تلاشهای مکرر در سالهای گذشته برای تعمیر و شناسایی منشأ این مشکل، وضعیت هنوز ادامه دارد. به همین دلیل، ایستگاه فضایی هر روز تقریباً نیمکیلوگرم هوا را از دست میدهد.
بتانی استیونز، سخنگوی ناسا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
به دنبال مشاهده نشتیهای تازه، روسکاسموس تصمیم به انجام تعمیرات گستردهتر در روز جمعه ۵ ژوئن گرفته است. بهمنظور احتیاط کامل، ناسا از چهار عضو مأموریت کرو ۱۲ و نیز کریس ویلیامز، فضانورد ناسا خواسته است که در مدت انجام تعمیرات، به وضعیت آمادهباش ایمن در فضاپیمای دراگون اسپیسایکس بمانند.
با این حال، مقامات روسکاسموس در عرض چند ساعت بعد در یک بیانیه به زبان روسی تأکید کردند: «این وضعیت هیچگونه تهدیدی برای ایمنی خدمه یا سامانههای ایستگاه ندارد. فشار داخلی ISS در سطح پایدار و عادی باقی مانده است.»
جورج نیلد، رئیس شرکت فناوریهای فضایی تجاری و عضو سابق هیئت مشاوره ایمنی ناسا، بیان میکند که فضانوردان بهطور منظم برای پاسخگویی به اتفاقات مختلف آموزش میبینند. او ادامه داد: «ناسا باید همواره آماده باشد تا فضانوردان بتوانند از فضاپیمای دراگون بهعنوان یک «قایق نجات» برای بازگشت فوری به زمین استفاده کنند. افزایش نشتی فشار که امروز گزارش شده است، فقط یادآوری میکند که چنین حوادثی میتواند در هر لحظه بروز کند.»
در کنار ویلیامز، سایر اعضای مأموریت کرو ۱۲ شامل جسیکا میر، جک هاتاوی و سوفی آدنو در فضاپیمای کرو دراگون که به ایستگاه متصل است، پناه گرفتند. آندری فدیایف، دیگر عضو کرو ۱۲ از روسکاسموس بود؛ اما مشخص نیست که آیا او نیز طبق دستور به همراه سایر اعضای خدمه به دراگون رفت یا خیر. در عین حال، دو فضانورد روس، سرگئی کودسورچکوف و سرگئی میکایف در ایستگاه باقی ماندند تا به مدیریت وضعیت کمک کنند.
چند لحظه پس از ورود فضانوردان به دراگون، مرکز کنترل مأموریت ناسا از آنها خواسته که از «وضعیت پناهگاه ایمن» خارج شوند و اعلام کرده است که «همکاران روس ما تصمیم گرفتهاند امروز فقط اندازهگیریها را انجام دهند.»
استیونز بعداً در بیانیهای جداگانه توضیح داد: «روسکاسموس عملیات تعمیر سازهای پیشبینیشده برای روز جمعه در تونل انتقالی PrK را معلق کرده است تا به بررسی دادهها و اندازهگیریهای بیشتر بپردازد. ما با شوق فراوان منتظریم تا با روسکاسموس جهت دستیابی به راهحل مشترک برای رفع این نشتیها همکاری کنیم.»
بهنظر میرسد که صدور دستور پناه گرفتن، به احتمال زیاد ناشی از یک سوءتفاهم میان کنترلکنندگان مأموریت ناسا و روسکاسموس بوده است.
در نتیجه، بهنظر میرسد که دستور پناهگیری، احتمالاً ناشی از سوءتفاهم بین تیمهای کنترل مأموریت ناسا و روسکاسموس بوده است. جاناتان مکداول، اخترفیزیکدان و مشاور فضایی بر این باور است که فضانوردان در معرض خطر فوری نیستند. ذخیره هوای موجود در ایستگاه به سادگی قادر است کاهش تدریجی ناشی از نشتیها را جبران کند. اما او نسبت به این مسأله هشدار داد که این وضعیت «پتانسیل بسیار جدی» دارد.
مکداول اضافه کرد: «نگرانی اصلی این است که یک ترک کوچک ناگهان به شکلی فاجعهبار بزرگتر شود. هرچند این اتفاق بعید است، اما ممکن است و در صورت وقوع، ممکن است بقای ایستگاه و خدمه را به خطر بیندازد.»
حادثهی امروز دوباره نگرانیها در مورد ایمنی ISS را بهعنوان ایستگاهی که اکنون بیش از ۲۵ سال در مدار زمین قرار دارد و مدتها از عمر اولیهی خود فراتر رفته است، مورد توجه قرار داده است. بخش نشتیدار PrK به یکی از چالشهای فنی جدی ایستگاه تبدیل شده و ناسا در ارزیابیهای داخلی خود آن را در سطح بالایی از نگرانی طبقهبندی کرده است.
در حال حاضر، دستورالعملهایی برای مقابله با این مشکل وجود دارد؛ از جمله اینکه دریچه ارتباطی میان زوزدا و PrK معمولاً بسته نگه داشته میشود و تنها در مواقع ضرورت به آن دسترسی داده میشود. هر زمان که این دریچه باز شود، دریچه متناظر در بخش آمریکایی ایستگاه بسته میشود تا در صورت بروز افت فشار شدید، آسیب احتمالی به بخش روسی محدود بماند.
ناسا اعلام کرده است که قصد دارد ISS را تا پایان سال ۲۰۳۰ بازنشسته کند و پس از آن بهطور کنترلشده ایستگاه را از مدار خارج کرده و به زمین بیاورد. بااینحال، تلاشهایی برای تمدید عمر عملیاتی این ایستگاه مداری بهطور مداوم ادامه دارد.
