آمریکا به دنبال هدفی فراتر از برنامه هستهای ایران است
به گزارش روزنامه الاخبار، تنشهای میان ایران و ایالات متحده از زمان وقوع انقلاب اسلامی در ایران و بهدنبال واقعه تسخیر سفارت آمریکا در تهران آغاز شد. پس از آن، ایران به روشنی با مذاکرات مستقیم و جامع با آمریکا پیرامون موضوع هستهای مخالفت نمود. این مخالفت، تنها یک اقدام تاکتیکی نیست، بلکه ناشی از بیاعتمادی ناشی از سالهای طولانی دخالتهای ایالات متحده است. از سوی دیگر، واشنگتن به تلاش برای اعمال “دیپلماسی اجباری” در چارچوب سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی روی آورد.
ایالات متحده هدف از این استراتژی را کشاندن ایران به میز مذاکره از موضعی ضعیف دانسته و به دنبال وادار کردن آن به قبول خواستههای خود است، که فراتر از موضوع هستهای نیز میباشد. همچنین، درخواستهای آمریکا شامل کنترل برنامه موشکی و همچنین حضور نظامی ایران در منطقه است، مواردی که برای تهران خط قرمز محسوب میشود و به امنیت ملی و استقلال این کشور که از ارکان انقلاب اسلامی هستند، مرتبط است.
شمار زیادی از تحلیلگران بر این باورند که ایالات متحده از طریق تمرکز بر مذاکرات سعی در القای این پیام به مردم ایران دارد که تنها راه برونرفت از مشکلات اقتصادی، سازش با این کشور است. در حالی که آمریکا بهظاهر تمایل خود به صلح و دیپلماسی را نشان میدهد، گویی ایران است که فرصتهای صلح را نادیده میگیرد.
الاخبار میافزاید: نظام جمهوری اسلامی ایران با استناد به تجربیات تلخ تاریخی خود، این تصور را دارد که ایالات متحده در پی توافق واقعی نیست و بلکه هدفش تغییر نظام در ایران است؛ واقعیتهایی مانند کودتای ۲۸ مرداد و خروج یکجانبه واشنگتن از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ شاهدی بر این ادعاست.
واضح است که آمریکا پس از انقلاب اسلامی، ایران را با دو رویکرد هدف قرار داده است؛ نخست، از طریق اجرای استراتژی “فروپاشی و تغییر”، با وضع تحریمهای شدید و تلاش برای ایجاد شکاف بین مردم و نظام، سپس حمایت از گروههای ضدنظام و پیشبرد جنگ سایبری و جاسوسی. دومین رویکرد، رویارویی نظامی مستقیم بوده است؛ آمریکا با حمایت از صدام در جنگ هشتساله ایران و عراق، سپس پشتیبانی از گروههای مسلح در مرزهای پاکستان و کردستان عراق، و بعد از آن به بهانه تهدید امنیت اسرائیل و منطقه، وارد جنگ نظامی مستقیم شد.
چرا ایران مخالف مذاکره با آمریکا است؟
براین اساس، ایران به شدت با مذاکرات با ایالات متحده است و تأکید میکند که هرگونه گفتوگو باید صرفاً به موضوع هستهای محدود شود. این در حالی است که تهران بر این باور است که مشکل آمریکا ماهیتی و عمیق است و نمیتواند تنها به یک مساله حاشیهای مانند پرونده هستهای محدود گردد؛ بنابراین، مذاکرات گسترده بهعنوان اتلاف وقت تلقی میشود و قادر به حل مشکل نخواهد بود. اختلافات بین دو کشور وجودی هستند، چرا که ایران بهعنوان یک قدرت مستقل از سلطهگری پرهیز میکند و به دنبال سیاست مقابله با آمریکا در منطقه است و موضوعات هستهای و موشکی تنها ابزاری برای مدیریت تضادهای عمیقتر به شمار میروند.
ایران هر تلاشی از سوی آمریکا برای “مهار” یا “تغییر” را بهعنوان تلاشی برای نابودی حاکمیت ملی خود میداند، به همین دلیل مقاومتی که در برابر فشارها نشان میدهد را یک ضرورت بنیادی برای بقای خود ارزیابی میکند. بنابراین ایران تحت هیچ شرایطی به مذاکرات نخواهد نشست مگر اینکه ایالات متحده تضمینهای مشخص و قابل اتکایی در خصوص پایبندیاش به توافق و لغو مؤثر تحریمها ارائه داده و همچنین از تلاش برای گسترش دامنه مذاکرات به دیگر مسائل راهبردی دست بکشد. با این حال، با توجه به درگیریها و تحولات سریع در منطقه و جهان، دستیابی به این شرایط دشوار به نظر میرسد.
