بقائی: پاسخ ایالات متحده به طرح ایران ناکامل و ناکافی بود / در گفتگو با لاوروف درباره غنی‌سازی بحثی صورت نگرفت / قطعنامه یمن را نپذیرفته‌ایم
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در آغاز نشست خبری روز سه‌شنبه ۲۸ مهرماه با رسانه‌ها اظهار داشت: امروز جلسه را به یاد دو شهید بزرگوار زن ایرانی که از فعالان اجتماعی در استان سیستان و بلوچستان بودند، گرامی می‌داریم. قتل مادران، خواهران و دختران به‌دست جانیان، یکی از ننگین‌ترین جنایات علیه یک ملت و جامعه به شمار می‌آید. دکتر نصرت افتخاری و افسانه عقیلا، دو بانوی فرهیخته‌ای بودند که سال‌ها از عمر خود را به پیشرفت جامعه اختصاص داده بودند. شهادت این دو زن بزرگ ایرانی را به تمامی مادران، خواهران و دختران ایران، به‌خصوص مردم سیستان و بلوچستان تسلیت می‌گویم.
بر اساس گزارش ایرنا، او در ادامه افزود: در دو هفته اخیر، فعالیت‌های دیپلماتیک متعددی انجام شده و رئیس‌جمهور نیز دیدارهای متنوعی داشته است. وزارت امور خارجه در نشست‌های مختلف شرکت کرده است. هم‌زمان با این تحولات، شاهد تنش‌هایی در منطقه هستیم و به‌عنوان یک وظیفه، باید به یاد نسل‌کشی در غزه باشیم. اشغال فلسطین و توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی، عامل اصلی بحران‌های منطقه‌ای ماست. نشست سازمان همکاری‌های اسلامی به‌عنوان نهادی با فلسفه حمایت از فلسطین، از این حیث حائز اهمیت بسیار بالایی بود.
دیپلماسی بخشی از دفاع و مبارزه ما است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی از یک شهروند که پرسیده بود «با توجه به تجربیات منفی ناشی از پیمان‌شکنی‌های مکرر آمریکا، آیا مذاکره با این کشور ضرورتی دارد و در این راستا چه اقداماتی برای پایان جنگ و برقراری آرامش در منطقه انجام می‌شود؟»، گفت: ما بر هیچ موضوعی به جز تأمین منافع ملی ایران تأکید نداریم. آنچه برای ما حائز اهمیت است، حفظ منافع و امنیت ملی کشور است. اهداف و توجه ما بر روی ایران متمرکز است؛ چه از طریق دیپلماسی و چه از رویکرد دفاعی.
او بنا را بر این گذاشت که درباره آمریکا، بله، تاریخ پیمان‌شکنی این کشور به‌صورت واضح در دسترس است. اگر به‌طور خاص به دو سال اخیر و سپس به سال ۲۰۱۸ نگاه کنیم، درمی‌یابیم که این کشور از آن زمان تا کنون به صورت مداوم عهد خود را شکسته است. اما به‌عنوان نمایندگان دیپلماسی، ما نمی‌توانیم به دلایل تلخ گذشته، از انجام وظایف خود باز بمانیم. از هر ابزاری که برای تأمین منافع ملی ایران ضروری باشد، استفاده خواهیم کرد. دیپلماسی بخشی از دفاع و مقدمه‌ای برای مبارزه ماست. باید بین میدان جنگ و میدان دیپلماسی برای احقاق حقوق ملت ایران تفکیک قائل نشویم.
بقائی در ادامه افزود: اگر در عرصه دیپلماسی تعلل کنیم، مطمئناً مردم کشورمان و افکار عمومی خواهند گفت که شما جدی عمل نکرده و جنگ را انتخاب کرده‌اید. از این رو، اگر حتی کمترین شانسی وجود داشته باشد که بتوانیم از طریق دیپلماسی از تشدید تنش جلوگیری کنیم، حتماً باید آن را دنبال کنیم.
وزارت امور خارجه ایران و روسیه درباره موضوع غنی‌سازی بحثی نداشتند
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی در خصوص شایعات موجود درباره سفر لاوروف به تهران و تمرکز بر مذاکرات بین ایران و آمریکا و اینکه آیا درباره غنی‌سازی نیز گفت‌وگوهایی شده، اظهار داشت: نه، ما از مواضع اصولی خود به‌طور کامل منحرف نشده‌ایم. مواضع ما بر اساس منافع ملی ایران طراحی شده است. سفر لاوروف و مذاکراتی که انجام شد، مربوط به رایزنی‌های دائمی دو کشور بوده و از مدت‌ها قبل در برنامه قرار داشت.
