افزایش سکته مغزی در جوانان؛ نظرات کارشناسان چیست؟

طبق گزارش سی‌ان‌ان، محققان به این نتیجه دست یافته‌اند که میزان وقوع سکته مغزی در افراد جوان به طور قابل توجهی افزایش یافته است. از ۳۳.۹ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال‌های ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۴، این رقم به ۶۲.۲ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۰ رسیده است. این مطالعه همچنین نشان‌دهنده افزایش جزیی در تعداد افرادی است که پس از سکته مغزی زنده می‌مانند؛ این نتایج گویای این موضوع است که ممکن است جوانان بیشتری با عواقب طولانی‌مدت سکته مغزی روبرو شوند.

دکتر دیوید رابینسون، نویسنده اصلی این تحقیق که در نشریه پزشکی نورولوژی (Neurology) منتشر شده، بیان می‌کند: «سکته مغزی در هر سنی عواقب وخیمی به همراه دارد، اما هنگامی که این بیماری برای افراد جوان‌تر رخ می‌دهد، عوارض آن بسیار بیشتر خواهد بود.»

رابینسون، که استادیار عصب‌شناسی بالینی و پزشکی توانبخشی در دانشگاه سینسیناتی است، اظهار داشت: «ناتوانی ناشی از سکته مغزی می‌تواند به شدت انجام کارهای ضروری روزمره مانند کار کردن یا مراقبت از فرزندان کوچک را دشوار کند. بنابراین، شناخت این واقعیت که سکته مغزی محدود به افراد پیر نیست و می‌تواند جوانان را نیز تحت تأثیر قرار دهد و اینکه ما راه‌هایی برای پیشگیری از آن داریم، از نکات حائز اهمیت این پژوهش است.»

افزایش سکته‌های مغزی عمدتاً ناشی از لخته‌های خون در اثر انسداد عروق است

این تحقیق شامل بررسی موارد سکته مغزی در افرادی با سنین ۲۰ تا ۵۴ سال در شمال ایالت کنتاکی آمریکا بود. در بازه زمانی ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۰، تعداد ۲۰۷۶ مورد سکته مغزی اولیه در این گروه سنی ثبت شد. از این تعداد، ۷۳۸ مورد (معادل ۳۵.۶ درصد) از آن‌ها مربوط به افراد سیاه‌پوست و ۱۰۳۰ مورد (معادل ۴۹.۶ درصد) مربوط به زنان بود.

محققان براساس داده‌ها، عامل اصلی افزایش بیش‌تر سکته‌ها، سکته‌های ایسکمیک بودند که رایج‌ترین نوع سکته مغزی به شمار می‌روند و در اثر مسدود شدن جریان خون به قسمت خاصی از مغز به دلیل انسداد عروق بروز می‌کنند.

در این مطالعه همچنین مشاهده شد که طی مدت ۲۷ سال، شیوع چندین عامل خطر در بین افرادی که دچار سکته شدند، افزایش یافته است. به این شکل که میزان پرفشاری خون از ۴۷ به ۶۰ درصد، دیابت از ۱۹ به ۲۶ درصد، فیبریلاسیون دهلیزی (نوعی اختلال در ریتم قلب) از ۱ به ۶ درصد و مصرف مواد از ۵ به ۴۰ درصد افزایش یافته است. افزایش اخیر در میزان مصرف مواد به ویژه به افزایش استفاده از ماری‌جوآنا نسبت داده شده است.

با این حال، به دلیل کمبود داده‌های قابل مقایسه از افرادی که سابقه سکته مغزی ندارند، نویسندگان این پژوهش قادر به تشخیص اینکه آیا این تغییرات در عوامل خطر علت اصلی افزایش سکته‌ها بوده‌اند یا خیر، نیستند. علاوه بر این، تغییرات مشابهی در میان افراد مسن‌تر نیز مشاهده شد، اما در این گروه، میزان وقوع سکته مغزی افزایش نداشت.

