ترامپ دارای خرد کافی برای اتخاذ تصمیمات درست است

عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در پیامی که در صفحه ایکس خود به اشتراک گذاشت، به مصاحبه‌ای که با شبکه آمریکایی سی ان ان داشت اشاره کرد و گفت: در این مصاحبه بیان کردم که ایران و ایالات متحده در یک نقطه سرنوشت‌ساز قرار دارند: ما قادر به دستیابی به توافقی عادلانه و منصفانه خواهیم بود که مانع از دستیابی به سلاح هسته‌ای شود. این توافق، به نفع دو طرف خواهد بود و در مدت زمان کوتاهی می‌توان آن را به نتیجه رساند. همچنین باید گفت که احتمال خطای محاسباتی و حتی اقدام نظامی نیز وجود دارد و ایران برای چنین سناریویی نیز به‌طور کامل آماده است.

متن کامل مصاحبه وزیر امور خارجه به صورت زیر است:

شما اشاره کردید که در حال حاضر روابط بین ایالات متحده و ایران در یک دوره بسیار حساس قرار دارد. ارزیابی شما از احتمال جنگ میان دو کشور چیست؟

در ابتدا از شما بابت این مصاحبه سپاسگزاری می‌کنم. برای پاسخ به سؤال شما، می‌توانم بگویم که به اعتقاد من، جنگ اجتناب‌ناپذیر نیست و می‌توان از وقوع آن جلوگیری کرد. دوم اینکه، من نگران جنگ نیستم؛ زیرا ما به طور کامل برای چنین شرایطی آمادگی داریم. حتی بیشتر از زمان جنگ دوازده‌روزه آماده‌ایم. معتقدم بهترین راه برای جلوگیری از جنگ، آمادگی در برابر آن است. زمانی که می‌گویم برای جنگ آماده‌ایم، به این معنا نیست که خواهان جنگ هستیم، بلکه هدف ما جلوگیری از وقوع آن است. نگرانی اصلی من در این میان، محاسبات نادرست و اقدام نظامی بر اساس اطلاعات غلط و همچنین کارزارهای اطلاعاتی نادرست است. ما به خوبی آگاه هستیم که برخی عناصر و گروه‌ها در تلاشند تا رئیس‌جمهور ترامپ را به جنگی نامناسب وادار کنند. بر این اعتقاد هستم که رئیس‌جمهور ترامپ به اندازه کافی دارای بصیرت است تا تصمیم عاقلانه‌ای اتخاذ نماید.

یکی از شیوه‌های جلوگیری از محاسبات نادرست، برقراری گفت‌وگوهای مستقیم است. ایالات متحده گفته که خواهان گفت‌وگو با ایران است. چگونه می‌توان مذاکرات معنادار را از همین حالا آغاز کرد؟

مذاکرات معنادار باید بر پایه اعتماد استوار باشد و متأسفانه ما اعتمادمان را به ایالات متحده به عنوان یک طرف مذاکره‌کننده از دست داده‌ایم و دلایل آن نیز مشخص است. ما در سال ۲۰۱۵ مذاکراتی داشتیم و همه از توافق برجام استقبال کردند، اما ایالات متحده بدون هیچ دلیل منطقی از آن خارج شد. اگر به گذشته برگردیم و تنها به سال گذشته نگاهی بندازیم، زمانی که تصمیم به مذاکرات معنادار گرفتیم، در میانه مذاکرات به ما حمله شد؛ ابتدا از سوی اسرائیل و سپس آمریکا نیز به آن پیوست. لذا ما تجربه مثبتی از گفت‌وگو با آمریکایی‌ها نداشته‌ایم. برای رسیدن به یک مذاکره واقعی، باید این بی‌اعتمادی برطرف گردد. برخی کشور‌های دوست در منطقه به‌عنوان واسطه ایفای نقش می‌کنند و در تلاش برای ساخت اعتماد هستند. این کار دشواری است، اما در حال حاضر در حال انجام است. امکان انجام گفتگوی دیگر وجود دارد، اگر تیم مذاکره‌کننده آمریکا طبق گفته‌های رئیس‌جمهور ترامپ برای دستیابی به توافقی عادلانه و منصفانه به منظور جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای عمل کند، می‌توان به توافق رسید.