وی ادامه داد: در جریان این دیدار، تمرکز ما بر روی تمامی مسائلی بود که تامین‌کننده منافع ملی دو کشور است و به‌طور طبیعی به مسائل منطقه‌ای از قبیل اوکراین و خلیج فارس پرداخته شد و بحث هسته‌ای نیز در این محافل مطرح شد. روسیه همواره تأکید کرده است که آماده هر اقدامی برای کاهش تنش است و ما از رویکرد مثبت و سازنده روسیه در این راستا قدردانی می‌کنیم.
ایران قطعنامه تصویب شده در سازمان همکاری را مصوبه رسمی نمی‌داند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی از ایرنا درباره قطعنامه صادر شده علیه عربستان در برابر تجاوزات حوثی‌ها، و موضع جمهوری اسلامی ایران با توجه به اعلام تحفظ نسبت به این قطعنامه، گفت: لازم است که قطعنامه را از بیانیه بغداد تفکیک کنیم. مهم‌ترین مصوبه شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی در نشست بغداد، بیانیه پایانی است که معمولاً با اجماع تصویب می‌شود. آنچه حدود دو ساعت قبل از تصویب بیان شد، این بود که نباید جملاتی در متن بیانیه آورده شود که موجب تفرقه در میان کشورهای اسلامی گردد. منظور مشخصاً مسأله یمن بود.
او ادامه داد: برچسب‌زنی به یک بخش از جامعه اسلامی در یک نشست اسلامی مغایر اصول سازمان همکاری اسلامی و آرمان‌های وحدت بخش و انسجام اسلامی است. ما در این باره به‌طور مکرر تأکید کردیم و در نهایت از به‌ثبت رساندن دو بند مشخص درباره یمن جلوگیری کردیم؛ بندهایی با ادبیاتی که به هیچ وجه با منافع امت اسلامی سازگار نبود.
بقائی تاکید کرد: ما بارها اعلام کرده‌ایم که حل‌وفصل موضوع یمن باید از طریق گفت‌وگو و مصالحه میان عربستان و یمن صورت پذیرد. مردم یمن در شرایطی غیرقانونی و غیرانسانی و تحت محاصره قرار دارند و نمی‌توان با زور و نیروی نظامی مسأله یمن را حل‌وفصل کرد.
وی افزود: ما نیز نسبت به قطعنامه‌ای که به آن اشاره کردید، مخالفت خود را قبل از تصویب اعلام کردیم؛ زیرا محتوای آن به هیچ وجه مطابق با منافع امت اسلامی نبود. بعلاوه، رویه‌ها و آئین‌نامه‌های سازمان نیز مورد توجه قرار نگرفت. چنین قطعنامه‌هایی باید از پیش مورد بحث و بررسی قرار گیرند، اما موضوع در روز دوم نشست در حین برگزاری مطرح گردید. انتظار داشتند که به‌طور اجماعی به تصویب برسد که مقدور نبود. ما مخالفت خود را ابراز کردیم و از نظر ما این قطعنامه، مصوبه رسمی سازمان محسوب نمی‌شود زیرا آیین‌نامه سازمان رعایت نشده است.
توقف تردد در مرز ایران و پاکستان مرتبط با مسائل فنی است/ روابط ایران و پاکستان در اوج خود قرار دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره علت ادامه توقف تردد در گذرگاه‌های مرزی ایران و پاکستان و گمانه‌زنی‌ها درباره دلایل اسلام‌آباد در این خصوص، گفت: اجازه دهید از قضاوت و نیت‌سنجی پرهیز کنیم. آنچه به ما گزارش شده، وجود برخی مشکلات فنی است که درصدد حل آنها هستند. صادرات از سوی ما ادامه دارد اما در سمت دیگر، عبور و مرور متوقف شده است.
بقائی با اشاره به روابط دوستانه دو کشور ایران و پاکستان افزود: ارتباط ما با پاکستان تاریخی و ویژه بوده است. ایران، نخستین کشوری بود که استقلال پاکستان را به‌رسمیت شناخت و از آن زمان، دوستی پایدار میان دو کشور وجود داشته است. هم‌اکنون می‌توان گفت که روابط ما در یکی از نقاط اوج خود قرار دارد و دو کشور بر حفظ این دوستی و روابط خوب تأکید دارند.
