واکنشها به ادعای وقوع حمله پهپادی در خیابان آیت تهران

آتشسوزی در یکی از ساختمانهای مسکونی واقع در خیابان آیت تهران به عنوان نتیجه برخورد پهپاد معرفی شد، اما تحقیقات انجامشده این ادعا را مورد تأیید قرار نمیدهد.
آتش سوزی در یک منزل مسکونی در خیابان آیت تهران به ادعای برخورد پهپاد نسبت داده شده، لیکن بررسیها نشانگر نادرستی این ادعاست. همزمان، گزارشهایی نیز درباره نسبت دادن حوادث دیگری به حملات موشکی انتشار یافته که ضرورت اطلاعرسانی صحیح و ارزیابی دقیق منابع خبری را به وضوح نشان میدهد.
رسانههای مخالف نظام مدعی شدهاند که یک پهپاد به ساختمانی مسکونی در منطقه حدود نارمک برخورد کرده است. با این حال، تحقیقات نشان میدهد که این ادعا کذب بوده است.
افزایش اضطراب اجتماعی و دامن زدن به التهاب در کشور یکی از استراتژیهای کلیدی جنگ روانی رسانههای معاند محسوب میشود؛ رویکردی که با هدف ایجاد حس ناامنی، از بین بردن آرامش عمومی و به تصویر کشیدن وضعیتی بحرانی از فضا در ایران دنبال میشود.
در این راستا، نشر شایعات و روایتهای تحریفشده از حوادث مختلف به ابزاری برای برانگیختن شعور عمومی بدل شده است؛ روششناسی که در آن یک واقعه عادی میتواند به سرعت به شکل یک روایت امنیتی و نگرانکننده بازنمایی شود.
در جدیدترین مورد، رسانههای مخالف نظام ادعا کردند که یک پهپاد به منزلی در حوالی نارمک برخورد کرده است. این در حالی است که تحقیقات ثابت میکند که علت آتشسوزی در یک ساختمان مسکونی در خیابان آیت ناشی از نشت گاز بوده و سخنگوی آتشنشانی تهران نیز این موضوع را به عنوان دلیل اصلی اعلام کرده است.
ماهیت حادثه و شواهد مربوط به آن، مانند شیوه انتشار گاز و پرتاب مواد و اشیای ساختمانی به بیرون واحد مسکونی، با روایت رسانههای ضدانقلاب در مورد برخورد پهپاد تناقض دارد.
با این وجود، رسانههای معاند با تغییر واقعیت و ارائه تحلیلی متفاوت، در تلاشاند تا به این واقعه رنگ و بویی امنیتی ببخشند؛ حال آنکه حوادث ناشی از نشت گاز و عدم احتیاط میتواند در هر نقطه از کشور رخ دهد و وقوع آتشسوزی به تنهایی نشاندهنده یک تهدید امنیتی نیست.
نکتهای که حائز اهمیت است آن است که آیا در صورت بروز حوادثی از این نوع مرتبط با ترور یا ناامنی، اطلاعرسانی شفاف به مردم از اهمیت بالایی برخوردار نخواهد بود.
افزایش آگاهی عمومی از واقعیت حوادث، نه تنها از گسترش شایعات جلوگیری میکند، بلکه میتواند به افزایش هوشیاری جامعه و پیشگیری از تکرار وقایع مشابه کمک شایانی نماید.
این نخستین باری نیست که چنین روایاتی در فضای خبری منتشر میشود. در هفتههای اخیر، رسانههای معاند از به وقوع پیوستن انفجار در اهواز، پارچین و مناطق دیگر در نتیجه اصابت موشک خبر داده بودند.
اخبار بعدی نشان داد که این حوادث ناشی از انفجار مهمات عملنکرده از دوران جنگ بوده است. تکرار این ادعاهای نادرست نمایانگر الگویی است که به همپیوندی حوادث پراکنده با ترسیم یک تصویر ناامن منجر میشود.
در چنین شرایطی، تداوم انتشار هدفمند روایتهای اضطرابآور میتواند به تدریج جامعه را در وضعیت آمادهباش روانی فرو ببرد؛ وضعیتی که در آن خطر وقوع بحران به امری دائمی و نزدیک تبدیل میشود و حتی واقعههای عادی نیز در چارچوب تهدیدات امنیتی تفسیر میشوند.
ادامه این وضعیت میتواند تبعاتی فراتر از نگرانیهای زودگذر داشته باشد. افزایش استرس جمعی ممکن است تأثیرات بسزایی بر تصمیمگیریهای روزمره مردم داشته و منجر به رفتارهایی نظیر خریدهای هیجانی، لغو سفرها و هجوم به پمپبنزینها شود. به این ترتیب، شایعهای که در ابتدا فقط یک ادعای رسانهای به چشم میخورد، با تأثیرگذاری بر رفتار عمومی میتواند به شدت همان فضای ملتهبی را که روایتهای اضطرابآور در پی ایجاد آن هستند، تشدید کند.
از این دیدگاه، هدف نهایی این نوع فضاسازیها را میتوان فراتر از انتشار تنها چند خبر نادرست تصور کرد: تضعیف آرامش روانی جامعه، افزایش احساس ناامنی و فرسایش تابآوری عمومی، به ویژه در شرایطی که احتمال تنش یا اقدام نظامی مطرح باشد.



