کم آبی حاصل بی حجابی است یا نتیجه تغییرات اقلیمی و مدیریت نادرست مصرف؟
روزنامه شرق اشاره کرد: بهعلاوه، هر تفسیر خاص از وضعیت، روشهای اجرائی مختلفی برای رویارویی و حل چالشهای پیش رو ارائه میدهد.
بخشی از جامعه بحران آب را به دلیل گناهان انسانها توصیف میکنند. از دیدگاه این روایت، بحران آب و کمبود آن به مثابه قهر خداوند با بشر اورده میشود که به علت ارتکاب معاصی افراد شکل گرفته است. اخیرا این ایده در رسانهها منتشر شد که بیحجابی در جامعه موجب کاهش باران و بحران آب شده است. طبق این تفکر، مسئولیت این بحران به دوش افراد و جامعهای است که به گناه آلوده شدهاند. راهحل ارائهشده در این روایت نجات از گناهان و درخواست آمرزش از خداوند است.
گروه دیگری، مشکل را در مدیریت و حکمرانی نادرست آب میبینند. در این گفتمان، میزان منابع آبی تجدیدپذیر ایران بسیار بیشتر از برخی کشورهای همجوار است و نباید دچار بحرانی چنین جدی میشدیم؛ ریشۀ مشکل در عملکرد ضعیف مدیران و فساد در نهادهای دولتی نهفته است. بعضی از این افراد به مافیای آب اشاره میکنند. این گفتمان بحران آب را مسئلهای سیاسی شمرده و راهحل را هم در تغییر سیاستها و انتخاب مدیران میداند. فرآیند انتخاب و تأیید مدیران ارشد معمولاً بر مبنای وابستگیهای سیاسی و ارزشی انجام میشود، در حالی که گزینههای شایسته و متخصص کمتر انتخاب میشوند. بهعلاوه، سیاستگذاریهای اساسی باید دستخوش تغییرات جدی شود.
گروه دیگری از جامعه، افراد و کل جامعه را بهعنوان مقصر این بحران معرفی میکنند؛ نه به خاطر گناهکار بودن، بلکه به دلیل مصرف بیش از حد آب. این گفتمان گاهی نقدهایش را معطوف به خانوارها میکند و گاهی به سمت بخشهای کشاورزی و صنعتی سوق مییابد. از این دیدگاه، راهکار مقابله با کمآبی در کاهش و بهینهسازی مصرف آب است. ممکن است افزایش قیمت آب بهعنوان یک راهکار کاهش مصرف از نظر برخی افراد مطرح شود. در عین حال، بحث در مورد اینکه کدام بخش باید تمرکز بیشتری بر روی بهینهسازی مصرف داشته باشد، چه کشاورزی و چه خانگی، همچنان ادامه دارد.
گفتمانی که حکمرانی و مدیریت کلان آب را مقولهای اساسی میداند، تلاش میکند تا گفتمانهای مصرفگرایی بهویژه در حوزه خانگی و همچنین تغییرات اقلیمی را به حاشیه براند. از دیدگاه این گفتمان، صرفهجویی در مصرف خانگی بهقدری حائز اهمیت نیست که غفلت در سیاستگذاری و مدیریت را که منجر به بحران آب شده، مورد توجه قرار دهد. تغییرات اقلیمی نهتنها مختص ایران و چند کشور خاص است، بلکه تقریباً تمام کشورها به نوعی با آن درگیرند، حال آنکه این کشورها در مقایسه با بحران کمآبی ایران به مدیریت بهتری دست یافتهاند و مدیران آنها به آسانی به دنبال راه حلهای موردنیاز هستند. وظیفۀ مدیریت پیشبینی و یافتن راهحلهای مناسب برای غلبه بر بحران است، اما مدیران ما، بهجای اقدامات مؤثر، خود به تولید بحران مشغولند، در حالی که فراموش کردهاند هدف اصلیشان چه بوده است.
این گفتمان در حالی به تکرار این ادعاها میپردازد که حاضر نیست کنتورهای آب ساختمانها را تفکیک کند و درخواستهای خانوارهای ساکن آپارتمانها برای چنین تفکیکی را با توجیهات متنوع رد میکند. امروز، طبیعت در وضعیت وخیمی به سر میبرد و این وضعیت ما را نیز با خطر جدی زوال مواجه کرده است؛ مانند زمانی که خورشید نابود شود، زمین نیز به تباهی کشیده خواهد شد. طبیعتی که در حال مرگ است، میتواند ما را به سمت گرسنگی سوق دهد.
23302