وی ادامه داد: در زمینه‌های مردمی، تجاری و بازرگانی نیز ناشی از روابط خوب سیاسی دو کشور، شاهد شکوفایی روابط بوده‌ایم. از این رو، توسعه روابط برای هر دو ملت مثمر ثمر خواهد بود و خوشبختانه رهبران دو کشور در این زمینه همواره متعهد بوده‌اند.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: اطمینان داریم که این مشکل را حل خواهیم کرد. دوستان پاکستانی از ابتدا اعلام کرده‌اند که برخی مسائل فنی و به‌روزرسانی‌هایی وجود دارد که نیازمند پیگیری است و در حال حاضر تلاش دارند تا این مسائل را مرتفع کنند.
وی افزود: طی روزهای اخیر، این موضوع در تماس‌های تلفنی یا سفر مقامات پاکستانی به ایران یا سفر مقامات ایرانی به اسلام‌آباد، به‌طور قطع در اولویت گفت‌وگوها قرار خواهد گرفت.
نقدهای قطر به مواضع ایران مشکلی ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی در خصوص واکنش قطر به بازنشر مواضع این کشور درباره اهداف حملات ایران و اتهامات وارده به تهران، اظهار داشت: ما روابط خوبی با قطر داریم. در خصوص موضوعات اشاره شده، گزینش ما از مواضع آنها نشان‌دهنده حسن نیت ما است. ما مرتکب خلافی نشدیم که موضعی را که قطری‌ها با صداقت مطرح کرده بودند، برجسته سازیم.
وی افزود: قطری‌ها در مستند رسمی خود ذکر کرده بودند که اقدام‌های دفاعی ایران تنها علیه اهداف نظامی و پایگاه‌های نظامی ایالات متحده بوده است. باید خوشحال باشند که اولاً خود آنها این‌چنین موضوعی را مطرح کرده و ثانیاً ما به جای بازنشر برخی اتهامات نادرست، یک موضع واقعی و صادقانه را که خود آنها مطرح کرده بودند، انتخاب کرده و بازنشر نمودیم. فکر نمی‌کنم این موضوع مورد انتقاد باشد.
ایران در برابر کشورهای منطقه با بزرگواری عمل کرده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به برگزاری نشست وزرای امور خارجه شورای همکاری خلیج فارس در منامه، که در پایان آن بیانیه‌ای با ادعاهایی علیه ایران صادر شد و بر لزوم دریافت خسارت از ایران تأکید شده است، گفت: ما انتظار داریم مقام‌های کشورهای حوزه خلیج فارس به این اظهارات کمی تأمل نمایند. ما تجربه‌ای تلخ از دوران گذشته داریم. تکرار ادعاهایی که بارها مطرح شده‌اند نه تنها نشانه حسن نیت نیست، بلکه با اصول حسن همجواری نیز همخوانی ندارد و کمکی به اعتمادسازی بین ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس نخواهد کرد.
او افزود: ایران در قبال حوادث گذشته واقعاً با بزرگواری رفتار کرده است. ما همواره آگاهیم که برخی از کشورها از قلمرو و امکانات خود برای حمله نظامی به ایران سوءاستفاده کرده‌اند. این مسأله فقط ادعای ما نیست؛ بلکه مقامات آمریکایی به‌طور رسمی به این موضوع اشاره کرده و کشورهای حاشیه خلیج فارس را در این زمینه مورد تمجید قرار داده‌اند.
بقائی خاطرنشان کرد: باید این واقعیت را در نظر داشته باشند. اینکه اقدامات دفاعی ایران را علیه پایگاه‌ها و امکاناتی که برای حمله به ما استفاده شده، به‌عنوان تجاوز معرفی کنند، بر واقعیت تأثیر نخواهد گذاشت. ما همواره اعلام کرده‌ایم که خواهان حسن همجواری با کشورهای حوزه خلیج فارس هستیم؛ اما شرط آن این است که اجازه ندهند از قلمرو و امکاناتشان برای حمله به همسایگان مسلمان سوءاستفاده شود.
