آیا سوالات امتحان نهایی به بیرون درز کرده است؟ + واکنش آموزش و پرورش

در بیانیه‌ای که از طرف مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش منتشر شده، به شایعات مربوط به انتشار سؤالات امتحان نهایی اشاره شده است: با شروع برگزاری آزمون‌های نهایی در نقاط مختلف کشور، متأسفانه بار دیگر شاهد رشد قابل توجه اخبار و مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و فضای مجازی درباره موضوع «انتشار سؤال» هستیم. این رویکرد بیشتر بر مبنای تحلیل‌ها و برداشت‌های احساسی و غیرتخصصی شکل می‌گیرد و در واقع، در ایجاد تشویش در افکار عمومی، کاهش اعتماد عمومی نسبت به فرآیندهای رسمی آموزشی و برهم زدن تمرکز ذهنی دانش‌آموزان و خانواده‌ها تأثیر منفی دارد.

این بیانیه ادامه می‌دهد: ضروری است که رسانه‌ها و فعالان رسانه‌های اجتماعی به تفاوت‌های اساسی دقت کنند: تفاوت اصلی بین «انتشار سؤال» و «انتشار غیرمجاز سؤال» وجود دارد. در زبان فنی آزمون‌سازی، «انتشار» به معنای دسترسی فردی خارج از فرآیند رسمی به محتوای آزمون قبل از زمان برگزاری آن است؛ در حالی که «انتشار غیرمجاز» بیشتر به اقداماتی که توسط عده‌ای محدود در زمان برگزاری آزمون و تحت شرایط خاص صورت می‌گیرد، مربوط می‌شود که در آن افراد سؤال را به بیرون از مرکز آزمون منتقل می‌کنند. این موضوع، هرچند به عنوان تخلف قابل شناسایی است و مورد بررسی قرار می‌گیرد، اما هیچ امکانی برای استفاده یا بهره‌برداری آموزشی توسط داوطلبان حاضر در جلسه آزمون فراهم نمی‌آورد و بنابراین نمی‌تواند بر امنیت محتوای آزمون تأثیر منفی بگذارد.

این بیانیه افزوده است: بر پایه بررسی‌های امنیتی و مستندات فنی، در سال‌های گذشته هیچگونه شواهدی مبنی بر وقوع سؤالات آزمون‌های نهایی وجود نداشته است و با توجه به وجود فرایندهای بسیار سختگیرانه، احتمال بروز چنین موضوعی در آینده نیز به شدت پایین است. طراحی سؤالات در محلی کاملاً ایزوله و بدون دسترسی به فضای بیرونی انجام می‌شود؛ فایل سؤالات پس از نهایی شدن، رمزگذاری شده و تنها چند دقیقه پیش از شروع آزمون، رمز آن در اختیار رئیس مرکز آزمون قرار می‌گیرد (در این زمان، هیچ شخصی به محتوای آزمون دسترسی ندارد).

بنابراین، آنچه پس از شروع آزمون در برخی کانال‌ها یا صفحات ناشناس فضای مجازی به نمایش گذاشته می‌شود، تصاویری غیرمجاز از سؤالاتی است که داوطلبان در حال حاضر در حال پاسخ‌گویی به آن‌ها هستند؛ از این رو، هرگونه سوءاستفاده از این تصاویر، به‌طور کلی بی‌معنی و غیرممکن است. با این حال، همین اقدام، هرچند در مقیاس محدود، به دلیل پوشش رسانه‌ای آن در فضای مجازی، ممکن است شائبه گستردگی تخلف و بروز فساد سیستمی را در افکار عمومی به وجود آورد که از نظر روانی و اجتماعی بسیار نگران‌کننده است.

به‌طور طبیعی، وزارت آموزش‌وپرورش بر برخورد جدی با متخلفان تأکید داشته و از تمامی ظرفیت‌های نظارتی، امنیتی و قضایی برای پیشگیری و کنترل این اقدامات استفاده خواهد کرد. با این حال، انتظار می‌رود که فعالان رسانه و فضای مجازی با درک صحیح از ماهیت این دو پدیده، از روایت‌های نادرست و القای بحران در بخش سنجش رسمی کشور پرهیز کنند و با آگاهی‌بخشی علمی، بهبود آرامش روانی داوطلبان و خانواده‌ها را تسهیل نمایند.