اصلاح نزدیک‌بینی بدون لیزیک از طریق تغییر شکل قرنیه با استفاده از جریان برق؛ یک روش آزمایشی نوین
پژوهشگران یک روش نوین آزمایشی برای تغییر فرم قرنیه معرفی کرده‌اند که در آینده ممکن است بدون استفاده از لیزر و بدون نیاز به برش بافت، مشکلات بینایی نظیر نزدیک‌بینی را رفع کند. این تکنیک، که تحت عنوان «تغییر شکل الکترومکانیکی» شناخته می‌شود، در حال حاضر تنها بر روی چشم‌های جدا شده از بدن خرگوش‌ها مورد آزمایش قرار گرفته است. به کمک قالبی از جنس پلاتین که به شکل لنز تماسی است و ایجاد مقدار کمی اختلاف پتانسیل الکتریکی، قرنیه به‌مدت کوتاهی نرم و قابلیت تغییر شکل پیدا کرده و قالب را به خود می‌گیرد.
قرنیه قسمت شفاف و محدب جلوی چشم است که وظیفه متمرکز کردن نور بر روی شبکیه را بر عهده دارد. انحنای این بخش در نحوه تمرکز نور درون چشم تأثیر زیادی دارد. قرنیه بخش عمده‌ای از شکستن نور را انجام می‌دهد و در صورت داشتن فرم مناسب، نور به‌طور کامل بر روی شبکیه متمرکز می‌گردد. اما چنانچه انحنای قرنیه بیش از حد زیاد، کم یا غیرمنظم باشد، تصاویر با دقت و وضوح لازم شکل نمی‌گیرند و مشکل تاری دید به‌وجود می‌آید.
در نزدیک‌بینی، نور معمولاً پیش از رسیدن به شبکیه متمرکز می‌شود و اجسام دورتر به‌صورت تار به‌نظر می‌رسند؛ بنابراین، تغییر انحنای قرنیه به‌صورت کنترل‌شده می‌تواند مسیر نور را اصلاح کرده و قدرت تمرکز چشم را به یک دامنه مناسب برگرداند.
این روش جدید با استفاده از قالب پلاتینی و اختلاف پتانسیل الکتریکی، به‌طور موقت قرنیه را نرم و شکل‌پذیر می‌سازد تا بتواند انحنای جدید را به خود بگیرد.
در فرآیند جراحی لیزیک، انحنای قرنیه با دقت و با کمک لیزر از بافت آن کاسته می‌شود؛ اما در این روش جدید، به جای تراشیدن قرنیه، تغییر شرایط شیمیایی آن به‌طور موقت انجام می‌گیرد.
قرنیه حاوی مقدار زیادی کلاژن است و ساختار آن بستگی زیادی به تعامل اجزای دارای بار الکتریکی دارد. پژوهشگران با کاهش کنترل‌شده pH بافت، تعدادی از این تعامل‌ها را تضعیف کردند. در نتیجه، قرنیه به‌طور موقت نرم‌تر شد و به فرم قالب پلاتینی درآمد. پس از بازگشت pH به وضعیت طبیعی، ساختار بافت دوباره تثبیت گردیده و قرنیه فرم جدید خود را حفظ کرد. هدف نهایی اصلاح ویژگی‌های نوری چشم است بدون اینکه هیچ بخشی از بافت حذف شود.
قالب‌های پلاتینی به‌طور هم‌زمان دو وظیفه را ایفا می‌کردند: تعیین شکل نهایی قرنیه و عملکرد به‌عنوان الکترود برای اعمال اختلاف پتانسیل مورد نیاز جهت ایجاد تغییرات شیمیایی.
به نقل از ساینس‌آلرت، روش جدید بر روی ۱۲ چشم از خرگوش‌ها آزمایش شد. از میان آنها، ۱۰ مورد برای اصلاح نزدیک‌بینی تحت درمان قرار گرفتند و همگی به سطح مطلوب قدرت تمرکز دست یافتند. تغییر شکل قرنیه نیز به‌طور تقریبی یک دقیقه به طول انجامید.
بر اساس گزارشی از انجمن شیمی آمریکا، سلول‌های قرنیه در این آزمایش زنده ماندند؛ زیرا تغییرات pH به نحوی دقیق کنترل شده بود. با این حال، این نتیجه هنوز دلیلی بر ایمنی طولانی‌مدت روش در چشم‌های زنده محسوب نمی‌شود.
آزمایش‌های دیگر همچنین نشان داده‌اند که این روش ممکن است قادر به کاهش بخشی از کدورت قرنیه نیز باشد؛ موضوعی که توانسته در آینده به ایجاد کاربردهای جدیدی بینجامد.
اصلی‌ترین محدودیت این پژوهش آن است که تست‌ها بر روی چشم‌های جدا شده از بدن حیوانات انجام شده است. از این‌رو، هنوز مشخص نیست که این روش در چشم‌های زنده چقدر ایمن و پایدار است، مدت زمان حفظ شکل جدید قرنیه چقدر است و آیا واقعاً می‌تواند بینایی را بهبود بخشد یا خیر.
پژوهشگران در نظر دارند در مراحل بعدی، این روش را بر روی خرگوش‌های زنده آزمایش کنند و همچنین امکان استفاده از آن برای اصلاح دوربینی و آستیگماتیسم را بررسی کنند، اما عدم قطعیت در تأمین مالی این مرحله را متوقف کرده است.
مایکل هیل، شیمی‌دان کالج اکسیدنتال، نتایج این تحقیق را در اوت ۲۰۲۵ در نشست انجمن شیمی آمریکا ارائه خواهد کرد. هنوز مقاله‌ای داوری‌شده برای این پژوهش منتشر نشده است.
در حال حاضر، این فناوری نمی‌تواند به‌عنوان جایگزینی عملی برای لیزیک محسوب شود. یافته‌ها فقط نشان می‌دهند که تغییر شکل قرنیه بدون برش یا حذف بافت از نظر فنی ممکن است؛ ولی کاربرد واقعی آن به نتایج آزمایش‌های آتی بر روی حیوانات و انسان‌ها بستگی خواهد داشت.