ایران از ابتکار عراق برای برگزاری نشست مشترک با کشورهای حاشیه خلیج فارس حمایت می‌کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره ابتکار عراق برای برگزاری نشست مشترک ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس، اظهار داشته است که ما همواره از گفت‌وگو و همکاری با کشورهای منطقه حمایت کرده‌ایم. آخرین پیشنهاد در خصوص برگزاری نشست اخیر نیز که از سوی دیگران در آخرین لحظات لغو شد.
او افزود: پیشنهاد برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با ایران و عراق از مدت‌ها پیش مطرح بوده است. یک جلسه از این نشستی نیز در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد. همواره دوستان عراقی این ایده را دنبال کرده‌اند و ما نیز از آن استقبال کردیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: ما معتقدیم این پیشنهاد به‌نتیجه مطلوب خواهد رسید و از هر گام و پیشنهادی که در جهت تقویت اعتماد بین کشورهای منطقه باشد، حمایت می‌کنیم.
کشورهای منطقه باید به دور از فشارهای آمریکا به سازوکار امنیتی مستقل دست یابند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره نظر وزارت امور خارجه در خصوص پیشنهاد روسیه برای همکاری منطقه‌ای به‌منظور تأمین امنیت خلیج فارس بیان داشت: مباحث مطرح شده پیرامون پیشنهاد روسیه در رسانه‌ها تحلیل نادرستی از مطلب ارائه شده است. موضوع اصلی این است که ایران، چین و روسیه هرکدام برنامه‌هایی برای امنیت جمعی در منطقه خلیج فارس دارند و روسیه نیز پیگیر این مسائل می‌باشد.
او ادامه داد: می‌دانیم روسیه از چندی پیش پیشنهادهایی را برای تقویت سازوکارهای امنیت جمعی در خلیج فارس و غرب آسیا مطرح کرده و این موضوع را در موقعیت‌های مناسب پیگیری می‌کند. اساسی‌ترین مسأله این است که کشورهای منطقه در تأمین امنیت خود به یکدیگر تکیه کنند، نه بر کشورهایی که نشان داده‌اند هیچ ارزشی برای امنیت واقعی ملت‌ها قائل نیستند و تنها به تأمین امنیت طرف متجاوز پرداخته‌اند، مورد تأیید ما است.
بقائی تأکید کرد: برای تحقق این هدف، کشورهای منطقه باید روند اعتمادسازی را آغاز کنند و به‌دور از فشارهای خارجی و نفوذ آمریکا و سایر کشورهایی که به امنیت کشورهای منطقه هیچگونه توجهی ندارند، به سازوکار امنیتی معتبر دست یابند.
امید داریم مسائل مربوط به حجاب در جمهوری آذربایجان با احترام به حقوق ملت حل شود
سخنگوی وزارت امور خارجه با پاسخ به سؤالی درباره موضع جمهوری اسلامی در قبال محدودیت‌های وضع‌شده درباره حجاب در جمهوری آذربایجان و چرایی عدم اعلام نظر رسمی از سوی تهران گفت: مردم آذربایجان مردمی فرهیخته و آگاه هستند و خود می‌دانند که چگونه در خصوص حفظ باورها و اعتقادات خود، از جمله مسأله حجاب که همواره برای ما و مسلمانان مهم بوده است، با دولت خود صحبت کنند.
وی افزود: امید داریم که در کشوری که روابط خوب و عمیق بین ما وجود دارد، این مسائل از طریق تفاهمی متقابل و با رعایت ارزش‌های مشترک و احترام به حقوق اساسی مردم، حل شود.
برای تأمین امنیت منطقه‌ای باید حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها مورد احترام قرار گیرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات وزیر امور خارجه قطر مبنی بر اینکه هر توافقی با ایران باید نگرانی‌های امنیتی همه طرف‌ها، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس را مدنظر قرار دهد، به‌نقض شایعات و محوریت امنیت منطقه اشاره کرد. وی تصریح کرد: از کشورهای منطقه انتظار داریم اگر به‌دنبال یک سازوکار امنیتی جدی هستند، اولین گام جلوگیری از سوءاستفاده طرف‌های خارجی از قلمرو خود برای تهدید و حمله به یکدیگر باشد. اصل کلیدی در این زمینه، حسن همجواری میان کشورهای است، که مستلزم احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر است.
او افزود: در شرایطی که این کشورها میزبان نیروهای متجاوز هستند که به‌طور مشخص از خاک این کشورها برای حمله به کشورهای دیگر استفاده می‌شود، واقعاً نمی‌توان از حسن همجواری حمایت کرد.
