آبشیرینکنهای غیرقانونی تهدیدی جدی برای اکوسیستمهای ساحلی
جزایر دلانگیز کیش و قشم به عنوان دو الماس درخشان در دل خلیج فارس، با هدف تأمین نیاز روزافزون خود به آب، به آبشیرینکنها مانع شدهاند. اما در پس این نیاز، فعالیتهای غیرمجاز بعضی از این تأسیسات، به خطری جدی برای طبیعت این نواحی بدل گشته است.
خطر مرتبط با آبشیرینکنهای غیرمجاز مختص کیش و قشم نمیباشد، بلکه این امر هشداردهندهای برای سایر نواحی ساحلی کشور است که به چنین تأسیساتی روی آوردهاند. توسعه بدون کنترل و نظارت کافی، پایداری زیستمحیطی را به شدت تحت تأثیر قرار داده و نیازمند یک بازنگری جدی در رویکردها و سیاستها است.
آبشیرینکنهای غیرمجاز با تغییرات شیمیایی و فیزیکی آب دریا، آسیبهای جدی به اکوسیستم خلیج فارس وارد میکنند. این تأسیسات به دلیل افزایش شوری در آب، زیستگاههای طبیعی را به خطر میاندازند.
پیامدهای مخرب توسعه بیرویه ساختوساز
مریم محمدی، رئیس اداره محیط زیست منطقه آزاد کیش، اذعان دارد که با توجه به این موضوع که خلیج فارس یک محیط دریایی نیمه بسته به شمار میرود، آبشیرینکنها به عنوان عوامل اصلی افزایش شوری آب و آسیب به محیط زیست دریایی مطرح هستند.
وی همچنین به آبشیرینکنهای با استفاده از روش تبخیری اشاراتی میکند که علاوه بر افزایش شوری، دمای آب را نیز بالا میبرند و در هر نقطهای که خروجی آنها وجود دارد، اکوسیستم تحت تأثیر قرار گرفته و به تخریب کشیده شده است. اما این مشکلات به اینجا ختم نمیشود و این تأسیسات غیرمجاز به جای استفاده از آب دریا، اقدام به برداشت آب از چاهها میکنند که این عمل به سفرههای آب زیرزمینی آسیب جدی وارد میآورد.
رئیس اداره محیط زیست منطقه آزاد کیش بیان میکند: متأسفانه آبشیرینکنهای غیرمجاز به طور چندگانه اقدام به برداشت از منابع آب میکنند که یکی از آنها برداشت آب از چاههای عمیق است؛ این عمل به سفرههای آب زیرزمینی در کیش آسیب رسانده و مشکلاتی را برای این منابع آبی ایجاد مینماید.
محمدی با بیان اینکه تنها دو محل در شمال و جنوب کیش و چند مکان در بندر صیادی مجاز به تولید آب هستند، بر ضرورت توجه به این نکته تاکید مینماید که مابقی تأسیسات غیرمجاز هستند. یکی دیگر از عوامل آسیبرسان به محیط زیست، توسعه ساختوسازهای بیرویه بیتوجه به معیارهای زیستمحیطی است.
این مقام مسئول به روند زیرزمینسازی در ساخت برجها از سال 91 و 92 اشاره کرده و تصریح میکند: این گودبرداریها به منظور ایجاد دسترسی به منابع آب زیرزمینی، آسیبهای قابل توجهی به این منابع وارد کرده است.
این وضعیت به وضوح نشان میدهد که عدم وجود نظارت قوی و هماهنگ چگونه میتواند توسعه را به سمت بروز تخریب سوق دهد؛ البته باید اشاره کرد که به گفته محمدی، از سال 1401 اداره محیط زیست کیش به عنوان عضو شورای شهرسازی توانسته است جلوی گودبرداریهایی که به آبهای زیرزمینی راه پیدا میکنند را بگیرد.
مدیر محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش اعلام میدارد که هر سه سال یک بار آبهای زیرزمینی کیش مورد سنجش قرار میگیرند و مناطق پرخطر برداشت آب نیز محدود میگردند.
محمدی در ارتباط با برداشتهای غیرمجاز در گذشته نیز میگوید: برداشتهای غیرمجاز از منابع زیرزمینی آب در سالهای پیش به سفرههای آب زیرزمینی آسیب وارد کرده که با همکاری دادستان کیش به حالت مسدود درآمدهاند. آنچه در کیش و دیگر جزایر روی میدهد، نه تنها یک مشکل محلی به شمار میرود بلکه به عنوان هشداری برای تمام مناطق ساحلی کشور تلقی میشود.