آیا در صورت ایجاد اعتماد ایران آماده است به‌طور مستقیم با طرف آمریکایی گفت‌و‌گو کند؟

شکل مذاکره، اعم از مستقیم یا غیرمستقیم، اهمیت زیادی ندارد؛ آنچه مهم‌تر است، محتوای مذاکره است. ما نیازمند اعتماد هستیم. ممکن است هرگز اعتماد کامل به وجود نیاید، اما حداقل سطحی از اعتماد ضروری است. ما در تلاشیم با دوستان خود در منطقه راهی برای برقراری این سطح از اعتماد پیدا کنیم تا مذاکرات دوباره از سر گرفته شود.

رئیس‌جمهور ترامپ اظهار داشته که مذاکرات در حال انجام است. آیا می‌توانید بگویید که این مذاکرات در حال حاضر چگونه پیش می‌رود؟

این مذاکرات از طریق واسطه‌ها صورت می‌گیرد. برخی کشور‌ها پیام‌ها را منتقل کرده و در تلاشند تا زمینه را برای یک مذاکره واقعی و معنادار فراهم کنند. ما با آن‌ها در ارتباط هستیم و پیام‌ها رد و بدل می‌شود.

آیا این گفت‌وگوها ثمربخش بوده و می‌تواند به کاهش تنش منجر شود؟

به نظر من تا اینجا بله، این گفت‌وگوها ثمربخش بوده است.

رئیس‌جمهور ترامپ می‌گوید که او به دنبال استفاده نکردن از نیروی نظامی است که در حال حاضر در همه جا مستقرند، اگر توافقی قابل قبول شکل بگیرد، از نظر ایران این توافق بایستی چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

این توافق همانگونه که رئیس‌جمهور ترامپ اشاره کرده، باید عادلانه و منصفانه باشد و به‌طور روشن تضمین کند که ایران هیچ‌گونه سلاح هسته‌ای نخواهد داشت. این امکان‌پذیر است.
‌
باید ذکر کنم که ایالات متحده در زمینه مذاکره در مورد موضوعاتی همچون غنی‌سازی، موشک‌های بالستیک یا نیرو‌های نیابتی در منطقه نیز تأکید داشته است. آیا این موضوعات از موضوع اصلی مذاکرات خارج هستند یا اینکه می‌توانید حداقل در مورد آن‌ها صحبت کنید؟

همان‌طور که گفتم، رئیس‌جمهور ترامپ تصریح کرده که هیچ سلاح هسته‌ای نباید وجود داشته باشد و ما نیز کاملاً با او موافقیم. می‌توانیم در مورد برنامه هسته‌ای خود مذاکره کنیم تا اطمینان حاصل کنیم که این برنامه به صورت کاملاً صلح‌آمیز اجرا خواهد شد و همواره همین‌طور باقی خواهد ماند. در ازای آن، ما انتظار داریم تحریم‌ها به تدریج برداشته شوند. این توافق ممکن است. بیایید بر روی مسائل ممکن تمرکز کنیم و از فرصتی که برای دستیابی به توافق عادلانه و منصفانه جهت تضمین عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای ایجاد شده، بهره‌برداری کنیم. همچنان که گفتم و مرتب تأکید می‌کنم، این موضوع حتی در فاصله زمانی کوتاه نیز قابل دستیابی است.

پس شما فکر می‌کنید که ممکن است به‌زودی مذاکرات آغاز شود؟ آیا می‌توان مکانی برای مذاکرات تعیین کرد یا در نهایت می‌توان به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با آن‌ها نشسته و نسبتاً سریع به توافق رسید؟ فرض بر این است که شما نیز مایل به رفع تحریم‌ها هستید؟

بله، هدف همین است. البته ابتدا می‌خواهیم حقوق‌مان محترم شمرده شود و دوم اینکه تحریم‌ها برداشته شوند. تحریم‌ها به دلیل نگرانی‌هایی اعمال شده که احتمال دارد برنامه هسته‌ای ما به سمت تسلیحات هسته‌ای پیش برود، اما در این زمان، چنین چیزی حقیقت ندارد. اما ما آماده‌ایم در خصوص برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز خود، اعتماد لازم را ایجاد کنیم و در قبال آن انتظار داریم تحریم‌ها لغو شوند. آنچه که گفته‌ام این است که اگر حق غنی‌سازی ما به رسمیت شناخته شود و قادر به ادامه غنی‌سازی خود با اهداف صلح‌آمیز باشیم، در آن صورت تمام جزئیات قابل مذاکره است و می‌توانیم به هر شکلی با یکدیگر همکاری کنیم. این نگرش من است.