نباید ملاک توصیف جنایت نظر طرفی باشد که خود مرتکب آن است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تعویق در انتشار گزارش داخلی پنتاگون درباره حمله به مدرسه میناب و مسائلی که به نظر می‌رسد به تطهیر جنایات منجر شود، گفت: این موضوع را جدی نگیرید؛ نه تحقیقات آنها و نه تأخیر در انتشار نتیجه. آیا قرار است ملاک توصیف یک جنایت نظر طرفی باشد که خودش مرتکب آن شده است؟
او ادامه داد: آمریکا تنها در میناب، لامرد و سیریک مرتکب جنایت نشده است. به‌عنوان یک اصل در حقوق بین‌الملل، نه تنها از نگاهی ایرانی، بلکه در سطح بین‌المللی، تمامی اقداماتی که طی جنگ ۴۰ روزه و پس‌ازآن انجام شده، ناشی از ارتکاب جنایات تجاوزکارانه است. همچنین، اینکه آمریکا حتی در برابر یک جنایت واضح و محرز، حاضر به پذیرش مسئولیت نیست، نشان‌دهنده این واقعیت است که با یک طرف قانون‌شکن مواجه هستیم که اهمیتی برای ابتدایی‌ترین موازین حقوق بین‌الملل قائل نیست.
بقائی خاطرنشان کرد: منع حمله به غیرنظامیان، یکی از اصول کلیدی است که کشورهای غربی نیز بر آن تأکید می‌کنند. البته این اصل به قرن‌ها قبل و فرهنگ ایرانی و اسلامی برمی‌گردد؛ فرهنگی که در آن، احترام به غیرنظامیان در زمان جنگ یک اصل مسلّم است. اما اکنون کشورهای غربی بعد از فاجعه‌هایی که در جنگ‌های جهانی متحمل شدند، خود این قواعد را تدوین کرده‌اند؛ با این وجود، اکنون حاضر به رعایت اصولی که خود بر اساس آن تأکید داشته‌اند، نیستند و این مسأله بسیار معنی‌دار است.
مدافعان ایران آمادگی کامل برای مقابله با تجاوزات دارند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به خبری درباره احتمال وقوع جنگ علیه ایران، گفت: ما با این احتمال زندگی می‌کنیم و هر روز با آن مواجه هستیم. در حال حاضر که با شما صحبت می‌کنم، در شرایط صلح قرار نداریم. زمانی که تحریم‌های دریایی ادامه دارد و ملت ایران تحت تهدیدهای گوناگون است، منطقی است که هریک از ما موظف به بررسی احتمالات در هر لحظه باشیم.
وی ادامه داد: اما با این حال، اطمینان داریم که مدافعان ایران با درس گرفتن از تجارب دو سال گذشته، به یاری خدا و اتکا به پشتوانه مردمی، برای دفع هرگونه شرارت از جانب متجاوزان آمادگی دارند.
برای حل بحران سوخت در اروپا، لازم است تجاوز به ایران متوقف شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به اظهارات رئیس‌جمهور فرانسه درباره رابطه ناآرامی‌های داخلی این کشور با جنگ ایران و وضعیت تنگه هرمز اظهار داشت: در این سخنان حقیقتی نهفته است و آن اینکه «این جهان همچون کوه است و کردار ما ندا». آنچه انجام داده‌اند یا در انجام آن قصور می‌ورزیدند، باید پاسخگو باشند.
وی اضافه کرد: فرانسه به‌عنوان یکی از کشورهای دائمی شورای امنیت سازمان ملل طبق حقوق بین‌الملل موظف بود در برابر به‌دوران‌آمدن تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بر ایران موضع‌گیری کند؛ اما متأسفانه شاهد آن بودیم که این کشور و برخی دیگر از کشورهای اروپایی یا آشکارا یا به صورت تلویحی از این تجاوز حمایت کرده‌اند.
بقائی ادامه داد: پیام‌های رد و بدل شده بین رؤسای جمهور آمریکا و فرانسه را فراموش نکرده‌ایم که در آن گفته شده بود می‌توانیم روی ایران کارهای بزرگی انجام دهیم. از زمانی که این تصور شکل گرفت، نشان‌دهنده این بود که فرانسه در جریان طراحی آمریکا و رژیم صهیونیستی برای حمله به ایران قرار داشته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: اگر در این سخنان صداقتی وجود داشته باشد و مشکلات داخلی فرانسه و سایر کشورهای اروپایی ناشی از نوسانات قیمت سوخت باشد، و رشد قیمت سوخت نیز به بحران‌های موجود در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز بازمی‌گردد، آنها وظیفه دارند که برای حل ریشه‌ای این معضل تلاش کنند.
