آیفون ۱۸ به ایران وارد شد/ چطور این گوشی ممنوعه به ویترینها راه پیدا کرد

اقتصاد۲۴- بازار گوشیهای همراه در روزهای اخیر با پدیدهای منحصر به فرد مواجه شده است؛ بهتازگی مدلهای آیفون ۱۸ به بازار وارد شدهاند، در حالی که طبق قوانین فعلی، امکان ثبت سفارش برای گوشیهای بالاتر از سقف تعیینشده وجود ندارد.
تحقیقات میدانی و بررسیهای آنلاین نشاندهنده این است که برخی از فعالان بازار، شامل واردکنندگان و عمدهفروشان، اقدام به عرضه غیررسمی آیفون ۱۸ میکنند. این عرضه ظاهراً بهدور از مسیرهای استاندارد واردات و بدون ثبت رسمی، صورت میگیرد و در برخی از مواقع، فروش این گوشیها در گروهها و کانالهای مجازی بهوضوح مورد مشاهده قرار میگیرد.
اهمیت موضوع دوچندان میشود، چرا که در کنار این عرضه غیررسمی، تبلیغات تجاری برای آیفون ۱۸ نیز در حال انجام است. به عنوان مثال، برخی فروشگاهها و پلتفرمهای عرضه دیجیتال، طرحهایی با عناوین «هر خرید، یک شانس برای برنده شدن آیفون ۱۸» ارائه میدهند و امکان برنده شدن این گوشی در خرید کالاهای دیگر را تبلیغ میکنند.
در این راستا، ضوابط اعلامی برای ثبت سفارش گوشیهای همراه در سال جاری به ثبت سفارش جدید محدودیتهایی را بهوجود آورده و تنها گوشیهای با ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو قابلیت ثبت سفارش را دارند؛ از اینرو، گوشیهای پرچمدار و گرانقیمت مانند آیفون ۱۸ در وضع کنونی در مسیر رسمی واردات تجاری قرار نمیگیرند.
سؤال درباره مسیر ورود آیفون ۱۸
در چنین شرایطی، سوال اساسی این است که آیفونهای ۱۸ موجود در بازار چگونه به کشور وارد شدهاند و بر اساس چه مجوز یا مبنایی عرضه میشوند؟
علاوه بر این، باید در مورد کالای همراه مسافر توجه داشت که بین ثبت اطلاعات یا ارزش گمرکی یک کالا، ورود مسافری، رجیستری و مجاز بودن واردات تجاری تفاوتهایی وجود دارد؛ اما عدم وضوح این مرزها میتواند باعث برداشتهای متفاوتی در بازار شود.
این مسئله از آن جهت با اهمیت است که پیش از این نیز مواردی از ثبت اطلاعات گمرکی برخی مدلهای آیفون و بحثهای بعدی درباره رجیستری آنها به یکی از چالشهای سیاستگذاری در حوزه تلفن همراه تبدیل شده بود. حال درباره آیفون ۱۸، هرگونه ایجاد مسیر جدید برای ثبت یا تعیین ارزش گمرکی باید به گونهای تنظیم شود که با سیاستهای وارداتی و محدودیتهای ارزی کشور تضاد نداشته باشد.
دیوار سیاست ارزی در برابر کالای لوکس
این موضوع فراتر از یک مدل گوشی موبایل است؛ مسئله اصلی به مدیریت منابع ارزی در شرایط محدودیتهای شدید بازمیگردد.
اگر برای آیفون ۱۸ شناسه ارزش در سامانه ارزش گمرکی ایجاد شود و این اقدام بهطور ملموس باعث تسهیل ورود مسافری تعداد قابل توجهی از این گوشیها شود، ممکن است بخشی از تقاضای ارزی به سمت کالاهای لوکس سوق پیدا کند؛ در حالی که سیاستگذاران در ثبت سفارش تجاری، واردات گوشیهای زیر ۴۰۰ یورو را در اولویت قرار دادهاند.
به طور خلاصه، اگر از یک سو واردات تجاری گوشیهای گرانقیمت با محدودیت منابع ارزی مواجه شود و از سوی دیگر مسیرهای غیرتجاری بتوانند حجم قابل توجهی از همین کالاها را به بازار وارد کنند، در این صورت عملاً قسمتی از دیوار سیاست ارزی تضعیف خواهد شد.
چرا برای کالاهای ممنوع، بازارسازی میشود؟
سوال دیگری که مطرح میشود این است که اگر ورود تجاری آیفونهای جدید با محدودیتهایی مواجه است، چرا باید برای همین کالا در بازار منحنی داخلی تبلیغات گستردهای صورت گیرد؟
عرضه غیررسمی یک کالای گرانقیمت توسط برخی فعالان بازار و همزمان تبلیغ قرعهکشی همان کالا در پلتفرمهای بزرگ، نیازمند بررسی دقیق مسیر تأمین و مبنای قانونی این فعالیتهاست.
این موضوع بهمعنای تخلف قطعی همه عرضهکنندگان یا برگزارکنندگان این تبلیغات نیست، اما در صورت وجود مغایرت با مقررات، لازم است موارد تخلف مورد بررسی از سوی نهادهای مسئول قرار گیرد و اقدامات لازم به عمل آید.
علاوه بر این، سیاستگذار باید بین ورود مسافری، رجیستری، ثبت ارزش گمرکی و واردات تجاری تمایز واضحی قائل شود تا هیچیک از این مسیرها بهطور ناخواسته به کانالی برای دور زدن سیاستهای ارزی تبدیل نگردد.
در شرایطی که در حوزه خودرو نیز سیاستگذاران نظارت دقیقی بر کنترل ورود کالاهای لوکس دارند و بخش تلفن همراه نیز ثبت سفارش تجاریاش در حال حاضر بر مدلهای زیر ۴۰۰ یورو متمرکز است، تسهیل ورود گسترده کالاهای لوکس از طریق مسیرهای موازی میتواند نیازمند بازنگری و هماهنگی بین دستگاههای مربوط به تجارت، گمرک و تنظیم بازار باشد.
در نهایت، موضوع اصلی در خصوص آیفون ۱۸ فقط عرضه تعداد محدودی از این دستگاهها در بازار نیست؛ بلکه باید شفاف شود چگونه کالایی که تحت مسیر رسمی واردات تجاری قرار ندارد، تبدیل به کالایی قابل عرضه، تبلیغ و حتی به عنوان جایزه در بازار داخلی میشود. پاسخ واضح به این سوال میتواند از شکلگیری رویههای جدید در واردات کالاهای لوکس و تضعیف سیاست ارزی کشور جلوگیری کند.
منبع: تسنیم



