تلاش ایالات متحده برای یافتن جایگزینی برای حزبالله در جنوب لبنان / برنامههای اورتگاس در بیروت چیست؟
نشریه الشرقالاوسط در مقالهای اشاره کرده است که سفر «مورگان اورتگاس» نماینده آمریکایی به بیروت در اوایل هفته گذشته، حاوی پیامی فراتر از گفتگوهای سیاسی و امنیتی متداول بوده است.
ایسنا به نقل از منابع لبنانی آگاه از دیدارهای اورتگاس در پایتخت لبنان گزارش میدهد که ایالات متحده در حال بررسی توانمندی دولت لبنان در زمینه جایگزینی نهادهای اجتماعی و خدماتی مرتبط با حزبالله در جنوب این کشور است.
این منابع تأکید کردند که واشنگتن به طور همزمان چندین هدف را دنبال میکند؛ از جمله اجرای اصل «انحصار سلاح در اختیار دولت»، تقویت ثبات در نواحی مرزی، حمایت از ارتش لبنان، میانجیگری میان لبنان و رژیم صهیونیستی و همچنین اعمال فشار به منظور جلوگیری از تأمین مالی حزبالله از طریق تحریم مؤسسه مالی «القرض الحسن». هدف نهایی این اقدامات، تقویت نهادهای رسمی لبنان بهعنوان یک جایگزین کارآمد برای ساختارهای خدماتی حزبالله عنوان شده است.
این منابع همچنین خاطرنشان کردند که نماینده آمریکا در ملاقاتهای خود پیامهای روشنی درباره وضعیت جنوب لبنان و نقش رو به رشد حزبالله در پر کردن خلأهای اجتماعی و اداری این منطقه منتقل کرده است. این پیامها بر ضعف نهادهای دولتی در جنوب تأکید دارند و به گفته این منابع، حزبالله از این ضعف برای گسترش نفوذ مدنی خود بهرهبرداری کرده است.
به نظر این منابع، علاقهمندی مجدد ایالات متحده به جنوب لبنان پدیدهای جدید نیست، اما در ماههای اخیر با بالاگرفتن تنشها در مرزها و ناتوانی نهادهای لبنانی در پاسخ به مشکلات معیشتی و اجتماعی، این توجه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. واشنگتن حالا جنوب لبنان را «آزمونی واقعی برای ارزیابی توانایی دولت در احیای حضور خود» توصیف میکند؛ حضوری که تا حد زیادی توسط نهادهای وابسته به حزبالله جایگزین شده است.
منابع سیاسی میگویند که اورتگاس در ملاقاتهای خود بر این نکته تأکید کرده است که «ثبات در جنوب، پیشنیاز هر گونه بازسازی یا حمایت اقتصادی از لبنان خواهد بود» و ایالات متحده هیچ پروژهای در جنوب را خارج از چارچوب دولت لبنان یا از طریق کانالهای حزبی پشتیبانی نخواهد کرد.
طبق گفته این منابع، اورتگاس به صراحت تصریح کرده است که امنیت اجتماعی در جنوب به اندازه امنیت نظامی حائز اهمیت است و هر منطقهای که خارج از حاکمیت دولت مدیریت شود، در معرض بیثباتی دائمی خواهد بود.
منابع محلی در جنوب لبنان گزارش میدهند که بحران مالی سال ۲۰۱۹ منجر به کاهش شدید خدمات عمومی شده است، در حالی که مؤسسات حزبالله، شامل شبکههای درمانی، آموزشی، امدادی و تأمین مواد غذایی، به فعالیتهای خود ادامه دادهاند. این مؤسسات اکنون بیشتر نیازهای روزمره هزاران خانواده را تأمین میکنند و عملاً بهعنوان جایگزین نهادهای رسمی دولت عمل کردهاند.
به اعتقاد تحلیلگران لبنانی، حزبالله دیگر فقط یک پرکننده خلأ دولت نیست، بلکه در مناطق تحت نفوذ خود به «دولت موازی» تبدیل شده است؛ وضعیتی که نگرانیهایی را در واشنگتن ایجاد کرده و آن را نشانهای از تضعیف تدریجی حاکمیت دولت مرکزی میداند.
منابع مطلع از مذاکرات در بیروت تصریح کردهاند که اورتگاس به وضوح خاطرنشان کرده است: هیچ گفتوگویی در خصوص بازسازی یا کمکهای بینالمللی بدون تحقق حاکمیت کامل دولت لبنان بر جنوب و ایجاد نهادهای رسمی فعال و شفاف انجام نخواهد شد.
۴۲/۴۲