وی تأکید کرد: ریشه مشکل، همین تجاوز نظامی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران و ادامه محاصره دریایی ایران است. بنابراین، باید ارتباط علت و معلول را به درستی شناسایی کرد. این بخشی از حیات است؛ نمی‌توان در برابر ظلم و بی‌عدالتی خاموش بود و انتظار داشت که از پیامدهای آن در امان بمانیم.
ایران در اجلاس همکاری‌های آسیا و اقیانوسیه شرکت نخواهد کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره احتمال حضور ایران در اجلاس آتی همکاری‌های آسیا و اقیانوسیه، پاسخ داد: ما چرا باید در این اجلاس شرکت کنیم؟ تا آنجا که اطلاع داریم، اساساً عضو این سازمان نیستیم.
زیاده‌خواهی آمریکا مانع پیشرفت مذاکرات است
سخنگوی وزارت امور خارجه با پاسخ به سؤالی درباره مانع اصلی پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا، تصریح کرد که این مانع زیاده‌خواهی آمریکا است.
سازمان ملل باید اقداماتی برای جلوگیری از اعمال تحرکات ناامن‌ساز آمریکایی در تنگه هرمز انجام دهد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره پیشنهاد سازمان ملل برای تسهیل عبور محموله‌های کود شیمیایی از تنگه هرمز گفت: چنین مذاکراتی از مدت‌ها قبل مطرح شده و ما همواره از مباحث انسان‌دوستانه حمایت کرده‌ایم و تلاش داشته‌ایم برای انتقال محموله‌ها با ماهیت انسانی کمک کنیم.
وی افزود: اما مشکل باید به‌طور ریشه‌ای حل گردد. علت ناامنی در تنگه هرمز به‌روشنی مشخص است و آن، ادامه اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکاست.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: سازمان ملل به‌عنوان نهادی که وظیفه حفاظت از صلح و امنیت بین‌المللی را دارد، باید برای جلوگیری از ادامه تحرکات ناامنی آمریکایی در تنگه هرمز و خلیج فارس قدم بردارد.
ایران هرگز به دنبال سلطه‌گری در منطقه نبوده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا ایران به دنبال تبدیل شدن به قدرت هژمون در منطقه است؟» گفت: موضوع روشن است؛ ایران هرگز به دنبال سلطه‌گری در منطقه نبوده است. باید دقت کرد که اصطلاح «هژمونی» از کجا وارد ادبیات سیاسی منطقه شده است. ما به‌عنوان کشوری که ریشه در این منطقه دارد، نیازی به زورگویی برای تسلط بر دیگر کشورها نداریم.
وی ادامه داد: رویکرد ایران همیشه بر اساس همکاری و تعامل استوار بوده است. ما بر این باوریم که هیچ کشور یا طرفی نباید و نمی‌تواند در مسیر هژمونی در منطقه گام بردارد. اگر ایران در دفاع از خود جدی است و به‌خوبی در برابر تجاوزات نظامی عمل می‌کند، به این معنا نیست که به‌دنبال توسعه‌طلبی است.
بقائی خاطرنشان کرد: تنها طرفی که در منطقه به دنبال توسعه‌طلبی است و این واقعیت را پنهان نمی‌کند و از اصطلاحاتی مانند «اسرائیل بزرگ» استفاده می‌کند، رژیم صهیونیستی است. دلیل این رویکرد، حضور ترس‌آور و ویرانگر اوست. طرفی که در این منطقه هیچ ریشه‌ای ندارد، به‌دنبال سلطه با توسل به زور و نسل‌کشی است. به کشورهای منطقه توصیه می‌کنیم که هرگز فریب ادعاهای بی‌اساس را نخورند. ایران دوست تمامی کشورهای منطقه است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه گفت: مداخله بیشتر کشورهای اسلامی در جنگ یمن، اوضاع را پیچیده‌تر می‌کند. مسئله یمن همواره در گفت‌وگوها مورد بحث قرار گرفته است.