ایران بی‌تردید یک کشور قدرتمند در منطقه است و ایالات متحده هم در اینجا قدرت قابل توجهی دارد. به نظرتان مهم نیست که این دو بازیگر قدرتمند درباره موضوعات منطقه‌ای و نظامی برای کاهش تنش‌ها با یکدیگر گفت‌وگو کنند؟

به‌طور صادقانه باید بگویم که ما معتقدیم منبع تمام تنش‌ها و درگیری‌ها در منطقه، نیرو‌های خارجی هستند که به این منطقه وارد شده‌اند. ما همواره برای همسایگان‌مان احترام قائل هستیم و آماده‌ایم با آنها تعامل کنیم تا در خصوص امنیت، صلح و ثبات منطقه به توافق برسیم. اما مذاکرات ما بیشتر با کشورهای منطقه‌ای باید باشد. ما بر این باوریم که باید با بازیگران اصلی منطقه، به این موضوعات رسیدگی شود. این موضع ماست. ما در تماس با همسایگان منطقه‌ای‌مان هستیم و بحث‌های مثبتی داشته‌ایم و حتی آماده‌ایم روشی را برای برقراری گفت‌وگو درباره صلح و ثبات منطقه ایجاد کنیم. باید توجه داشته باشید که امنیت و ثبات این منطقه برای ما به‌اندازه سایرین مهم و حیاتی است. ما کشوری هستیم که در کنار خلیج فارس قرار داریم و امنیت این آبراه برای ما حیاتی است تا بتوانیم نفت خود را صادر کنیم یا تجارت کنیم. تنگه هرمز برای ما و کل جهان اهمیت زیادی دارد و ما همواره سعی کردیم که آن را امن نگه داریم و عبور امن کشتی‌ها را تضمین کنیم. این دستاوردها حاصل تلاش و ایثار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از این گذرگاه با دقت محافظت می‌کند و ما به این کار ادامه خواهیم داد. امیدوارم هیچ‌گونه وقایعی رخ ندهد که این امنیت را مختل کند.

به نظر شما، اگر جنگی تمام‌عیار میان ایران و آمریکا رخ دهد، پیامدهای آن برای منطقه چه خواهد بود؟ با توجه به اینکه نیروهای مسلح شما دکترین جدیدی را اتخاذ کرده‌اند که اگر حمله‌ای به‌صورت نظامی صورت گیرد، آن را تهدیدی برای وجود جمهوری اسلامی می‌دانند. این موضوع برای منطقه چه معنا خواهد داشت؟

من به آن عنوان تهدید وجودی نمی‌نگرم، اما بدون تردید این یک تهدید بزرگ برای همه خواهد بود. اگر جنگ شروع شود، فاجعه‌ای برای همه طرفین به شمار می‌آید. در جنگ قبلی ما تلاش کردیم تا دامنه جنگ بین ایران و اسرائیل را محدود نگه داریم. اما اگر این بار درگیری بین ایران و آمریکا باشد، با توجه به گستردگی پایگاه‌های آمریکایی در منطقه، به راحتی می‌تواند بخش‌های وسیعی از منطقه درگیر شود که بسیار خطرناک خواهد بود. امیدوارم عقلانیت در این زمینه حاکم شود. ما برای هر احتمالی آماده‌ایم و با قاطعیت می‌گویم که نیروهای مسلح ما به‌صورت کامل آماده و تجهیز شده‌اند، حتی بیشتر از زمان جنگ قبلی. موشک‌های ما در جنگ اخیر به‌طور واقعی آزموده شده‌اند و توانستیم نقاط قوت و ضعف آن‌ها را شناسایی کنیم. از جنگ دوازده‌روزه درس‌های زیادی آموخته‌ایم و هم‌اکنون به خوبی آماده‌ایم، اما آمادگی به معنای تمایل به جنگ نیست. ما می‌خواهیم از جنگ جلوگیری کنیم.

رئیس‌جمهور ترامپ پس از اعتراضاتی که اوایل ژانویه در اینجا رخ داد، اقداماتی را انجام داد. به عنوان مثال، ما به قبرستان رفتیم و افرادی آنجا بودند که عزادار بودند و می‌گفتند عزیزان‌شان توسط نیروهای امنیتی کشته شده‌اند. شما چگونه قصد دارید این وضعیت را به آرامش برسانید؟