دکتر رابینسون در این زمینه عنوان کرد: «ممکن است این عوامل در ایجاد افزایش تأثیرگذار باشند، اما به نظر نمی‌رسد که همه مساله را توضیح دهند» و بیان کرد همچنین ممکن است مشکلاتی مانند چاقی و کلسترول بالا و سبک زندگی کم‌تحرک نیز در افزایش خطر سکته مغزی نقش داشته باشند. «برای پی بردن به راه‌های مداخله و کاهش این روند، به نظرم باید از جنبه‌هایی شروع کنیم که به خوبی می‌شناسیم: کاهش عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی.»

او به هشت اصل کلیدی انجمن قلب آمریکا برای حفظ سلامتی اشاره کرد که شامل تغذیه متعادل، ورزش، پرهیز از سیگار کشیدن، خواب کافی و کنترل وزن، کلسترول، فشار خون و قند خون است و افزود که بسیار ضروری است جوانان به طور منظم این شاخص‌ها را تحت نظارت داشته باشند، زیرا شناسایی زودهنگام عوامل خطر می‌تواند بهترین فرصت برای مداخله و کاهش عواقب ناخوشایند را فراهم آورد.

دکتر کریستوفر اندرسون، دانشیار عصب‌شناسی در دانشکده پزشکی هاروارد، که در این تحقیق حضور نداشته است می‌گوید: «نکته قابل توجه این است که افزایش چشمگیر موارد سکته مغزی در جمعیتی مشاهده شده که از نظر نژادی، اجتماعی و اقتصادی و سطح تحصیلات به طور قابل توجهی نماینده جمعیت کل ایالات متحده هستند؛ بنابراین شانس بیشتری وجود دارد که نتایج این مطالعه به دیگر نقاط کشور قابل تعمیم باشد.»

دکتر میشل لپرت، متخصص عصب‌شناسی عروقی در مرکز پزشکی تافتس، نیز از یافته‌ها شگفت‌زده نشد و بر اهمیت مطالعاتی از این دست برای تجزیه و تحلیل داده‌ها درباره این گروه سنی تأکید کرد و افزود: «تعداد خام موارد همچنان بالا است. اما ما باید زمان و هزینه‌ای را برای درک این موضوع صرف کنیم، زیرا این مسئله به سادگی از بین نخواهد رفت و وضعیت آن هم رو به بهبودی نیست.»

او همچنین تصریح کرد که سکته مغزی در جوانان همچنان یک رخداد نسبتا نادر به حساب می‌آید و جوانان نیازی به ایجاد ترس در این زمینه ندارند. با این حال، اهمیت دارد که برای معاینات سالانه به پزشک مراجعه کنند تا افرادی که ممکن است در معرض خطر قرار داشته باشند شناسایی شوند. پزشکان نیز باید از روند افزایش سکته مغزی در افراد جوان‌تر آگاه باشند تا بتوانند عوامل خطر عروقی را در مراحل اولیه تشخیص دهند و معالجه کنند.

براساس گفته‌های لپرت، زنان جوان که نسبت به مردان جوان بیشتر در معرض سکته مغزی قرار دارند، باید در دوران بارداری و پس از زایمان فشار خون خود را به دقت زیر نظر داشته باشند. همچنین اگر در حین مصرف قرص‌های ضدبارداری حاوی استروژن به میگرن با تغییرات بینایی مبتلا می‌شوند، باید با پزشک مشورت کنند.

اندرسون در ایمیلی اشاره کرد: «جوانان بزرگسال باید آگاه باشند که استرس زیاد، تغذیه نامناسب، کمبود خواب و سبک زندگی کم‌تحرک، حتی در سال‌های ابتدایی و میانی بزرگسالی، به طور قابل توجهی بر خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند سکته مغزی تأثیر می‌گذارد و متأسفانه، این خطر انباشته شده قرار نیست تا زمان بازنشستگی منتظر بماند تا تاثیرات جدی خود را بر سلامتی فرد بگذارد.»