وی خاطرنشان کرد: برقراری امنیت و ثبات در شبه‌جزیره عربستان برای ما و تمامی کشورهای منطقه مهم است؛ از این رو، هرگونه مداخله بیشتر، شرایط را سخت‌تر خواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: ما به این باوریم که مسئله یمن باید با گفت‌وگو و بر مبنای نقشه‌راه قبلاً توافق شده حل‌وفصل شود.
بدون توجه به لفاظی‌های دیگران، روابط با روسیه و چین ادامه خواهد یافت
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات وزیر امور خارجه روسیه در مورد همکاری نزدیک دو کشور و با اشاره به تأکید دونالد ترامپ بر عدم کمک روسیه و چین به ایران، گفت: من نیازی نیست درباره لفاظی‌های مقام‌های آمریکایی در رابطه با روابط دوجانبه ایران و دوستانش صحبت کنم. ما نمی‌توانیم مانع صحبت‌های مقام‌های آمریکایی درباره این موضوع باشیم؛ این به خودشان مربوط است.
وی ادامه داد: آنچه مهم است، این است که روابط ایران با روسیه و چین بر مبنای منافع متقابل تعریف شده است. ما نمی‌توانیم ساده‌انگار باشیم و می‌دانیم که کشورها به دنبال تأمین منافع خود هستند. در عین حال، ما نیز منافع خود را با روسیه و چین تعریف کرده‌ایم.
بقائی خاطرنشان کرد: قراردادها و توافق‌هایمان با این دو کشور شفاف است و ما با توجه به لفاظی‌های دیگران، به‌طور جدی برای توسعه روابط خود مصمم هستیم.
بیانیه مشترکی میان روسیه و شورای همکاری خلیج فارس صادر نشده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره بیانیه مشترک روسیه و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و ادعاهای منفی علیه ایران، گفت: این از جمله خبرهای جعلی است. اساساً نشستی با وزرای خارجه روسیه و شورا بیانیه مشترکی نداشته است. بیانیه‌ای که درباره آن صحبت می‌شود، مربوط به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس است که نکاتی را در مورد ایران مطرح کرده‌اند.
اگر رقبای شما در حال ارتکاب اشتباه هستند، مانع آنها نشوید
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره تأمین منافع چین و روسیه از جنگ‌های تحمیلی علیه ایران گفت: طبیعی است که کشورها به‌دنبال تأمین منافع خود هستند. سخنی وجود دارد که نمی‌دانم دقیقاً به چه کسی مربوط است: اگر دشمنان یا رقبای شما در حال ارتکاب اشتباه هستند، نیازی نیست مانع آنها شوید.
یکجانبهگرایی تهاجمی آمریکا، صلح و امنیت جهانی را تهدید می‌کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر اولویت منافع آمریکا بر منافع سازمان ملل و نظم جهانی، گفت: به نظر می‌رسد مردم آمریکا نظرات خود را بازگو کرده‌اند. آنها در تظاهرات‌ها به‌وضوح اعلام کرده‌اند که تمایل ندارند منابع و جان آمریکایی‌ها صرف جنگ‌های تجاوزکارانه‌ای شود که تنها در راستای هیجانات یک رژیم در منطقه ما است.
وی افزود: اظهارات مقام‌های آمریکایی نشان‌دهنده بی‌اعتنایی نسبت به هنجارها و نهادهای بین‌المللی است و این خود تهدیدی برای قدرت‌های تأسیس‌شده بعد از جنگ جهانی دوم است. نگرش‌های منفی آمریکا در رابطه با بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی، به‌ویژه سازمان ملل، خود گواهی بر رویکرد مخرب این کشور در مسائل مربوط به صلح و امنیت است.
بقائی خاطرنشان کرد: این شرایط ایجاب می‌کند که کشورهای دیگر در در قالب‌های چندجانبه برای مقابله با روند یکجانبهگرایی، که روز گذشته ملاحظه کردیم، اقدام مشترکی انجام دهند؛ یعنی یکجانبهگرایی تهاجمی آمریکا که به‌طور جدی صلح و امنیت جهانی را به خطر می‌اندازد.
پاسخ آمریکا به طرح ایران، ناکافی و ناقص بود/ ایران برای تأمین منافع ملی از مسیر دیپلماسی جدی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا و پاسخ واشنگتن به طرح هفت‌روزه ایران، گفت: اظهارات ضدونقیض مقام‌های آمریکایی تازگی ندارد. آنچه برای ما مهم است، این است که مردم و جهان دیدند که ما با حسن نیت و در قالب‌هایی روشن، آنچه را تأمین‌کننده منافع ملی ایرانیان است، به طرف آمریکایی معرفی کردیم.