دولت در حال تلاش برای حل این مسأله است. اما باید این نکته را روشن کنم که ما در مدت ۱۰ روز، شاهد اعتراضات مسالمت‌آمیز بودیم که در برخی موارد البته خشونت‌آمیز نیز بود، اما قابل تحمل بود و دولت سعی کرد با معترضان در ارتباط باشد تا ببیند راهکارهایی برای رفع مشکلات و شکایات آن‌ها پیدا کند. اما از ۸ تا ۱۰ ژانویه، وضعیت کاملاً متفاوتی داشتیم و در واقع با داستان دیگری مواجه شدیم. عناصر مسلح و گروه‌های تروریستی وارد میدان شدند و به نیروهای امنیتی شلیک کردند. ما راهی جز مقابله با آن‌ها نداشتیم؛ زیرا آن‌ها به انواع سلاح‌ها مجهز بودند. همان‌طور که در مصاحبه‌های قبلی‌ام اشاره کرده‌ام، ما این سه روز را ادامه جنگ دوازده‌روزه می‌دانیم و معتقدیم که این یک عملیات هدایت‌شده از خارج بوده که توسط موساد انجام شده است. البته ما این وضعیت را سرکوب کردیم. متأسفانه تعدادی از آن‌ها حتی به دست عناصری کشته شدند که دستور داشتند شمار کشته‌ها را افزایش دهند. چرا؟ زیرا رئیس‌جمهور ترامپ گفته بود اگر کشتاری صورت گیرد، او وارد عمل خواهد شد و به همین دلیل، به شروع افزایش شمار کشته‌ها دست زدند تا به او بگویند «ببین یک کشتار در حال وقوع است؛ بیا و وارد جنگ شو!» این یک توطئه اسرائیلی بود. افرادی که جانشان را از دست دادند، واقعاً متأسف‌کننده است. دولت تمامی آن‌ها را به‌عنوان شهید معرفی کرده، به جز عناصری که از خارج آمده یا از خارج دستور دریافت کرده بودند. حدود ۲۵۰۰ نفر تحت عنوان شهید اعلام شده و دولت در حال رسیدگی به امور آنان است. همچنین دولت در تلاش است برنامه‌ها و طرح‌هایی را برای پاسخ‌گویی به شکایات و نارضایتی‌ها به مردم ارائه دهد. وضعیت صلح و آرامشی که از ۱۰ ژانویه برقرار بوده، ادامه خواهد یافت.

رئیس‌جمهور ترامپ به حقوق افرادی که در بازداشت هستند ابراز نگرانی کرده است. همانطور که می‌دانید او اعلام کرده که جلوی اعدام‌ها در ایران را گرفته است. آیا می‌توانید حقوق کسانی که در حال حاضر بازداشت هستند و پرونده‌هایشان در حال بررسی است را تضمین کنید؟

در ابتدا باید تأکید کنم که هیچ برنامه‌ای برای اعدام وجود نداشت و این موضوع را در مصاحبه با فاکس نیوز هم بیان کرده‌ام و اکنون مجدداً می‌گویم که حقوق هر فرد بازداشت شده به‌طور کامل رعایت خواهد شد و تضمین می‌شود.

برای آخرین سوال، اگر به توافقی با دولت ترامپ دست یابید، این توافق چه تأثیری بر ثبات، منافع و مردم منطقه خواهد گذاشت؟

فکر می‌کنم اگر به نوعی توافق مشترک برسیم و سوءتفاهم‌ها و محاسبات غلط حل و فصل شود، فرصت‌های فراوانی برای همکاری اقتصادی میان ایران و آمریکا و همچنین سایر کشور‌های منطقه به وجود خواهد آمد. ما به طور کلی مشکلی در همکاری با شرکت‌های آمریکایی نداریم. به یاد دارید که پس از برجام، ما به سرعت قراردادی با بوئینگ برای خرید بیش از 80 هواپیما امضا کردیم. بنابراین، ما هیچ مانعی را برای ورود شرکت‌های آمریکایی به حوزه‌های مختلف از جمله انرژی و حمل و نقل نمی‌بینیم. این ایالات متحده است که با تحریم‌هایی که علیه ایران وضع کرده، خود را با مشکل مواجه کرده است. آن‌ها اجازه نمی‌دهند شرکت‌های آمریکایی با ایران همکاری کنند، مگر اینکه مجوز ویژه‌ای دریافت کنند. بنابراین اگر بتوانیم به توافق برسیم و تحریم‌ها لغو شود، فرصت‌های بی‌نظیری برای همه فراهم خواهد گردید تا با ایران تجارت کنند. ما دارای یک صنعت انرژی جذاب و پرمقدار هستیم که برای کل منطقه مفید خواهد بود.