وی افزود: حدود مواضع، خواسته‌ها و رضایت‌نامه‌های ما روشن است. پیامی که از طرف آمریکایی‌ها دریافت کردیم، به‌طور واضح و منطقی ناکافی و ناقص بود و مواضع خود را نیز به‌خوبی آگاه ساختیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: ما بر اساس همین رویکرد و هفت مطالبه‌مان پیش خواهیم رفت. برخی از این درخواست‌ها به‌عنوان «هفت شرط» یاد می‌شود، اما این موارد در واقع به‌هیچ وجه عجیب و غریب نیستند؛ آنها در تفاهم ۲۸ خرداد درج شده و در حقیقت، درخواست‌های مشروع و به‌حق ایران محسوب می‌شوند.
وی تأکید کرد: پایان محاصره دریایی و توقف جنگ در تمامی جبهه‌ها، درخواست‌هایی منطقی و به‌حق است. لذا طرف آمریکایی باید به این موضوع توجه کند. این مسئله مورد تأکید نهادهای مختلف نیز بوده و به‌صورت مکرر گوش‌زد شده است که جمهوری اسلامی ایران در مبادرت به دیپلماسی برای تأمین منافع و حفظ امنیت منطقه و در دفاع از کیان ایران، جدی خواهد بود.
کشورهای اروپایی اکنون پیامدهای سیاست راضی‌سازی آمریکا را تحمل می‌کنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره شکاف بین آمریکا و متحدانش، اظهار داشت: به‌نظر می‌رسد که آمریکا با نوعی سردرگمی مواجه است. این کشور خود را درگیر تجاوز نظامی در منطقه ما کرده و در عین حال، سطح مداخلاتش در دیگر نقاط دنیا طی دهه‌های اخیر نیز به بالاترین حد خود رسیده است. اقدامات آمریکایی‌ها در آمریکای لاتین، هیچ ارتباطی با صلح و امنیت جهانی ندارد.
وی ادامه داد: کشورهای اروپایی اکنون تبعات سیاست راضی‌سازی آمریکا را در خیابان‌های خود مشاهده می‌کنند و بهای این سیاست را نیز می‌پردازند. مقام‌های این کشورها مدعی‌اند که آنچه در پایتخت‌هایشان می‌گذرد، ناشی از نارضایتی مردم از وضعیت سوخت و مشکلات روزمره است؛ اما یکی از دلایل اصلی این وضعیت، همین سیاست‌های آمریکا در سطح جهانی است. امیدواریم این رویدادها واقعاً باعث بیداری کشورها شود تا دریابند با همکاری و همدستی با طرفی که به هیچ‌وجه اعتنایی به هنجارهای بین‌المللی ندارد، نمی‌توانند حتی در داخل خود نیز امنیت پایدار ایجاد کنند.
هر نوع تسامح در برخورد با مسائل امنیتی در هر دو سوی مرز ممکن است مانع بروز ناامنی شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره امنیت مرزها و مسائل مربوط به مهاجران در شرق کشور، اظهار داشت: این موضوع یک مسأله دیرینه است. امنیت مرزهای شرقی مسئله‌ای نیست که مختص به امروز یا دیروز باشد؛ بلکه همواره در رأس امور ما قرار داشته و در تعامل با افغانستان و پاکستان مدنظر بوده است. هر سه کشور به‌خوبی درک می‌کنند که امنیت، کالایی مشترک و در عین حال، ارزشمندی است و هرگونه سستی یا تسامح در مواجهه با مسائل امنیتی در هر کدام از مرزها می‌تواند به سرایت ناامنی به سوی دیگر منجر گردد. به همین خاطر، این درک مشترک نکته‌ای اساسی است.
وی افزود: در تمامی گفت‌وگوهایی که با مقام‌های پاکستانی یا افغانی داشته‌ایم، این موضوع به‌طور جدی مطرح شده است. تدابیر لازم در تعامل با طرف افغانی و پاکستانی بر اساس این درک ایجاب شده است. امیدواریم همکاری‌های مشترک در عرصه مبارزه با تروریسم و هرگونه اقدامات ناامن‌کننده و تروریستی در هر یک از این کشورها مؤثر واقع شود.
۴۲/۴۲
